ယဥ္ေက်းမႈ ေခါင္းစီးေအာက္က အသားက်ေနတဲ့ မ်က္ရည္

စူးမယ္

ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္ ေဒါေညးခူေက်းရြာမွာေနထိုင္တဲ့ အသက္ ၃၀ အရြယ္ ေမာ္မီမာ( နာမည္လြဲ )ဟာ ေစ်းေရာင္းၿပီး ေတာင္ယာကိုအဓိကလုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနတဲ့  အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။

အသက္သံုးဆယ္ အရြယ္ေပမယ့္ သူႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကေတာ့ သိမ္ေမြ႕လွတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူမဟာသူမနဲ႔ ရင္းနွီးတဲ့ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးရဲ႕ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈကိုခံရၿပီး  (ႏွစ္ဦးသေဘာတူ အတူေနထုိင္ခဲ့ေပမယ့္လည္း တကယ္တမ္း ကိုယ္၀န္ရွိလာတဲ့ အခါမွာေတာ့ အမ်ိဳးသားက တာ၀န္မယူခဲ့ပါဘူး။) မၾကာေသးခင္က ေတာင္ယာအလုပ္ေတြ လုပ္ေနရင္းနဲ႔ပဲ အဲဒီ ကိုယ္ဝန္လည္း ပ်က္က်ခဲ့ရပါတယ္။

အဲဒီ အတြက္ သူမကို ဘယ္လုိ ေျဖရွင္းေပးၾကပါသလဲ။ ရိုးရာဓေလ့ေတြအရပဲ ေျဖရွင္းခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီလို အစဥ္အလာေတြကို ယခုတုိင္ ပယ္ဖ်က္လို႔ မရႏိုင္တာေၾကာင့္ သူမဘက္က မေက်နပ္ေပမယ့္လည္း အဲဒီ ရိုးရာဓေလ့ကိုပဲ လက္ခံ လုိက္ရပါတယ္။

ရိုးရာ ဓေလ့နဲ႕ ေျဖရွင္းေပးတဲ့ခ်ိန္မွာ နစ္နာေက်းအေနနဲ႕ သူမ  ေငြက်ပ္ တစ္သိန္းနဲ႕ ပဲ ေက်နပ္လိုက္ရပါတယ္။

ေမာ္မီျမာက ” နာမည္ပ်က္တာေတာ့ အဆံုးထိ ပါသြားမယ္။ အရမ္းနစ္နာလြန္းေတာ့ သူ႔ကို ဘယ္လုိလုပ္လို႔ လုပ္ရမွန္းမသိေတာ့ဘူး။ ေလ်ာ္ေၾကးကို ပိုက္ဆံနည္းနည္းေပးလိုက္တယ္။ ပိုက္ဆံက ဘာနဲ႔ လုပ္လုိ႔ရမွာလဲ။”လို႔ မ်က္ရည္မက်ေအာင္ မ်က္ေတာင္ခတ္ၿပီး အေဝးကို ေငးၿပီးေျပာျပပါတယ္။

ေဒါေညးခူေက်းရြာ အသက္ ၃၀ အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးရဲ႕ ရင္ဖြင့္ဟမႈေတြ

ရြာကတာဝန္ရွိတဲ့သူတခ်ိဳ႕ကေတာ့ တရားရုံးနဲ႕ ေျဖရွင္းဖို႕ သေဘာတူၾကတာရွိသလို တခ်ိဳ႕ကေတာ့ သေဘာမတူၾကဘူးလို႕ သိခဲ့ရပါတယ္။

ကယားျပည္နယ္ရဲ႕ ဒုတိယၿမိိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္တဲ့ ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ၂၈ မိုင္ေလာက္ ေဝးတဲ့ ကယားရြာေတြမွာ ဒီလိုမ်ိဳး ရိုးရာ ဓေလ့ေတြကို ထိိန္းသိမ္း သံုးစြဲေနဆဲ ျဖစ္ၿပီး ေမာ္မီမာလို အမ်ိဳးသမီးေတြ အမ်ားအျပား ရွိပါတယ္။

အိမ္ေထာင္ မက်ခင္ ႏွစ္ဦး သေဘာတူ အတူတူ ေနထုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ကိုယ္၀န္ရွိလာျပန္ေတာ့ တာ၀န္မယူတာ။ အိမ္ေထာင္ က်ၿပီးေသာ္လည္း အမ်ိဳးသားက ေဖာက္ျပန္မႈေတြေၾကာင့္ ပထမအိမ္ေထာင္က ကြဲေပးရေသာ္လည္း  ရိုးရာဓေလ့နဲ႕ ေက်ေအး ေပးလုိက္ရတာေၾကာင့္ ထုိက္တန္တဲ့ ေျဖရွင္းမႈ မရတာမ်ိဳးေတြဟာ အဲဒီဘက္က ေက်းရြာေတြမွာ သိပ္ၿပီး ထူးဆန္းလွတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ မဟုတ္ပါဘူး။

ခံရသူဘက္က ေက်နပ္သည္ ျဖစ္ေစ မေက်နပ္သည္ ျဖစ္ေစ၊  ရိုးရာဓေလ့တမ္း ဥပေဒ ကို ထိန္းသိမ္းသံုးစြဲေနျမဲျဖစ္ပါတယ္။ ရိုးရာဓေလ့ထိန္းသိမ္းသံုးစြဲတဲ့ေနရာမွာလူမႈေရးျပႆနာေတြျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတုိ႔ရဲ႕ ျပႆနာကိုထံုးတမ္းစဥ္လာနဲ႔ပဲ အမ်ားဆံုး ေျဖရွင္းၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒီလိုဓေလ့ထံုးတမ္းရိုးရာအစဥ္အလာကိုထိန္းသိမ္းတဲ့ အဲဒီလိုေဒသေတြမွာေနထိုင္ၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဟာရိုးရာဓေလ့နဲ႔ ဖိနွိပ္ခံေနရမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါေတြဟာ ဖိႏွိပ္ခံရမႈ၊ အၾကမ္းဖက္ ခံရမႈ အမ်ိဳးအစားေတြထဲမွာ ပါတယ္ဆိုတာ မသိရွိၾကပါဘူး။

ၿမိဳ႕နဲ႔ အလွမ္းေဝးတဲ့ ေက်းရြာေတြမွာေနထိုင္ၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာေက်းရြာရဲ႕ ဓေလ့ကိုလက္ခံရတာ ျဖစ္သလိုရိုးရာဓေလ့အရဖိနွိပ္ခံေနရမႈကိုမေက်နပ္လုိ႔ ဥပေဒအတိုင္းေဆာင္ရြက္ရန္ ေတာင္းဆိုဖို႔ အင္အားေတြလည္းမရွိၾကပါဘူး။

ဒီလိုကိစၥရပ္ေတြနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ဥပေဒေရးရာ ကုစားေရးအဖြဲ႔(ျမန္မာ) Legal Clinic Myanmar မွ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ေဒၚလွလွရီက ရိုးရာဓေလ့ျဖင့္ ေျဖရွင္းေပးတဲ့ ဥပေဒမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြဘက္ကို ထိခိုက္မႈရွိေစတဲ့အတြက္ အသိပညာအပိုင္း အမ်ားႀကီးလိုအပ္ေနေသးတယ္လို႕ မွတ္ခ်က္ျပဳေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ေဒၚလွလွရီက ” ဒီေျဖရွင္းေပးမႈ ကိစၥေတြဟာ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးနဲ႔ ျပဌာန္းဥပေဒ ဆန္႔က်င္လို႔မရပါဘူးဆိုတာကို ဒီေျဖရွင္းေပးေနတဲ့ လူမႈပါတ္ဝန္းက်င္ တစ္ခုလံုးက နားလည္သေဘာေပါက္ထားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်မတုိ႔ မွ်တတဲ့ဟာေတြ ျဖစ္လာျဖစ္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကလည္း ေျပာရဲဆိုရဲ ပိုရွိလာမယ္လုိ႔ က်မထင္ပါတယ္”လုိ႔ ေျပာပါတယ္။  

