ေငြေတာင္ျပည္က ေပးခဲ့တဲ့ ေပါင္းစည္းျခင္းအေမြ

ထ်ိဴးျမာ

 

ဌာေနတိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စုေတြျဖစ္ၾကတဲ့အတြက္ ကရင္နီလူမ်ိဳးေတြဟာ မိမိတို႔ရဲ့ မိရိုးဖလာ ရိုးရာဖားစည္ကို အထြဋ္အျမတ္ထားၾကပါတယ္။ တခ်ိန္က ကယား(ကရင္နီ)ျပည္ငယ္ေလးထဲမွာ ဖားစည္ေတြေျမာက္မ်ားစြာရွိခဲ့ေပမဲ့ ေခတ္တေကြ႔ရဲ့ စီးပြားေရးအေျခအေန အၾကပ္အတည္းနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းရွည္ၾကာႀကီး ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္တို႔ရဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြေၾကာင့္ ဖားစည္ေတြတျဖည္းျဖည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၾကရပါတယ္။

ယခင္က ဖားစည္ကို ရပ္ထဲ၊ ရြာထဲမွာ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာဖားစည္ကို အလြယ္တစ္ကူၾကည့္ရွုခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကယားျပည္နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ယဥ္ေက်းမွုျပခန္းမွာသာ သြားၾကည့္ရေတာ့မွာပါ။

ယခုဆိုရင္ ျပခန္းမွာ ဖားစည္အလုံးရည္ေပါင္း ဆယ့္ေျခာက္လုံးေလာက္ဘဲထိန္းသိမ္းထားနိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ျပတိုက္မွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ဒုတိယဦးစီးမွဴး ဦးေဆာ္ရယ္က ေျပာပါတယ္။

ဖားစည္ရဲ႕ပုံသ႑ာန္ကေတာ့ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာရွိတဲ့ အလွဆင္အကြက္ေတြကိုေတာ့ ၀ါးကိုပံုေဖာ္ၿပီး ဖေယာင္းေတြေပၚမွာ ရိုက္ႏွိမ့္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဖားစည္းရဲ႕မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာဆိုရင္ ဖားရုပ္၊ ငါးရုပ္၊ ၾကယ္ရုပ္နဲ႔ ကိုယ္ထည္မွာေတာ့ ဆင္ရုပ္လို ထြင္းထုထားတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ စက္မွုနည္းပညာေတြနဲ႔လုပ္ထားတာမဟုတ္ေပမဲ့ လက္ယာကအရမ္းကို ေသသန္႔ပါတယ္။

“မဂၤလာဖားစည္” ဆိုရင္ ဖားရုပ္ေတြကတစ္ေကာင္ေနာက္ကို တစ္ေကာင္လိုက္ေနၾကပါတယ္။

“ အမဂၤလာဖားစည္” ဆိုရင္ေတာ့ ဖားရုပ္ေတြက တစ္ေကာင္နဲ႔တစ္ေကာင္ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ေနၾကပါတယ္။

မဂၤလာဖားစည္ကို မဂၤလာရိွတဲ့အခမ္းအနားေတြမွာ(မဂၤလာပြဲ၊အိမ္သစ္တက္ပြဲဲဲ၊ဂတိသစြာခံတဲ့အခ်ိန္မွာ)အသုံးျပဳၾကၿပီးေတာ့ အမဂၤလာဖားစည္ဆိုရင္ အသုဘတို႔အစရိွတဲ့ အမဂၤလာအခမ္းအနားေတြမွာ အသုံးျပဳၾကပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP)မွ အသံုးျပဳေနတဲ့ ကရင္နီႏုိင္ငံေတာ္အလံနဲ႔ တံဆိပ္ေတြမွာလည္း ဖားစည္ပံုကို ထည့္သြင္းထားတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။

ဖားစည္ရဲ႕အလယ္ဗဟိုမွာ အရြယ္အစားတူညီစြာျဖာထြက္ေနတဲ့ ေရာင္ျခည္တန္းကေတာ့ ကရင္နီျပည္တြင္းရွိလူမ်ိဳးအားလံုးကို တန္းတူမႈအေျခခံမႈအေပၚေပါင္းစည္းထားတာကို ေဖာ္ျပတာျဖစ္ၿပီး အလံေတာ္ရဲ႕အျဖဴကြက္မွာ ထားရွိျခင္းကေတာ့ ကရင္နီျပည္တြင္းရွိ လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ျဖဴစင္သန္႔ရွင္းေျဖာင့္မတ္တဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေပါင္းစည္းထားတာကိုေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း လြတ္လပ္ေရးရၿပီးတဲ့ေနာက္ ပထမဆံုး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေစာ၀ဏၰ လက္ထက္တုန္းကဆိုရင္လည္း ကယားကလူ(ကလို)ပြဲေတာ္ဆုိၿပီး ျပည္နယ္အစိုးရကလည္း ဖားစည္ကို တန္ဖိုးထားထိန္းသိမ္းက်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ဖူးတယ္။

