အားနည္းခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ ကယားျပည္နယ္ရဲ႕ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္ႀကီး

စိုင္းလင္းလင္းဦးေရးသားသည္

အုပ္ခ်ဳပ္ေရး(အစိုးရအဖြဲ႕)၊ ဥပေဒျပဳေရး(လႊတ္ေတာ္မ်ား)န႔ဲ တရားစီရင္ေရး(တရားရံုးခ်ဳပ္) စတဲ့ မ႑ိဳင္ႀကီး သံုးခုဟာ မ႑ိဳင္တစ္ခုတည္းက လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာေတြ အလြန္အက်ဴး မယူႏိုင္ေအာင္ အခ်င္းခ်င္း ထိန္းညိွ ထိန္းေက်ာင္း(Check and Balance) လုပ္တယ္ဆိုတာ ဒီမိုကေရစီစနစ္က်င့္သံုးတဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္းက လက္ခံထားတဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ မ႑ိဳင္အသီးသီးဟာ မွ်တတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာေတြ ပိုင္ဆိုင္ထားၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ တုိင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ (၁၄) ခုထဲမွာ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကေန ဥပေဒျပဳႏိုင္မယ့္ (၁၀) ဦးသာရိွတဲ့ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ (တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မပါ)ဟာ အျခားတိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္နဲ႔ ယွဥ္ရင္ အေရအတြက္ အနည္းဆံုးပါပဲ။

ကယားျပည္နယ္အတြင္းမွာရိွတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ (၇)ၿမိဳ႕နယ္အတြက္ ေရြးေကာက္ခံ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း (၁၄)ဦးရွိတဲ့အနက္ အစိုးရအဖြဲ႔မွာ ပါဝင္သြားတဲ့ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၊ စည္ပင္သာယာေရးနဲ႔ လူမႈေရးဝန္ႀကီး၊ သယံဇာတနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးဝန္ႀကီးတို႔ကုိ ႏုတ္လိုက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အပိုင္းမွာ (၁၀) ဦးပဲ က်န္ေတာ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

က်န္ရိွတဲ့ ျပည္နယ္အမတ္ (၁၀) ဦးမွာမွ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ၊ ဒုတိယ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌနဲ႔ ဆံုးပါးသြားတဲ့ ဖရူဆိုၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္က ဦးသိုးရယ္ကို ႏုတ္လိုက္ရင္ (၇) ဦးပဲ က်န္ေတာ့ၿပီး အဲဒီ ၇ ဦးကပဲ တစ္ျပည္နယ္လံုးက ၿမိဳ႕နယ္ (၇)ၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ ျပည္သူေတြကို ကိုယ္စားျပဳေနရတာပါ။ ျပည္နယ္အတြင္း လူဦးေရ (၃)သိန္းေက်ာ္ေလာက္ကို ကုိယ္စားျပဳေနတဲ့ အမတ္ (၇) ဦးရွိေနတာဟာ အခ်ိဳးအရ ကြာျခားခ်က္ သိပ္ေတာ့ မမ်ားေပမယ့္ အဆို၊ ေမးခြန္းနဲ႔ ဥပေဒၾကမ္းေတြကို ေဆြးေႏြး၊ တင္သြင္း၊ ေမးျမန္းဖို႔ကေတာ့ အလုပ္ကို ပိုက္စိပ္တိုက္ လုပ္ရေတာ့မွာပါ။

ဒုလႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ၊ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ ဝန္ႀကီးေတြျဖစ္သြားတဲ့ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ တာဝန္ ဝတၲရားအတိုင္းလုပ္ခြင့္ရိွေပမယ့္လည္း လက္ရိွထမ္း႐ြက္ေနတဲ့ တာဝန္ေတြေၾကာင့္ အထက္ပါ အမတ္ ၇ ဦးေလာက္ အားစိုက္ထုတ္လို႔မရတာပါပဲ။

“လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးဖို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြဆီကေန ဘာအဆို၊ ဘာေမးခြန္းေတြမွ မေရာက္လာလို႔ လႊတ္ေတာ္ေခၚဖို႔ ခက္ေနတယ္။” လို႔ ကယားျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဦးလွေထြးက ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)ကို ေမလ (၃၀) ရက္ေန႔မွာ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္အထိ (၇) ဦး ရွိေနတဲ့ ျပည္နယ္အမတ္အေရအတြက္ဟာ ျပည္္နယ္လြတ္ေတာ္အမတ္ (၅) ဦးသာရိွခဲ့တဲ့ ယခင္ပထမအႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းတုန္းက ဦးေရထက္စာရင္ မ်ားေနေပမယ့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဦးလွေထြးရဲ႕ အဆိုအရေတာ့ ဒါဟာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အလုပ္လုပ္တာ အားနည္းေနဆဲပဲဆိုတာကို ေဖၚညႊန္းေနပါတယ္။

အခုဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါတီစံုဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေရးရဲ႕ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္နဲ႕အတူ ေပါက္ဖြားလာတဲ့ ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ သက္တမ္း (၂) လေလာက္ရိွေနၿပီဆိုေပမယ့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာ ပံုမွန္အစည္းအေဝးကို ႏွစ္ႀကိမ္သာ က်င္းပႏိုင္ေသးတာပါ။ 
ဒုတိယအႀကိမ္ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဒုတိယပံုမွန္အစည္းအေဝးက်င္းပတဲ့ ဇြန္လတတိယအပတ္အထိ စုစုေပါင္း ေမးခြန္း (၁၅)ခုသာ ေမးျမန္းႏိုင္ပါေသးတယ္။

ဒီၾကားကာလမွာ ျပည္သူေတြက်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေအာ္ေနတဲ့ ေမာ္ခ်ီးပညာေရးကိစၥနဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေရးကိစၥေတြဟာ ဇြန္လ မေရာက္ခင္ကတည္းက လႊတ္ေတာ္မွာ ေမးခြန္း (သို႔) အဆိုေတြ တင္သြင္းၿပီး ေဆြးေႏြးသင့္တဲ့ အခ်ိန္ေကာင္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း အဲ့ဒီလိုအခ်ိန္မွာ လႊတ္ေတာ္မေခၚယူႏိုင္ခဲ့သလို ဒုတိယပံုမွန္အစည္းအေဝးမွာလည္း အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တစ္စြန္းတစ္စမွ လႊတ္ေတာ္မွာ မၾကားရတာေတာ့ အမွန္ပါ။

အဲဒီ အေနအထားရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ေတြအေနနဲ႔ ျပည္သူေတြၾကားက ျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္ျဖစ္တဲ့ အစိုးရအဖြဲ႕နဲ႔ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္တျဖစ္လည္း လႊတ္ေတာ္အေပၚ ေဝဖန္မႈေတြရိွလာၿပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD) ဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္နယ္အစိုးရအေပၚ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ ေလ်ာ့နည္းလာတဲ့ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို ဦးတည္လာတာကို ေတြ႔ျမင္ေနရပါတယ္။

“အခ်ိဳ႕အပိုင္းေတြခါက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ ေဆြးေႏြးေတာ့မယ္ တင္ျပေတာ့မယ္ဆိုရင္ တိက်တဲ့ အခ်က္ကိုက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ စုေဆာင္းဖို႔ကေတာ့ နည္းနည္းခက္တယ္။ အဲ့ဒီအပိုင္းေတြကို ကိုယ္စားလွယ္န႔ဲေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပည္သူလူထုနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္ျခားအဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ အဓိကအခ်က္ အမွန္အကန္ကုိ ရယူဖို႔အတြက္ကို ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့မွ ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵအမွန္ကို ဒါမ်ိဳးေလးေတြေတာ့ ေဖၚေဆာင္ႏိုင္မွာပါ။” လို႔ ဖါးေဆာင္းၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္(၂) မဲဆႏၵနယ္ကေန အေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရန္ႏိုင္ေဆြက ဆိုပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ကိုယ္စားျပဳတင္ျပရမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြကို တိက်ခိုင္လံုဖို႔ အေရးႀကီးသလို အခ်က္အလက္ေတြကို စုေဆာင္းဖို႔အတြက္ အရင္းအျမစ္ေတြရိွေနတဲ့ ေနရာေတြကို ရွာေဖြတတ္ဖို႔ လိုအပ္ေနဆဲပါ။

ေဒသခံဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကြန္ရက္ (Local Development Network )ရဲ႕ ဒါရိုက္တာတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးလိရယ္အန္ေဂ်လိုက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ အခ်က္အလက္မွန္ေတြ ရရွိဖို႔အတြက္ ေဒသခံလူထုေတြအျပင္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။

“ဒီေဒတာ (Data) အခ်က္အလက္ေတြက လူထုဖက္ေရာ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တဲ့ CSO ေတြ၊ CBOေတြ လုပ္ထားတဲ့ ေဒတာ (Data)ေတြနဲ႔ ရရိွဖို႔ လိုတာေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒါမွ စစ္မွန္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြျဖစ္မယ္။ အမတ္ေတြနဲ႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ Workshop(အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲ) ေတြလုပ္ဖို႔လိုတယ္။”လုိ႔ ဦးလိရယ္အန္ေဂ်လုိက ဆုိပါတယ္။

ေမးခြန္း စုစုေပါင္း (၉၈)ခု၊ အဆိုေပါင္း (၁၇)ခု၊ ျပည္နယ္အဆင့္ ဥပေဒ(၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ေနာက္ဆက္တဲ့ ဇယာ ၂ ေအာက္ျပဳခြင့္ရဥပေဒ) (၉) ခုျပဳခဲ့တဲ့ ပထမအႀကိမ္လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းတုန္းက ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ အမတ္တခ်ိဳ႕ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ျပည္နယ္အစိုးရက ထိန္းခ်ဳပ္လြမ္းမိုးတာမ်ိဳး ရိွခဲ့တာကို ယခင္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအးေမာင္က ဖြင့္ဟဖူးပါတယ္။

ျပည္နယ္အစိုးရအတြက္ အခက္ေတြ႔ေစႏိုင္မယ့္ အခ်ိဳ႕ေသာ အဆို(သို႔) ေမးခြန္းေတြ မတင္သြင္း၊ မေမးျမန္းခင္ တင္သြင္း ေမးျမန္းခြင့္ေတြကို ပိတ္ပင္တားဆီးတာျဖစ္ခဲ့တာပါလို႔ ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)ကို ေျပာခဲ့တာပါ။

အခုလႊတ္ေတာ္သက္တမ္းမွာေရာ အရင္လို ျဖစ္လာႏိုင္မလားဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကေပမယ့္ ဒီလုိအေနအထားမွာပဲ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒက ျပည္နယ္အဆင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားေနဆဲပါ။ ဒီအေပၚမွာ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ထဲက လုပ္ႏိုင္တဲ့ အတိုင္းအတာကို ပါးပါးနပ္နပ္နဲ႔သာ တည့္မတ္ထိန္းေက်ာင္းဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

“ငါဒီမိုကရက္တစ္ သမားတစ္ေယာက္ျဖစ္ေနၿပီဆိုရင္ Decision Maker (ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်သူ) Policy Maker (မူေဘာင္ေရးဆြဲသူ) တစ္ေယာက္ျဖစ္ေနၿပီဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚ သူတို႔မွာ ရိွေစခ်င္တယ္။ ဒါမွသာ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြကို ျမန္ျမန္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္မွာပါ။ ဒီလိုမွမဟုတ္ရင္ သူဟာသူ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌပဲျဖစ္ေနပါေစ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ပဲျဖစ္ေနပါေစ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။” လို႔ ကယားလူမ်ိဳးစုပါတီ ဥကၠဌ စိုင္းႏိုင္ႏိုင္ေထြးက ဆိုပါတယ္။

“ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈသိပ္အားႀကီးေနတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံု ေအာက္မွာ ျပည္နယ္ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းေတြကို ျပည္ေထာင္စုက ခ်မွတ္ေဖာ္ေဆာင္တဲ့အခါမွာ ျပည္နယ္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြရိွတဲ့ လုပ္ငန္းေတြျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ေနဆဲပါ။ ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈေတြ လႊတ္ေတာ္အပိုင္းကေန ခ်ဥ္းကပ္ၿပီး ျပည္နယ္ရဲ႕ ရန္ပံုေငြခြဲေဝရယူဖို႔ အခြင့္အေရး ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ေကာင္းေကာင္းအသံုးခ်ဖို႔လိုတယ္”လို႔ စိုင္းႏိုင္ႏိုင္ေထြးက အႀကံျပဳထားပါတယ္။
ဇြန္လ ၂၂ ရက္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ေဒသခံဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလူငယ္ေတြရဲ႕ ေတြ႕ဆံုပြဲမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြၾကား ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြ မ်ားမ်ားလုပ္ေဆာင္ဖို အတြက္ ပိုၿပီး အားစိုက္ထုတ္ၾကဖို႔ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ ဦးလွေထြးက တိုက္တြန္းသြားခဲ့ပါေသးတယ္။

ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကို အေထာက္အကူေပး အားျဖည့္ဖို႔အတြက္ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီအခြဲေလးေတြျဖစ္တဲ့ ဥပေဒျပဳေရးဆိုင္ရာေကာ္မတီ၊ ဥပေဒေလ့လာစိစစ္အႀကံျပဳေရးေကာ္မတီ၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးဆိုင္ရာေကာ္မတီနဲ႔ အစိုးရ၏ အာမခံခ်က္မ်ား၊ ဂတိမ်ားႏွင့္ တာဝန္ခံခ်က္မ်ား စိစစ္ေရးေကာ္မတီစတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကလည္း ရိွေနတာပါ။

ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ ေကာ္မတီေတြကို ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး အခက္အခဲ ျပသနာေတြကို တင္ျပေဆြးေႏြး၊ အႀကံျပဳလို႔ရႏုိင္ပါတယ္။

ျပည္သူေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္အၾကား ဆက္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းပံုစံနဲ႔ အျပန္အလွန္ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မိတ္ဆက္စာအုပ္ကို မၾကာခင္ ထုတ္ေဝသြားမယ္လို႔ ဇြန္လ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္လႊင့္ခဲ့တဲ့ MNTV သတင္းကေနတဆင့္ သိရပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အလုပ္လုပ္ပံုကို ျပည္သူေတြ အရင္ကထက္ ပိုမိုနားလညၿ္ပီး အသံုးခ်တတ္ဖို႔လိုသလို၊ အမတ္ေတြအေနနဲ႔ အရင္ကထက္ ပုိအလုပ္လုပ္ရေတာ့မွာပါ။ ဒါမွသာ ျပည္သူေတြက လႊတ္ေတာ္ကေနတဆင့္ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရတစ္ခုကို ပံုေဖာ္ႏိုင္ၾကမွာပါ။

ကယား(ကရင္နီ)ျပည္နယ္သားတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ခြန္းငဲဘတ္တိုက “အရင္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ျပည္သူေတြကေနတက္လာတဲ့ အသံကိုေစာင့္ယူတယ္။ အခု အမတ္ေတြက ျပည္သူေတြဆီကို ဆင္းယူဖို႔ လုပ္ရေတာ့မယ့္ အခ်ိန္ ျဖစ္ရေတာ့မယ္။” လုိ႔ ဆုိလုိက္ပါတယ္။

ပံုစာ- ၂၀၁၆ ဇြန္လ တတိယအပတ္တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဒုတိယပံုမွန္အစည္းအေဝးက်င္းပေနစဥ္ (ဓါတ္ပံု – ထ်ိဳးျမာ)

Comments

comments