 

တခ်ိဳ႕ေသာတုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာက်င့္သံုးလာတဲ့ ရိုးရာဓေလ့အရေျဖရွင္းမႈေတြ ရွိေနၿပီးအမ်ိဳးသမီးဖက္မွ မိမိတို႔ မေက်နပ္ခ်က္ေတြကို ျပန္လည္ေျပာဖုိ႔ အခက္အခဲရွိေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

 

ဒီလိုရိုးရာအရေျဖရွင္းမႈေတြကို အဖက္ဖက္ကမေက်နပ္မႈေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာနုိင္ငံက ျပဌာန္းထားတဲ့ ျပဌာန္းဥပေဒ ျပစ္မႈဆိုင္ရာဥပေဒရာဇတႀကီးနဲ႔ တရားစြဲလုိ႔ ရတယ္လုိ႔ ေဒၚလွလွရီကဆက္ေျပာပါတယ္။

 

ေဒၚလွလွရီက “ဥပေဒထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ကို ကာမကို လိမ္လည္ၿပီးေတာ့ ကိုယ္ဝန္ရွိသြားသည္ ျဖစ္ေစ မရွိသည္ျဖစ္ေစ ကာမကို လိမ္လည္ၿပီးေတာ့ မယူေတာ့ဘူးဆိုရင္ လက္လြတ္စပယ္ျငင္းပယ္တယ္။ လက္ထပ္ဖုိ႔အတြက္လည္း ကန္႔ကြက္တယ္ဆိုရင္ ပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၁၇ လိမ္လည္မႈန႔ဲ က်မတုိ႔ တရားစြဲတယ္လုိ႔ ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရရင္ က်ဴးလြန္တဲ့သူက ေထာင္ဒဏ္ ၃ နွစ္ျဖစ္ေစ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ ဒဏ္နွစ္ရလံုးျဖစ္ေစ က်ခံနုိင္ပါတယ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။

 

တရားဥပေဒနဲ႔ ေျဖရွင္းလုိ႔ရၿပီျဖစ္ေပမယ့္ ေက်းရြာေတြမွာေနထုိင္ၾကတဲ့ သူေတြအတြက္ကေတာ့ ဥပေဒအရေျဖရွင္းနိုင္ဖုိ႔ကအခက္အခဲေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ ခံရသူအမ်ိဳးသမီးဖက္ကဥပေဒသိရွိနားလည္မႈ အားနည္းေနေသးတာျဖစ္သလိုေဒသရဲ႕ ရိုးရာဓေလ့အေပၚ သံုးစြဲမႈအားေကာင္းေနတာဟာဥပေဒနဲ႔ ေျဖရွင္းနုိင္ဖုိ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။

 

လင္မယားကြဲ၊ ကာမလိမ္လည္ရယူမႈ စတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြဟာေက်းရြာေတြမွာအမ်ားအျပားရွိေနၿပီးရိုးရာဓေလ့နဲ႔ ေျဖရွင္းမႈ တခုတည္းလုပ္ေဆာင္ေနတာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲပစ္ပယ္သင့္တဲ့ ရိုးရာေတြကိုပစ္ပယ္ၿပီးထပ္မံျဖည့္စြက္ ထိန္းသိမ္းသင့္တဲ့ ဓေလ့ကိုလည္း ထိန္းသိမ္းရင္းဥပေဒအေၾကာင္းအရာမ်ားနဲ႔လည္းေျဖရွင္းမႈေတြ ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း ေဒါတမႀကီးေက်းရြာ ဥကၠဌ ခူးကိုရယ္ကေျပာပါတယ္။

