ကရင္နီျပည္၏ ဒီမုိကေရစီရယ္၊ ကီြးေဖာင္းရယ္၊ ေၾကးရုပ္ရယ္ နဲ႕ အမ်ိဳးသားေရး၀ိေသသ

ခူးၾကဴးဖဲေကး (ကရင္နီအမ်ိဳးသား) တုိင္းျပည္ရဲ႕ ဒီမုိကေရစီက ႏုနု၊ မုန္းတုိင္းက ထန္ထန္လုိ႕ ေျပာရမဲ့ အခ်ိန္ကာလကုိ ေရာက္ေနျပီလုိပဲ ေရွ႕ ဦးစြာ သမုတ္ခ်င္ပါတယ္။  ကရင္နီျပည္နယ္ရဲ႕  ၂၀၁၉  ခုႏွစ္ အကူးအေျပာင္းဟာလဲ စိန္ေခၚခ်က္မ်ားနဲ႕ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ကာလျဖစ္ပါတယ္။  ျပည္နယ္ရဲ႕ ဒီမုိကေရစီစံႏွဳန္းက ႏုနု မုန္းတုိင္က ထန္ထန္ပဲ လုိ႕ ေျပာရမဲ့ သေဘာမွာရွိပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေရး ၀ိေသသ(Identity Politics) နဲ႕ ဒီမုိကေရစီ ရဲ႕ အခန္းက ထပ္တူက်မွဳ ရွိသလားလုိ႕ ေျပာရင္ အခ်ိဳးညီတဲ့ ထပ္တူက်မွဳလုိ႕ေျပာလုိ႕ရပါမယ္။  ကမၻာႏုိင္ငံမ်ားဟာ အမ်ိဳးသားတန္းတူေရးကုိ ဦးစြာ ေျဖရွင္းျပီးမွသာ တုိးတက္ေရးကုိ တက္လွမ္းႏုိင္ခဲ့ၾကတာကုိ သိပ္မေ၀းလြန္းလွတဲ့ ၁၉  ရာစုႏွစ္မ်ား ႏွင့္ ၂၀ ရာစုႏွစ္မ်ားက သက္ေသအခုိင္အမာ ထူျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေဆာင္းပါးမွာ အမ်ိဳးသားေရး ၀ိေသသနဲ႕ ဒီမုိကေရစီ ရဲ႕ အေရးပါပုံကုိ သုံးသပ္ျပပါမယ္။ ကယား (ကရင္နီ) ျပည္မွာရွိတဲ့ လူငယ္အင္အားစုမ်ား  နဲ႕  ဦးအယ္ေဖာင္ရွဳိအမွူးျပဳတဲ့ ေရြးေကာက္ခံမဟုတ္ပဲ တက္လာတဲ့ ဦးေမာ္ေမာ္တုိ႕ အၾကား ေၾကးရုပ္ပုံစံတူအထေျမာက္ေရးအတြက္ လြန္ဆြဲပြဲဟာ အမ်ိဳးသားေရး ၀ိေသသ(Identity Politics) ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီရဲ႕ အဓိကက်တဲ့ ေရေသာက္ျမစ္အခ်က္တစ္ခ်က္ကုိ ဆြဲထုတ္ျပရမယ္ဆုိရင္လဲ အမ်ိဳးသားေရးဆုိင္ရာက အဓိကက်တဲ့ အေနအထားမွာရွိပါတယ္။  ဒီမိုကေရစီဆုိတာက စံႏွဳန္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ စံႏွဳန္းဆုိတဲ့ ေနရာမွာ လြတ္လပ္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ရမယ္၊ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားခြင့္ နဲ႕ လြတ္လပ္စြာ သေဘာဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပုိင္ခြင့္တုိ႕ တည္ရွိပါတယ္။  အထက္ပါ အေျခခံ စဥ္းစားခ်က္ သုံးခုအေပၚ အေျခခံျပီး ဒီမုိကေရစီကုိ သတ္မွတ္ၾကရတာပဲျဖစ္ပါတယ္။  အထက္ပါ စံႏွဳန္းေတြကုိ ကုိယ္နဲ႕ လုိက္ဖက္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးပထ၀ီအေပၚအေျခခံျပီး က်င့္သုံးၾကရတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ – အေမရိကန္ ရဲ႕  ဒီမုိကေရစီစံႏွဳန္းဟာ သူရဲ႕ နုိင္ငံ စတင္ျဖစ္တည္လာတဲ့ အေပၚမွာ အေျခတည္ပါတယ္။  သူႏုိင္ငံနဲ႕ လုိက္ဖက္တဲ့ဒီမုိကေရစီ စံႏွဳန္းဟာ ႏုိင္ငံေရးသမုိင္း နဲ႕ ႏုိင္ငံနယ္နမိတ္ ျဖစ္တည္မွဳအေပၚမွာပဲ အေျခတည္တယ္လုိ႕ ေယဘုယ် သုံးသပ္လုိ႕ ရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္နဲ႕ လုိက္ဖက္တဲ့ အ၀တ္အစားကုိ ကိုယ္ကပဲ ၀တ္ရပါမယ္။ ၀တဲ့လူအတြက္ ၀တဲ့အေလ်ာက္ နဲ႕ ပိန္တဲ့ လူအတြက္ ပိန္တဲ့အေလ်ာက္ အ၀တ္အစားမ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္၀တ္ဆင္ရပါမယ္။ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္ရဲ႕  ပထ၀ီသမုိင္းေၾကာင္းအရ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ျပည္နယ္တစ္ခုအေနနဲ႕ ရပ္တည္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။  ဒီအေပၚမွာ ျငင္းပယ္လုိ႕ မရပါဘူး။ ဒါဟာ ျပည္ေထာင္စု ရဲ႕ ျပည္နယ္အဖြဲ႕ ၀င္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ကယား (ကရင္နီ) ျပည္ရဲ႕ ထူးျခားမွဳ ၀ိေသသတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီ ရဲ႕ စံႏွဳန္းဟာ ထူးျခားတဲ့၊ မတူကြဲျပားတဲ့ အယူအဆေတြကုိ အတူတကြ ယွဥ္တြဲ ေနထုိင္တဲ့ အယူအဆျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီမုိကေရစနစ္ရဲ႕ ထူးျခားတဲ့ ၀ိေသႆ လကၡဏာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္နဲ႕ လုိက္ဖက္တဲ့ အ၀တ္အစားျဖစ္တဲ့ဒီမုိကေရစီ ဆုိတဲ့ စံႏွဳန္းဟာ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရး နဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းဆုိင္ရာအေပၚ အေျခတည္ရမယ္ဆုိတဲ့ လုိက္ေလ်ာညီေထြမွဳရွိတဲ့ ဒီမုိကေရစီဗဟု၀ါဒကုိ ၀န္ၾကီးမ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ ဦးအယ္လ္ေဖာင္းရွိဳ နဲ႕ ေရြးေကာက္ခံမဟုတ္တဲ့ ဦးေမာ္ေမာ္က နားလည္သေဘာေပါက္ဖုိ႕လုိပါမယ္။ ကယား (ကရင္နီ)ျပည္မွာ အျငင္းပြားဖြယ္ ေၾကးရုပ္တည္ေဆာက္ေရးကုိ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္အမွဳးျပဳတဲ့ ဦးအယ္လ္ေဖာင္းရွိဳ နဲ႕ ေရြးေကာက္ခံမဟုတ္တဲ့ ဦးေမာ္ေမာ္တုိ႕ က ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ ပုံစံတူ ေၾကးရုပ္ကုိ ေဒသခံ ဌာေနတုိင္းရင္းသားမ်ား နဲ႕  ျပည္နယ္သားတုိ႕ရဲ႕ သေဘာဆႏၵမပါပဲ စတင္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႕ ယခင္ႏွစ္က လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာကုိ အားလုံးအမွတ္ရဦးမယ္ထင္ပါတယ္။  အထက္ပါ လုပ္ေဆာင္မွဳမ်ားနဲ႕ ပက္သက္ျပီး ေဒသခံ တုိင္းရင္းသားလူငယ္ထုမ်ားက ကန္႕ကြတ္တဲ့ လူထုတုိက္ပြဲလွဳပ္ရွားမွဳ တစ္ရပ္ကုိ ျပဳလုပ္ခ်ိန္မွာက်ေတာ့ အၾကမ္းဖက္ျဖိဳခြဲခဲ့ျပီး လူငယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေ၀းျခင္း ႏွင့္ စီတန္းလွည္႕လည္ျခင္းဆုိင္ရာ ပုဒ္မ (၁၉ ) ၊ (၂၀) အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကည္အညိဳပ်က္ေစမွဳမ်ား နဲ႕ တရားစြဲဆုိခဲ့ပါတယ္။  လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ေတာင္းဆုိမွဳကုိ သုံးသပ္ၾကည္႕ မယ္ဆုိရင္လဲပုံစံတူေၾကးရုပ္ကုိ အရင္တည္မဲ့အစား ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း နဲ႕ ကရင္နီျပည္ရွိ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ကတိက၀တ္ထားရွိခဲ့ၾကတဲ့ တန္းတူညီမွ်မွဳရွိတဲ့ ဖက္ဒရယ္ဒီမုိကေရစီ ျပည္ေထာင္စုၾကီးအပါအ၀င္ ကို႔ယ္ျကမၼာ၊ ကိုယ္ဖန္တီးႏုိင္တဲ့ အေနအထားကုိ မူအျဖစ္အေျခခံျပီး တုိင္းရင္းသားတန္းတူညီမွ်မွဳရွိတဲ့ ဒီမုိကေရစီျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္သြားၾကဖုိ႕အတြက္ ကတိက၀တ္ေတြထားခဲ့ၾကပါတယ္။  ဒီအေျခခံေပၚမူတည္ျပီး ယခု ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနုိင္ငံေတာ္ၾကီးကုိ ကုိလုိနီနယ္ (၄) နယ္ျဖစ္ၾကတဲ့ ဗမာျပည္၊ ရွမ္းျပည္၊ ကခ်င္ျပည္၊ ခ်င္းျပည္ အပါအ၀င္ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ကရင္နီျပည္ ဆုိတဲ့ ျပည္ၾကီး (၅) ခုအေပၚအေျခတည္ျပီး တုိင္းျပည္ကို တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျငင္းလုိ႕မရတဲ့ အမွန္တရားျဖစ္ပါတယ္။ 