ဖားစည္ကို ေရွ႕ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတုန္းက ကယားျပည္နယ္ရဲ႕ အရင္ကေငြေတာင္ျပည္လို႔ေခၚဆိုတဲ့ (ေငြေတာင္)ပေရ႕လဗဲ့ေက်းရြာမွာ သြန္းလုပ္ၾကတာပါ။

“ဖားစည္က က်ေနာ္တို႔ျပည္နယ္မွာဆိုရင္ ထုတ္လုပ္တဲ့သူက ေငြေတာင္မွာေနတယ္ (ဦးလု႔ံစိုင္း) သူကမရိွေတာ့ဘူး ဒါေပမဲ့ သူကလုပ္ခဲ့တယ္။ ၁၉၆၀ ေနာက္ပိုင္းအထိေပါ့ေနာ။ အဲ့အထိေလာက္ပဲ က်ေနာ္တို႔သုံးသပ္လို႔ရတယ္ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲ့ေနာက္ပိုင္း ထြက္လာတဲ့ ဖားစည္သိမ့္မရိွေတာ့ဘူးေလး ” လို႔ ဦးေဆာ္ရယ္က ေျပာပါတယ္။

ဘုိးဘြားေတြလက္ထက္တုန္းကဆိုရင္ ဖားစည္ကို အထြဋ္႕အထိပ္ အျမတ္တနိုးထိန္းသိမ္းထားၾကေပမဲ့ ၁၉၈၀ ၁၉၉၀ ၂၀၀၀ ခုနွစ္ဝန္းက်င္ေလာက္မွာ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမွု စားဝတ္ေနေရးအဆင္မေျပမွုေတြေၾကာင့္ ဖားစည္တစ္လုံးကို ဆယ့္ငါးသိန္း၊ သိန္းနွစ္ဆယ္ေလာက္နဲ႔ေရာင္းခဲ့ၾကတာေတြရိွတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ဖားစည္သြန္းလုပ္ရတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ပါတ္သက္ၿပီး ယဥ္ေက်းမွုျပခန္းမွာရိွတဲ့ စာေစာင္မွ ယခုလိုေရးသားေဖၚျပထားပါတယ္။

“ ဖားေအာ္မွမိုးရြာ၊ မိုးရြာမွငါးေမာ့၊ ငါးေမာ့မွေရႀကီး၊ ေရႀကီးမွဆင္ဆြဲ ၊ဆင္ဆြဲမွသစ္က်၊ သစ္က်မွျပည္ဝ။ ဖား၊ ငါး၊ ခရုေတြ ေပ်ာ္ျမဴးတဲ့အခါ မိုးရြာသြန္းတတ္တယ္လို႔ ယူဆလို႔ မိုးရြာသြန္းေစဖို႔အတြက္ ဖားငါးခရုရုပ္ေတြ တပ္ဆင္ထားတဲ့ ဖားစည္ကို တည္းခတ္ေလ့ရိွၾကၿပီး မိုးေလဝသေကာင္းမြန္ပါက သစ္ထုတ္လုပ္ငန္းတိုးတက္လာၿပီး တိုင္းျပည္သာယာဝေျပာလာမယ္လို႔ ယူဆလို႔ ဖားစည္ကို သြန္းလုပ္ျခင္းျဖစ္တယ္”

ယဥ္ေက်းမွုျပတိုက္မွာ ဖားစည္ေရာက္ရိွလာပုံသမိုင္းအက်ဥ္းကိုေဖာ္ျပထားတ့ဲ မွတ္တမ္း အခ်က္အရ တခ်ိဳ႕ေကာက္ႏုတ္တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