ကရင္နီအမ်ိဳးသမီးအစည္းအရံုးမွ အၾကမ္းဖက္ခံ အမ်ိဳးသမီးမ်ားနွင့္ကေလးသူငယ္မ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈ – ႀကီးၾကပ္သူ ေမာ္ဘ်ားမာဦးက ” က်မတို႔ ႀကံဳေနရတ့ဲ ဒီကယားျပည္နယ္ထဲမွာပဲကို သူတို႔ရဲ႕ ေနရာတစ္ေနရာနဲ႔ တစ္ေနရာက ေျဖရွင္းပံု သူတို႔ရဲ႕ ရိုးရာဓေလ့အရပဲေျပာေျပာ သူတို႔ရဲ႕ ေျဖရွင္းပုံက မတူၾကဘူးေပါ့ေနာ။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ခံေနရတယ္ အမ်ိဳးသမီးဖက္ကေနၿပီးေတာ့မွ ေလ်ာ္ေၾကးေတြ ျပန္ၿပီးေတာ့မွ ေပးေနရတ့ဲဟာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ ခုနကေျပာသလိုပဲ ေဒသတခုနဲ႔တခုကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ရိုးရာဓေလ့အရေတာ့ မတူဘူးေပါ့ေနာ။”လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ေမာ္မီမာ( နာမည္လြဲ )လုိပဲရိုးရာဓေလ့နဲ႔ ေျဖရွင္းလုိက္ရတဲ့ ေဒါတမႀကီးေက်းရြာမွာေနထိုင္တဲ့ ေမာ္စုျမာကေတာ့ အိမ္ေထာင္ ႏွစ္ဆက္ ကြဲၿပီးအခုဆိုရင္ ကေလးႏွစ္ေယာက္နဲ႔ မိသားစုစားဝတ္ေနေရးအတြက္ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။

 

ေမာ္စုျမာဟာပထမအိမ္ေထာင္နဲ႔ မိဘေတြရဲ႕ တိုက္တြန္းမႈေၾကာင့္ အိမ္ေထာင္ကြဲၿပီးကေလးတစ္ေယာက္နဲ႔ က်န္ေနခဲ့ရပါတယ္။ ဒုတိယအိမ္ေထာင္ထပ္ျပဳခ်ိန္မွာအမ်ိဳးသားကထိုင္းနုိင္ငံမွာအလုပ္သြားလုပ္ရင္းေနာက္အိမ္ေထာင္ ထပ္ျပဳလုိ႔ ေမာ္စုျမာနဲ႔ ကြာရွင္းဖုိ႔ ျဖစ္လာပါတယ္။ ေမာ္စုမယ္ဟာ အိမ္ေထာင္ နွစ္ဆက္ လံုးကို ရပ္ရြာလူႀကီးေတြနဲ႔ပဲရြာဓေလ့အရ ေျဖရွင္းခဲ့ ပါတယ္။

 

ကြာရွင္းတုိင္းေငြသားက်ပ္ ၄ေသာင္းနဲ႔ ဆန္ ၃ အိတ္သာရရွိတဲ့အျပင္ ရိုးရာဓေလ့အရေျဖရွင္းမႈမွာ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးသူေတြကိုဧည့္ခံဖုိ႔ကလည္းသူမရရွိတဲ့ က်ပ္ ၄ ေသာင္းထဲကေနထုတ္သံုးေနရပါတယ္။

 

ေမာ္စုမယ္က “ျပန္ေျပာဖုိ႔မွမရတာ။  သူတုိ႔ေျပာတာကိုလက္ခံၿပီး ကိုယ့္စိတ္ကိုေကာင္းေကာင္းထားဖုိ႔ပဲ ရွိေတာ့တာေပါ့”လို႔ အသံ တိမ္တိမ္ေလးနဲ႔ ေျပာျပပါတယ္။

 

ေမာ္မီမာကေတာ့ “ရိုးရာနဲ႔ ေျဖရွင္းတာမ်ိဳး မရွိေစခ်င္ေတာ့ဘူး။ တရားဥပေဒအတုိင္း ေျဖရွင္းတာမ်ိဳးကို လိုခ်င္တယ္။ က်မတို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ရြာေတြမွာ ရိုးရာနဲ႔ ေျဖရွင္းေတာ့ မိန္းမေတြက ေစ်းမရွိသလိုျဖစ္သြားတယ္။

 

ဒီလုိ ေျဖရွင္းေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြက ဒီေလာက္ပဲ ေပးရတာေလဆုိၿပီးေတာ့ လုပ္ေနၾကတာ။ ဥပေဒအတိုင္းသြားမယ္ဆိုရင္ ပိုေကာင္းမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္”လုိ႔ မ်က္ရည္ကို မက်ေအာင္ ထိန္းၿပီး ေျပာပါတယ္။ 

 

သူတုိ႔လုိပဲရိုးရာဓေလ့အရဖိနွိပ္ခံေနရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြဟာကေလးေတြနဲ႔ ဒုကၡေရာက္ၿပီးစားဝတ္ေနေရးအတြက္ ႀကိဳးစားရုန္းကန္ေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာသူတုိ႔ေနထိုင္တဲ့ ေဒသမွာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိေနပါတယ္။

ဒီလိုဓေလ့နဲ႔ ေျဖရွင္းမႈမ်ိဳးကိုမႀကိဳက္ေပမယ့္ ဥပေဒအရေျဖရွင္းနုိင္ဖုိ႔ကလည္းသူတုိ႔ရဲ႕ ပါတ္ဝန္းက်င္းမွာပထမဆံုးရိုးရာကို ျပန္လည္ အာခံၿပီးေျပာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအေနနဲ႔ မျဖစ္ခ်င္ၾကပါဘူး။

 

ေမာ္မီမာက “အမ်ိဳးသမိီးေတြရဲ႕ တန္ဖိုးကက်ပ္ တစ္သိန္းခဲြပဲရွိတာလား။ က်မတုိ႔လိုမ်ိဳးသူမ်ားေတြ မျဖစ္ေအာင္ ဥေပဒနဲ႔ ေျဖရွင္းခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အရင္ကဒီလုိမ်ိဳးတခါမွ မလုပ္ခဲ့ဖူးေတာ့ က်မပထမဆံုး ျပန္ေျပာတဲ့သူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ မျဖစ္ခ်င္ဘူး”လို႔ ေျပာပါတယ္။  

 

ေဒါတမၾကီး ေက်းရြာဥကၠဌ ဦးကိုရယ္ “က်ေနာ့္ တေယာက္ထဲသေဘာကေတာ့ တရားဥပေဒသေဘာအတိုင္း လိုက္နာခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီမွာက တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈကမရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ၊ ဥပေဒကို နားလည္တဲ့သူေတြ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ တေယာက္ထဲ လိုက္နာ(ဥပေဒ) လို႔လည္းမျဖစ္ႏိုင္တဲ့ သေဘာမွာရွိတယ္။ ဘာလိုအပ္လဲဆိုရင္ေတာ့ တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြျဖစ္ျဖစ္ ၊ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ေတြျဖစ္ျဖစ္ အၾကမ္းဖက္မႈဥပေဒေတြကို လာေရာက္ရွင္းျပ တာေတြလုပ္ေပးသင့္တယ္။”လို႔ ေျပာပါတယ္။

 

အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားထဲတြင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊ စီးပြားေရးပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ျခင္းနွင့္ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမာ္မီမာတုိ႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ားဟာ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ၿပီး ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ျခင္းထဲမွ ထိခိုက္နစ္နာေစေသာ မိရိုးဖလာ ထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ားထဲမွာ အက်ံဳးဝင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

Comments

comments