Read more

စစ္မွန္ေသာဖက္ဒရယ္စနစ္ ေပၚေပါက္လာဖို႕ ဘယ္သူ႕မွာ တာဝန္ရွိလဲ

ဘိုထီး(ေငြေတာင္ျပည္)ေရးသားသည္။ ဖက္ဒရယ္စနစ္ဆိုတဲ့ စကားလံုးရဲ႕ စကားအနက္အဓိပၸာယ္ကို လိုရင္းတိုရွင္းေျပာမယ္ဆိုရင္ ျပည္နယ္ေဒသရဲ႕ အခြင့္အေရးလုိ႔ ေျပာဆိုရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေတြ အမ်ားဆံုး ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ရတဲ့  ျပႆနာဟာ ျပည္နယ္ေဒသအခြင့္အေရးဆံုးရွံဳးတဲ့ ျပႆနာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္နယ္ေဒသ

Read more

ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားႏွင့္သာ တည္ေဆာက္ႏိုင္မည့္ ဖယ္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီစနစ္

ေက်ာ္စိုးသူ ေရးသားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား၊ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးသန္႔ေျပာခဲ့ေသာ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ စနစ္မ်ားထဲတြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္သည္ လြန္စြာခက္ခဲေပသည္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ေအာင္ျမင္ရန္ ျပည္သူတို႔၏ အသိဥာဏ္၊ ဆင္ျခင္တံုတရား မ်ားစြာလိုအပ္မည္ဟူေသာ အဆိုအမိန္႔ကို အၿမဲတမ္းသတိရမိေပသည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ဗယုသုကၡကိုသာ ျဖစ္ေစလိမ့္မည္ဟူေသာ ေျပာၾကားခ်က္ကို

Read more

ႏုိင္ငံျခားပညာသင္ဆု (Scholarhsip)တုိ႔မည္သည္ (အပုိင္း – ၁)

ခူးၾကဴးဖဲေကး (ကရင္နီအမ်ိဳးသား) ေရးသားသည္။ မိမိကုိယ္တုိင္ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္နယ္မွာ ယခင္က ေနထုိင္ခ်ိန္တြင္မူ ႏုိင္ငံျခားပညာေတာ္သင္သားဘ၀ကုိ အင္မတန္မွ လိွ်ဳ႕၀ွက္နက္နဲတဲ့ ပုစၦာတစ္ခုအေနနဲ႕ ထင္ျမင္ယူဆခဲ့ဖူးပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ႏုိင္ငံျခားပညာ သင္သားဘ၀ဆုိတာ တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားဘ၀ရဲ႕ အႏွစ္သာရတစ္ခုထက္မပုိတဲ့ စိန္ေခၚမွဳ သက္သက္ပါပဲ။ ေရွးယခင္ကပင္ စာေရးသူတုိ႔ျပည္နယ္ရဲ႕

Read more

“ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရး”ရန္ပုံေငြမ်ား အေၾကာင္း

ေက်ာ္စိုးသူ (Economic Development) လြန္ခဲ့ေသာ အစိုးရအဆက္ဆက္ကတည္းကပင္ ဘတ္ဂ်တ္၏ စည္းကမ္းတင္းၾကပ္မႈမ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ရုံးဌာန၊ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးတြင္ တရားမဝင္ဘတ္ဂ်တ္ျပင္ပဖန္ရန္ပုံေငြမ်ားစြာ ထားရွိ သုံးစြဲခဲ့ၾကေပသည္။ ၎ရန္ပုံေငြမ်ားသည္ ဌာနအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအတြက္ ေကာင္းက်ိဳး အနည္းငယ္သာရွိၿပီး စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမရွိေသာေၾကာင့္ ႏို္င္ငံႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအတြက္

Read more

ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အစိုးရကို ေလ့လာျခင္း ( ၂ )

ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကို ေလ့လာျခင္း ဒုတိယအႀကိမ္ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဆ႒မ ပုံမွန္အစည္းအေဝးကုိ ဇူလိုင္လ ၂၀ ႏွင့္ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးခန္းမ၌ က်င္းပခဲ့သည္။ ယင္းသည္ ဒုတိယအႀကိမ္ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ သက္တမ္း တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအတြင္း ၆

Read more

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ကယားျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ႏွင့္ အစိုးရကို ေလ့လာျခင္း

ေက်ာ္ထင္ေအာင္ ေရးသားသည္။ ကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကို ကယားျပည္နယ္ရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ( ၇ ) ၿမိဳ႕နယ္မွ တစ္ၿမိဳ႕နယ္လၽွင္ ( ၂ ) ဦး က်စီျဖင့္ ျပည္သူလူထုမွ ေရြးေကာက္တင္ေျမာက္သည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ( ၁၄

Read more