တခ်ိန္က ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္၊ ဆီးမီေဆာင္လာရြာက ဦးယာကုန္နဲ႔အဖြဲ႔ဟာ ၁၉၈၁ခုနွစ္ေႏြရာသီမွာ ေတာလိုက္ထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ညဥ့္နက္အခ်ိန္မွာ ဦးယာကုန္ပစ္လိုက္တဲ့ ျဖဴတစ္ေကာင္က ဒဏ္ရာျဖင့္လူးလိွမ့္ၿပီး အနီးအနားရိွေက်ာက္ေဆာင္ႀကီးဂူထဲသို႔ ေျပးဝင္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ေန႔နံနက္မိုးလင္းေတာ့ ေက်ာက္ဂူအတြင္းသို႔ သူပစ္ခဲ့တဲ့ျဖဴကို ဓာတ္မီးနဲ႔ဝင္ေရာက္ရွာေဖြခ်ိန္မွာ ျဖဴကိုမေတြ႕ဘဲ ဂူတြင္းရဲ႕ ေထာင့္တစ္ေနရာမွာ အသင့္တင္ထားတဲ့ ေရွးေဟာင္းဖားစည္တစ္လုံးကို ေတြ႕ခဲ့တယ္လို႔ဆိုထားပါတယ္။

မိမိတစ္ဦးတည္း ဖားစည္ကိုသြားမယူဘဲ ဂူအျပင္ကိုျပန္ထြက္ၿပီး အနီးအနားရိွေဒါဆိုကေလာရြာက ဦးေက်ာ္နဲ႔အတူဖားစည္ကိုယူရာမွာဖားစည္က လုံးဝမေရႊ႕ပဲျဖစ္ေနပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးတြင္ ဦးယာကုန္ကိုယ္တိုင္ ဖားစည္ကိုသြားေရာက္ယူတဲ့အခါမွသာ ဖားစည္ကိုရရိွၿပီး မိမိေနအိမ္မွာ သ္ိမ္းဆည္းထားခဲ့ပါတယ္။

တစ္ပတ္ၾကာလ်ွင္ ဦးေက်ာ္ဟာ ယင္းဖားစည္ကို မိမိအိမ္မွာ အမွတ္တရအျဖင့္ သိမ္းဆည္းထားလိုေၾကာင္း ဦးယာကုန္ထံသြားေရာက္ေတာင္းယူရာ ဦးယာကုန္က လြဲေျပာင္းေပးခဲ့ပါတယ္။ ဦးေက်ာ္ေနအိမ္သို႔ ဖားစည္ေရာက္တဲ့ေန႔မွစ၍ ညစဥ္မခံမရပ္နိုင္ေအာင္ အသံအမ်ိဳးမ်ိဳးၾကားရသျဖင့္ ဦးယာကုန္ထံသို႔ ျပန္လည္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ ေက်းရြာအုပ္စုကေန ၿမိဳ႕နယ္ပါတီေကာင္စီ မ်ုားမွတစ္ဆင့္ ၿမိဳ႕နယ္ရဲစခန္းသို႔ သြားေရာက္အပ္နွံခဲ့ပါတယ္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ ၁၉၈၅ခုနွစ္မတ္လမွာ ကယားျပည္နယ္ ယဥ္ေက်းမွုျပခန္းသို႔ ျပသထားရိွရန္အတြက္ လြဲေျပာင္းအပ္နွံေပးခဲ့ပါတယ္။
လိြဳင္ေကာ္ယဥ္ေက်းမႈ ျပခန္းက ဖားသည္ေတြက တခ်ိ႕လႈဒါန္းထားသိလို၊ တခ်ိဳ႕က လက္လွမ္းမွီသေလာက္ ဝယ္ယူသိမ္းဆည္းထားျခင္းျဖစ္တယ္လို႔သိရပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕က ဖားစည္ကို သတၱဳဆယ္မ်ိဳး၊ တစ္ခ်ိဳ႕က သတၱဳခုနွစ္မ်ိဳးနဲ႔ ျပဳလုပ္ၾကတယ္လို႔ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ သတၱဳခုနွစ္မ်ိဳးနဲ႔သြန္းလုပ္ၾကပါတယ္။

“ တစ္မိသားစုလုံးလိုက္လာ ထမင္းဟင္းခ်က္ၿပီးေတာ့မွ သူတို႔ပါလာတဲ့သတၱဳေတြကို ဖားစည္လုပ္တဲ့သူဆီကိုလာအပ္တယ္။ သူတို႔ပါလာတဲ့ပုံစံကို အႀကီးေသးအစားစားေပါ့။ အဲ့လိုေစာင့္ၿပီးေတာ့မွ ဖားစည္သြန္းလုပ္ခဲ့ၾကတယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳးလည္း ေျပာခဲ့ၾကတယ္ေပါ့ေနာ့” လို႔ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ကယားသီခ်င္းေတြ ေရးစပ္လ်က္ရွိတ့ဲ ခူးပလူးရယ္က ေျပာပါတယ္။

