“ေတာင္သူအက်ိဳးစီးပြားျမင့္တင္ဖို႔ဆိုတာ ခိုင္မာတဲ့ေဈးကြက္ကို ရွာေပးရမယ္”

စုိင္းလင္းလင္းဦး

 

လက္ရိွကာလ၌ ေျပာင္းစိုက္ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ အျခားစိုက္ပ်ိဳးသီးႏွံစိုက္ပ်ိဳးသည့္ေတာင္သူမ်ား ၎တို႔ သီးႏွံမ်ား ထုတ္ေရာင္းခ်ရာတြင္ အရံွဳးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ အေျခအေနအား ႏိုင္ငံေျပာင္းစုိက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ေရာင္းဝယ္သူမ်ားအသင္းဥကၠဌ ဦးမင္းခိုင္ႏွင့္ ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)မွ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားသည္။

ေမ။ ။လက္ရိွျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္နဲ႔ ကယားျပည္နယ္မွာ ေျပာင္းထြက္ရာသီမွာ ေဈးႏွဳန္းမတည္ၿငိမ္မႈေတြနဲ႔ ႀကံဳေနၾကရတယ္။ အဓိကျပႆနာက ဘာေၾကာင့္လဲေပါ့။

ေျဖ။ ။အဓိက ေျပာင္းေဈးမတည္ၿငိမ္မႈဆိုတာက အဓိကအခ်က္ကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ထြက္လာတဲ့ေျပာင္းကို ေရာင္းရမယ့့္ ခိုင္မာတဲ့ ေဈးကြက္မရိွတာပါ။ အဲ့လိုေဈးကြက္ခိုင္မာမႈမရိွတဲ့အခါ ႀကံဳသလိုေဈးကြက္မွာ ႀကံဳသလိုေရာင္းရတယ္ေပါ့။ ေရာင္းတဲ့အခါမွာ ကုန္သည္ပြဲစားေတြရဲ႕ ေဈးကစားမႈရဲ႕ဒဏ္ေပါ့။ တစ္ဖက္ကလည္း ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ျပည္တြင္းသံုး ပိုလွ်ံတဲ့ေျပာင္းေတြကို Export လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဓိက တရုတ္ႏိုင္ငံကို ပို႔ရတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာရိွတဲ့ ေျပာင္း ျပန္ဝယ္တဲ့သူေတြရဲ႕ ေဈးႏွဳန္းကစားမႈေၾကာင့္ ေျပာင္းေဈးမတည္ၿငိမ္ျဖစ္ရတာပါ။

ေမး။ ။ဒီလိုမ်ိဳးအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ဘာေတြလုပ္သင့္သလဲေပါ့။
ေျဖ။ ။ဘာလုပ္ရမွာလဲဆိုတာ ေဈးႏွဳန္းတည္ၿငိမ္ဖို႔ အသင္းအဖြဲ႔စဖြဲ႕ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးစားရမယ့္အခ်ိန္ေပါ့။ ေတာင္သူေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ျမွင့္တင္ရမယ့္အခ်ိန္ေတြေပါ့။ အက်ိဳးစီးပြားျမွင့္တင္ဖို႔ဆိုတာ ခိုင္မာတဲ့ေဈးကြက္ကို ရွာေပးရမယ္။ လက္တေလာလုပ္ထားတာက အသင္းအေနနဲ႔ ခုိင္မာတဲ့ ေဈးကြက္တစ္ခုရွာဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံျခားေဈးကြက္ေပါ့။ ျပည္တြင္းေဈးကြက္က အၿမဲတမ္းအေသျဖစ္ေနတယ္။ ျပည္ပေဈးကြက္ကို ရွာဖို႔အတြက္က ေလာေလာဆယ္တရုတ္ႏိုင္ငံေပါ့။ တရုတ္ႏိုင္ငံကို ၿပိဳင္ဆိုင္ေဈးကြက္တစ္ခုရွာဖို႔အတြက္ ဥေရာပက သို႔မဟုတ္ အျခားအေနာက္ႏိုင္ငံေတြကေနၿပီးေတာ့ ခိုင္မာတဲ့ေဈးကြက္တစ္ခုရဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

ေမး။ ။ ဒီလိုမ်ိဳး ေဈးကြက္ရဖို႔ ဘယ္လိုမ်ိဳးပံုစံေတြနဲ႔ သြားၾကရမွာလဲ။

ေျဖ။ ။ ေဈးကြက္ရဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ ပထမနည္းလမ္းနဲ႔ ကုန္သည္ပြဲစားကတဆင့္ကေနသြားရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီလိုပံုမွန္အတိုင္းပဲ ေဈးႏွဳန္းမခိုင္မာမႈေတြျဖစ္မွာ။ အဲ့ဒါကို လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ ေတာင္သူေတြရဲ႕ ပံုမွန္ဝင္ေငြရဖို႔ ဆိုရင္ေတာ့ နည္းလမ္းကေတာ့ Contract System ေပါ့ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ေတာင္သူေတြမစိုက္ခင္ေပါ့ ဝယ္လက္ဆီက တစ္ခါတည္း ေဈးႏွဳန္းသတ္မွတ္ ျပန္ၿပီးေတာ့ တစ္ခါတည္းဝယ္မယ္ဆိုရင္ ေဈးကြက္အာမခံခ်က္ရတဲ့ Contract System
ဟာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ေမး။ ။ ဒီစနစ္ကေကာ အခုလက္ရိွအခ်ိန္မွာ က်င့္သံုးဖို႔ အဆင့္သင့္ျဖစ္ေနၿပီးလား။

ေျဖ။ ။လတ္တေလာက လက္ရိွအခ်ိန္မွာ က်င့္သံုးဖို႔ အဆင္ေျပဖို႔ဆိုရင္ ဒီစနစ္ကို ေတာင္သူေတြ နားလည္ေအာင္ရွင္းျပရမယ္။ ကုန္သည္ပြဲစားေတြနားလည္ေအာင္ သေဘာေပါက္ေအာင္ရွင္းျပၾကရမယ္။ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ပတ္သက္တဲ့ ပါဝင္ပတ္သက္ေဆာင္ရြက္တဲ့ ကူညီေပးရမယ့္ ေဒသဆိုင္ရာ အစိုးရအဖြဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဆီကေနၿပီးေတာ့ လိုအပ္တဲ့ ကူညီေထာက္ပံမႈေတြ လိုအပ္တယ္။ အဲ့ဒါေတြအားလံုး ျပည့္စံုၿပီဆိုရင္ ဒီစနစ္ကို စတင္လို႔ရၿပီ။

ေမး။ ။တစ္ႏိုင္ငံလံုးက ေတာင္သူေတြက ကိုယ္စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ဟာက အာမခံခ်က္မရိွဘူးဆိုေတာ့ ခုနေျပာသြားတဲ့ ႀကိဳပိြဳင့္စနစ္ကေကာ ဘယ္ေလာက္အထိ အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္မွာလဲ။

ေျဖ။ ။ႀကိဳပိြဳင့္စနစ္က ဘယ္ေလာက္အထိအာမခံခ်က္ေပးသလဲဆိုရင္ နံပါတ္တစ္ ေတာင္သူေတြရဲ႕ ကိုယ္စိုက္ပ်ိဳးမယ့္ သီးႏွံကို ဘယ္ေဈးနဲ႔ ေရာင္းရမွာလဲဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာသိထားတယ္။ ဘယ္ေလာက္ထြက္မွာလဲဆိုတာ ကိုယ့္လုပ္သက္အရ သိထားတဲ့အခါမွာ စုိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းကေနရလာမယ့္ ခိုင္မာတဲ့ ဝင္ေငြကို တိတိက်က်တြက္ဆထားလို႔ရမယ္။ အဲ့ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ဝင္မယ္ ကိုယ့္စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ေနရာမွာ သြင္းအားစုဘယ္ေလာက္သံုးမွာလဲဆိုတာ အဲ့ဒါကို တစ္ခါတည္းႀကိဳတင္တြက္ခ်က္ထားလို႔ရမယ္။ လိုအပ္လာရင္ ခုနက သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းကေန အကူအညီေပးလို႔ရတယ္ေပါ့။ အားသားခ်က္က ေတာင္သူေတြ ကိုယ့္ရဲ႕ဝင္ေငြကို ႀကိဳတင္တြက္ဆလို႔ရသြားၿပီ။ အဓိကအားသာခ်က္ပါ။

ေမး။ ။ေမးတဲ့ေမးခြန္းအေပၚမွာေကာ ထပ္ၿပီးျဖည့္စြတ္ေျပာၾကားခ်င္တာရိွလဲ။

ေျဖ။ ။အဓိကေျပာခ်င္တာက ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ မိမိစိုက္ပ်ိဳးတဲ့သီးႏွံေတြဟာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာသံုးမယ့္ ျပည္တြင္းလိုအပ္ခ်က္လာ ဒါမွမဟုတ္ ပိုလွ်ံတဲ့သီးႏွံကို ျပည္ပကို ျပန္တင္ပို႔ရမွာလားဆိုတာကို နံပါတ္တစ္ သိေအာင္ႀကိဳးစားရမယ္။ သီးႏွံတစ္မ်ိဳးတည္းကို ဒီႏွစ္ေဈးေကာင္းရတိုင္း သီးႏွံတစ္မ်ိဳးတည္းကို မစိုက္ဘဲ တကယ့္ေဈးကြက္မွာ လိုအပ္တဲ့ သီးႏွံကို ဘယ္သီးႏွံလိုတာလဲဆိုတာ တက္ႏိုင္သေလာက္ သတင္းအခ်က္အလက္ေပးမယ့္ အစိုးရအဖြဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ အသင္းအဖြဲ႔ေတြရယ္ CSOs ေတြကေန တဆင့္ ဘယ္သီးႏွံဟာ ေနာင္လာမယ့္ စိုက္ပ်ိဳးရာသီမွာ ဘယ္သီးႏွံဟာ တကယ္လိုအပ္သလဲဆိုတာ ေလ့လာၿပီးမွ စိုက္ပ်ိဳးသင့္တယ္လို႔ အႀကံဉာဏ္ေပးခ်င္ပါတယ္။

Comments

comments