ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္၌ အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မႈကို အားရေက်နပ္မွဳ မရိွေသးေသာ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔

မူအက္စတာေရးသားသည္။

၂၀၁၀ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား စတင္ခဲ့ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားလည္း စတင္အသက္ဝင္လာခဲ့ပါသည္။

ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တစ္ေလွ်ာက္လံုးတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပါဝင္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္ေဆြးေႏြးႏိုင္သည့္ အခြင့္အလမ္းကို အမ်ိဳးသမီးထုတစ္ရပ္လံုးက ပါဝင္ေတာင္းဆိုမႈသည္လည္း က်ယ္ေလာင္လာသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ပါဝင္ဖို႔ အမ်ိဳးသားထုကိုယ္တိုင္လည္း လက္တြဲေခၚသည့္အပိုင္း အားနည္းေနေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔က ေဝဖန္သည္။

“ဒီအမ်ိဳးသမီးေတြ ပါဝင္မႈ ဘာေၾကာင့္အားနည္းေနတာလဲဆိုရင္ အမ်ိဳးသားေတြရဲ႔ လက္တြဲကူညီမႈေတြ အားနည္းလို႔ပါ။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႔ တြန္းအားေပးမႈေတြလည္း အားနည္းေနေသးတယ္” ဟု ကရင္နီအမ်ိဳးသမီး အစည္းအရံုး(KNWO)မွ မအန္းေဂ်လာက ေျပာသည္။

၂၀၁၂မွ ၂၀၁၅ ကာလအတြင္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ဖြဲ႔စည္းသည့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ညွိႏွိဳင္းေရးအဖြဲ႔(NCCT)မွာ လူဦးေရ ၁၆ ဦးပါဝင္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ ၁ဦးသာ ပါဝင္ႏိုင္ခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရမည္။

အဆင့္ျမင့္ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔(Senior Delegation)မွာလည္း လူဦးေရ ၁၅ဦးျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ ၂ဦးပါဝင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးေကာ္မတီ( UPCC) တြင္ လူဦးေရ ၁၁ဦးဖြဲ႔စည္းထားၿပီး အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးမွ် မပါဝင္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္း ေကာ္မတီ (UPWC)ကို လူဦးေရ ၅၂ဦးျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားၿ့ပီး အမ်ိဳးသမီးကုိယ္စားလွယ္ ၂ဦးသာ ပါဝင္ခဲ့ပါသည္။

 

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မႈ ရာခိုင္ႏွဳန္း
NCCT စုစုေပါင္း ၁၆ေယာက္တြင္ ၁ေယာက္ ၆.၂၅%
Senior Delegation စုစုေပါင္း ၁၂ေယာက္တြင္ ၂ေယာက္ ၁၃.၃%
UPCC စုစုေပါင္း ၁၁ေယာက္တြင္ ပါဝင္သူမရွိ ၀%
UPWC စုစုေပါင္း ၅၂ေယာက္တြင္ ၂ေယာက္ ၃.၈%

 

 

(၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ထိ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေကာ္မတီအသီးသီးထဲတြင္ အမ်ိဳးသမီးဦးေရ ပါဝင္မႈျပဇယား)

ထို႔အျပင္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈဆိုင္ရာ အစည္းအေဝး(JICM) တြင္ လူဦးေရ ၁၆ဦး၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီ(JMC-Union level)တြင္ လူဦးေရ ၂၆ဦးျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးမွ ပါဝင္ျခင္းမရွိခဲ့ေပ။ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ပူးတြဲေကာ္မတီ (UPDJC) တြင္ လူဦးေရ ၄၈ဦးဖြဲ႔ရာ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ ၃ဦးသာ ပါဝင္ခဲ့ရေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏အသံမ်ား စာအုပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မႈ ရာခိုင္ႏွဳန္း
JICM စုစုေပါင္း ၁၆ေယာက္တြင္ ပါဝင္သူမရွိ ၀%
UPDJC စုစုေပါင္း ၄၈ေယာက္တြင္ ၃ေယာက္ ပါဝင္ ၆.၂၅%
JMC-Union level စုစုေပါင္း ၂၆ေယာက္တြင္ ပါဝင္သူမရွိ ၀%

 

ေကာ္မတီမ်ား အမ်ားအျပားရွိရာတြင္ အမ်ိဳသမီးကိုယ္စားလွယ္ ပါဝင္ႏိုင္မႈမွာ အရမ္းနည္းပါးေနေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ မိသားစုအတြင္းတြင္လည္း အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ပိတ္ပင္မႈ မရွိခဲ့လွ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ယခုထက္ပိုမို ပါဝင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေပသည္။

“ဒီအမ်ိဳးသားေတြ ေခၚယူမႈရယ္၊ တြန္းအားေပးမႈရယ္ ရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒီျဖစ္စဥ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါဝင္လာလိမ့္မယ္ေပါ့ေနာ။ ဥပမာ မိသားစုတစ္စုမွာ သူ႔အမ်ိဳးသမီးက ဒီ Peace Process မွာ ပါဝင္ဖို႔ဆိုရင္ သူ႔အမ်ိဳးသားက အားေပးမႈမရွိတဲ့အျပင္ နင္အမ်ိဳးသမီးျဖစ္တယ္ မဆီမဆိုင္ေလာက္ဘူးေပါ့ေနာ နင္တို႔ေတြက အိမ္မႈကိစၥေတြ ႏိုင္ရမယ္။ ဒါေတြက နင့္အလုပ္မဟုတ္ဘူး အဲ့လိုပိတ္ပင္မႈေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ။ အဲ့လိုပိတ္ပင္မႈေတြသာ မရွိရင္ ဒီPeace Processမွာ သူတို႔ေတြလည္း ပါဝင္လာႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္” ဟု မအန္းေဂ်လာက ေျပာပါသည္။

ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ိဳးသားမ်ားနည္းတူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပါဝင္ႏိုင္ေအာင္လည္း အစိုးရကို တိုက္တြန္းရန္ လိုအပ္ေၾကာင္းႏွင့္ လိုအပ္သည့္ နည္းပညာအေထာက္အပံ့မ်ားကို အဖက္ဖက္မွ ဝိုင္းဝန္းပံ့ပိုးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာလ ၄ရက္ေန႕ႏွင့္ ၅ ရက္ေန႕တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ပန္ဒါဟိုတယ္၌ ျပဳလုပ္သည့္ (၁၇)ႀကိမ္ေျမာက္ အရပ္ဖက္ လူ႕အဖြဲ႔အစည္း ၿငိမ္္းခ်မ္းေရးဖိုရမ္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။  

Comments

comments