ဖားစည္စေပ်ာက္သြားရတဲ့အေၾကာင္းေတြကေတာ့ ဂ်ပန္ေခာတ္ နဲ႕ ၁၉၉၅-၉၆ခုနွစ္အတြင္းမွာ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေက်းရြာေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေျပာင္း ေရႊ႕ေနထိုင္ခဲ့ရတဲ့အခ်ိန္တြင္ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

“ လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားထြက္ေျပးရတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြျဖစ္တယ္။ အဲ့ေတာ့သူတို႔ပစြည္းေတြကို ယူခ်ိန္မရလိုက္ဘူးေပါ့။ ဥပမာ- ဖားစည္တို႔လို၊ ေမာင္းတို႔လိုမ်ိဳးေတြ က်န္ခဲ့ရတယ္ေပါ့ေနာ။ တစ္ခ်ိဳ႔ဟာေတြလည္း မီးထဲပါသြားတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာေတြလည္း အခိုးခံလိုက္ရတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕လည္း အေၾကာင္းအရာမသိလိုက္ပဲ ေပ်ာက္သြားတာမ်ိဳးေတြရွိတယ္”လို႔ ခူးပလုရယ္ကေျပာပါတယ္။

ဖားစည္ေတြေပ်ာက္သြားတာနဲ႔အတူ ဖားစည္ရဲဲ႕သမိုင္းေတြကလည္း မေသခ်ာမေရရာတဲ့အေျခအေနမ်ိဳးေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဖားစည္ဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြရဲ႕အမွတ္လကၡဏာျဖစ္လို႔ လက္ရိွက်န္ေနတဲ့ဖားစည္ေတြကို အဆင့္ဆင့္လက္ဆင့္ကမ္းေပးမယ္ဆိုရင္ ဖားစည္ရဲ႕သမိုင္းဟာ က်န္ခဲ့မွာေသခ်ာပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ အခု ဖားစည္ဘယ္မွာရိွတယ္လို႔ ျပန္ၾကည့္ရင္ တစ္ခ်ိဳ႕ရြာေတြမွာ မရိွေတာ့ဘူး။ အထူးသျဖင့္ လိြဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက ရြာေတြမွာ မရိွသေလာက္ျဖစ္သြားၿပီ။ ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္မွာေတာင္မွ လက္ခ်ိဳးရည္လို ရတဲ့ရြာေတြရိွတယ္။ သုံးရြာထက္မပိုေတာ့ဘူး ဖားစည္က ဖရူဆုိၿမိဳ႕နယ္ဘက္မွာဆိုရင္ ဟိုယာ ေဂေကာေဒသဘက္ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ရြာေတြမွာ မရိွသေလာက္ျဖစ္သြားၿပီ။” လို႔ ခူးပလုရယ္က ခန္႔မွန္းေျပာျပပါတယ္။
ကယားလူမ်ိုဳးေတြဆိုရင္ (အဲ့ဒိုေပါမီ)@ လို႔ေခၚတဲ့ ဒီးကူရိုးရာပြဲ၊ ေက့ထ်ိဳးဘိုး(ေခၚ) တံခြန္တို္င္ပြဲေတာ္ေတြရိွၿပီးေတာ့ ရိုးရာပစြည္းေတြဆိုရင္ ဗုံ၊ ေမာင္းတူရိယာ၊ ဖားစည္ေတြရိွပါတယ္္။ ရိုးရာဝတ္စားဆင္ယင္မွုအမွတ္လကၡဏာေတြရိွပါတယ္။

သို႔ေသာ္ ဖားစည္ဟာတစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ေပ်ာက္ကြယ္သြားသလို လူမ်ိဳးေတြကလည္း တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔သိမ္ကြဲလာတာေၾကာင့္ ကေန႔ေခတ္လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ ရိုးရာေတြကို လက္ဆက္ထိန္းသိမ္းထားသင့္တယ္လို႔ ခူးပလူးရယ္က အႀကံျပဳေျပာဆိုသြားပါတယ္။

“ လူငယ္ေတြကဒါေတြကိုမျဖစ္မေနျပန္ၿပီးေတာ့ သုေတသနေတြျပဳသင့္တယ္။ စာတမ္းေတြေဖာ္ထုတ္သင့္တယ္။ ဒါမွဘဲကိုယ့္ရဲ႕အမွတ္လကၡဏကက်န္မယ္။ ဒါမွကိုယ့္လူမ်ိဳးကရွင္သန္မွာ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စာတမ္းဖတ္ပြဲေတြ လုပ္ရုံေဆြးေႏြးပြဲေတြကို မျဖစ္မေနလုပ္သင့္တယ္ေပါ့”

Comments

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *