ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်) ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ် ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ထဲက အမဲနယ်မြေလို့ သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့ ဒေါတမကြီး ကျေးရွာအုပ်စုဟာ နယ်မြေမအေးချမ်းခဲ့လို့ အဲဒီဘက်က လူငယ်တွေအများစုဟာ ဇာတိမြေတွေကို စွန့်ခွာပြီး ပြည်ပဘက်ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြတဲ့ သူတွေ များခဲ့ကြပါတယ်။  ဒေါမကြီးကျေးရွာအုပ်စုက ဒေသခံတွေဟာ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေခဲ့ကြရလို့ လူငယ်တွေက ပညာသင်ကြားခွင့်တွေလည်း ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရပါတယ်။  နယ်မြေမအေးချမ်းခဲ့လို့ လူငယ်တွေဟာ အိမ်တွေမှာ မနေရဲကြတော့ဘဲ ပြည်ပဒုက္ခသည်စခန်းတွေဘက် ထွက်ပြေးတဲ့သူကပြေးထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှာ အလုပ်သွားလုပ်သူကလုပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။  ဒေသထွက် သီးနှံတွေကလည်း ဈေးကွက်နှင့်အညီ ထွက်ကုန်တွေကလည်း မကိုက်ညီတဲ့အတွက် လူငယ်တွေ အများစုဟာ အလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှုတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။  ဒေါမကြီးကျေးရွာက လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကူးရယ်က ပြည်ပရောက်သွားကြတဲ့ သူတွေအကြောင်း အခုလို ပြောပြပါတယ်။  “ခြံတွေသွားလုပ်တယ်။ စတော်ဘယ်ရီသွားခူးတယ်။ အိမ်မှာမနေရဘူး။ရွာမှာမနေရဘူး တောတွေမှာ […]

မူအက်စတာ ကယန်းရိုးရာဂျပ်ခုတ်ထည်တွေ၊ လက်မှုလုပ်ငန်းလေးတွေရှိတဲ့ ပန်ပက်ကျေးရွာသို့ တစ်နေ့တာ ခရီးဆန့်ခဲ့ပါတယ်။ ရိုးရာဂျပ်ခုတ်ထည်တွေ၊ လက်မှုပစ္စည်းလေးတွေ၊ ကယန်းအထည်၊ ကယန်းအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေ၊ အရုပ်ကလေးတွေ သီးသန့်ရောင်းချတဲ့ ဆိုင်တန်းလေးကို ဦးစွာရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ မိုးတွင်းဖြစ်တဲ့ ဒီလိုအချိန်က ဆိုင်တန်းလေးဆီကို လာရောက်လည်ပတ်တဲ့ ရပ်ဝေးရပ်နီးဧည့်သည်တွေ နည်းပါးနေစေပါတယ်။ ဧည့်သည်တွေ မရောက်သေးတဲ့အချိန်မို့ ခရီးသွားရာသီချိန်မှာ လာရောက်လည်ပတ်သူတွေနဲ့ စည်စည်ကားကား ရှိနေတက်တဲ့ ဆိုင်တန်းလေးက တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေပါတယ်။ ဆိုင်ခန်းအချို့ကတော့ ဖွင့်လှစ်ထားခြင်းမရှိတာကို တွေ့နေရပါတယ်။ ပိတ်ထားတဲ့ ဆိုင်ခန်းရဲ့ ပိုင်ရှင်တွေကတော့ မိုးတွင်းမှာ မိုးကျနေတုန်း ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးဖို့ လယ်တောထဲဆင်းနေကြတာပါ။ ပိုင်ရှင်တွေ လယ်ယာလုပ်ငန်းဆင်းရာသီတွင်းမှာဆိုရင် အဝေးကနေကြည့်လိုက်ရင် ဆိုင်လေးဖွင့်ထားတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် ဆိုင်ခန်းတွေက ပိတ်လျှက်သား ဖြစ်နေပါတယ်။ ဆိုင်ခန်းတွေကို ပိတ်ထားတယ်ဆိုပေမယ့် ဧည့်သည်ကို ရောင်းချနေတဲ့ […]

စူးမယ် ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်က တောင်ပေါ်တိုင်းရင်းသူနဲ့ ဒုက္ခသည် မိန်းကလေးတွေကို ပြည့်တန်ဆာပြုလုပ်ခိုင်းနေတာတွေ ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်း ဧပြီလအတွင်း ထွက်ပေါ်ပြီးနောက်မှာတော့ ကရင်နီ အမှတ် ၁ စခန်း ဒုက္ခသည်မှာ အဝင်အထွက် ပိတ်ဆို့မှုကို တစ်လနီးပါး ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ တစ်လနီးပါး လမ်းပိတ်ဆို့မှုရဲ့ အကြောင်းပြချက်က ကရင်နီဒုက္ခသည်စခန်းရှိ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ အမျိုးသမီးငယ်များ လူကုန်ကူးခံနေရတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ကရင်နီ ဒုက္ခသည် အမှတ် ၁ စခန်းမှာ နေထိုင်နေတဲ့ လူဦးရေ တစ်သောင်း တစ်ထောင်ကျော်ထဲက တစ်ဝက်ခန့်ဟာ အမျိုးသမီးနဲ့ မိန်းကလေးငယ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ စခန်းအတွင်းကနေထိုင်သူ စခန်းအပြင်ကို မထွက်ဖို့နဲ့ အပြင်ကလူ စခန်းအတွင်းကို ဝင်မလာစေဖို့ အဝင်အထွက် လုံခြုံရေးကို […]

မူအက်စတာ အန်အယ်လ်ဒီအစိုးရအဖွဲ့ အာဏာလွဲပြောင်းရယူခဲ့သည်မှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ၂၀၁ရ ဧပြီလအထိမှာ ၁ နှစ်ပြည့်ခဲ့ချေပြီ။  ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်တွင် အန်အယ်လ်ဒီအစိုးရ တက်လာပြီးနောက် အကြောင်းအရာများအပေါ် အခြေခံကာဆန္ဒပြတောင်းဆိုမှုများ အများအပြားဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆန္ဒပြမှုများ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ များပြားလာခဲ့ရသလဲဆိုတာ ။ ပြန်ကြည့်လိုက်မည်ဆိုလျှင် ပြည်သူများအပေါ် အစိုးရများ၏ လျစ်လျူရှုမှုများလာခြင်းများ၊ ပြည်သူများ၏ ဆန္ဒများကို စိတ်ပါဝင်စားမှုများလာခြင်းတို့ကြောင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ပြည်သူများသည် ၎င်းတို့ ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များကို ၎င်းတို့အစား ပြုလုပ်ပေးနိုင်ရန်အတွက် တိုက်တွန်းခြင်းများသာ ဖြစ်ပေသည်။ ပြည်နယ်အစိုးရများ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို  ပြည်သူများက တစ်နည်းနည်း တစ်ဖုံဖုံ တိုက်တွန်းနေကြတော့သည်။ အန်အယ်လ်ဒီအစိုးရ၏ တာဝန်ယူထမ်းဆောင်နေသည့် တစ်နှစ်တာအတွင်း ပြည်သူများ ဆန္ဒပြမှုများ (၁၁)ကြိမ်တိုင်တိုင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ […]

ထျိုးမြာ သစ်ပင်တွေပြောင်လုနီးဖြစ်အောင်ရှင်းလင်းထားတဲ့ တောင်ကုန်းတောင်တန်းတွေရဲ့ကြားထဲမှာရွာလေးတစ်ရွာရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီရွာရဲ့နာမည်ကတော့ ဒေါကလဲတင်ရွာလို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒေါကလိုက်တေရွာဟာ ကယားပြည်နယ်၊ ရှားတောမြို့ပေါ်ကနေ ဆိုင်ကယ်နဲ့စီးသွားမယ်ဆိုရင် တောင်ကုန်းတောင်ကြားတွေထဲကို တစ်နာရီလောက်ရှိပါတယ်။ ရွာထဲမှာတော့ ကျွဲတစ်ကောင်နှစ်ကောင်စတွေ့ရပြီးတော့ တစ်ရွာလုံးမှာရေတွင်းတစ်တွင်းနဲ့ ကြက်၊ ဝက်တို့ကိုပဲတွေ့ရပါတယ်။ ပြီးတော့ ဘုရားကျောင်းတစ်ကျောင်းနဲ့ အိမ်ခြေလေးငါးဆယ်အိမ်လောက်သာလျှှင်တွေ့ရပါတယ်။ လူမျိုးတွေကတော့ ကယားရိုးရာခေတ်ဟောင်းဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားတဲ့အမျိုးသမီးတစ်ချို့နဲ့ လူအနည်းငယ်ကိုသာတွေ့ရပါတယ်။ အိမ်ခြေလေးငါးဆယ်အိမ်ပဲရှိတဲ့ရွာဟာ အမှန်တော့ဒေါကလိုက်တင်ရွာဟောင်းပါ။ အရင်တုန်းက အခြေအနေကြောင့်စစ်ဖြစ်လို့ ကျေးရွာတွေပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့ရပြီးတော့ ရွာဟောင်းကို သံယောဇဉ်မကုန်လို့ ပြန်လာနေကြတဲ့သူတွေပါ။ အမှန်တော့ ရွာရဲ့အနီးအနား( အရှေ့ဘက်)လောက်မှာလည်း ရွာသစ်ချပြီးတော့ အိမ်ခြေတစ်ချို့နေထိုင်ကြပါသေးတယ်။ အရင်က စစ်ဖြစ်ခဲ့လို့ပစွည်းတွေဆုံးရှုံး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရတဲ့ ဘဝကနေ အခု ဘဝအသစ်ကိုရွာဟောင်းမှာ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်ကြတဲ့သူတွေထဲမှာ ဦးဗျားရယ်နဲ့ ဒေါ်မီးမြာတို့မိသားစုပါဝင်ပါတယ်။ ဦးဗျားရယ်ဟာ အသက်ခုနှစ်နှစ်၊ လေးနှစ်၊ နှစ်နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့သားသုံးယောက်နဲ့ မျက်စိတစ်ဘက်ကွယ်နေတဲ့ […]

စူးမယ် အခုလို နွေအချိန်ဟာ တောင်ယာရှင်းလင်း ခုတ်ထင်းနေတဲ့အချိန်ဖြစ်လို့ တောင်စောင်းလေးပေါ်မှာ ခပ်နွမ်းနွမ်း အပြင် အကျီင်္လက်ရှည်ကို ဝတ်ထားပြီး ဝါးခမောက်ကို ဆောင်းထားတဲ့ အသက် ၄ဝ အရွယ် အိမ်ထောင်ရှင် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြေးဖြေးနဲ့ မှန်မှန်ပဲ တောင်ယာရှင်းနေပါတယ်။ သူမဟာ ကယားပြည်နယ်ရဲ့ နာမည်ကျော် လောပိတ ရေတံခွန်နားက လောပိတကျေးရွာမှာ နေထိုင်သူဖြစ်ပြီး တောင်ယာကိုသာ အဓိက လုပ်ကိုင်စားသောက်နေပါတယ်။ တောင်ယာအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ရင်း မိသားစု စားဝတ်နေရေးကို သူမ တစ်ယောက်တည်းပဲ အဓိက လုပ်နေရပါတယ်။ သူမမှာ ကျန်းမာရေး အားနည်းတဲ့ အမျိုးသားနဲ့ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ် ၄တန်း သမီးလေး မော်ပလဲမြာ(နာမည်ရင်းမဟုတ်) တစ်ဦးရှိနေပါတယ်။ သမီးလေး […]

စူးမယ် ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ် ဒေါညေးခူကျေးရွာမှာနေထိုင်တဲ့ အသက် ၃ဝ အရွယ် မော်မီမာ( နာမည်လွဲ )ဟာ ဈေးရောင်းပြီး တောင်ယာကိုအဓိကလုပ်ကိုင်စားသောက်နေတဲ့  အမျိုးသမီး တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ အသက်သုံးဆယ် အရွယ်ပေမယ့် သူကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကတော့ သိမ်မွေ့လှတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူမဟာသူမနဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးရဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုကိုခံရပြီး  (နှစ်ဦးသဘောတူ အတူနေထိုင်ခဲ့ပေမယ့်လည်း တကယ်တမ်း ကိုယ်ဝန်ရှိလာတဲ့ အခါမှာတော့ အမျိုးသားက တာဝန်မယူခဲ့ပါဘူး။) မကြာသေးခင်က တောင်ယာအလုပ်တွေ လုပ်နေရင်းနဲ့ပဲ အဲဒီ ကိုယ်ဝန်လည်း ပျက်ကျခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီ အတွက် သူမကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းပေးကြပါသလဲ။ ရိုးရာဓလေ့တွေအရပဲ ဖြေရှင်းခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီလို အစဉ်အလာတွေကို ယခုတိုင် ပယ်ဖျက်လို့ မရနိုင်တာကြောင့် သူမဘက်က […]

မူအက်စတာ ထားလဲကျေးရွာ ကားလမ်းမကြီးဘေးမှာ တဲကလေးနဲ့ရောင်းနေတဲ့  ရိုးရာခေါင်ရည်ဆိုင်လေးတွေမှာ အမျိုးသမီးလေးတွေပဲ ရောင်းနေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ တချို့အမျိုးသမီးငယ်များက နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက်ရောက်လို့ အပိုဝင်ငွေလေးတွေ ရရှိအောင်ဆိုပြီးမှ ဈေးလာရောင်းတဲ့သူတွေရှိသလို၊ ငယ်ငယ်လေးတည်းက ကျောင်းထွက်ပြီး ဈေးရောင်းနေတဲ့ အမျိုးသမီးငယ်လေးတွေ ရှိပါတယ်။  ထားလဲခေါင်ရည်ချိုဆိုရင် မသိသူမရှိ၊ မကြိုက်သူမရှိ နာမည်ကြီးနေပြီး ဖရူဆိုမြို့နယ် ထားလဲရွာ ကားလမ်းမကြီးဘေးမှာ ရှိနေတဲ့ ခေါင်ရည်ဆိုင်တိုင်းမှာ ရရှိနိုင်ပါတယ်။  ထားလဲခေါင်ရည်ချိုကို ရောင်းချနေကြတဲ့ အမျိုးသမီးလေးတွေရဲ့ တဲအိမ်ဆိုင်လေးတွေထဲကို ဝင်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ခေါင်ရည်၊ အချိုရည်၊ ကြက်ဥပြုတ်၊ ရေသန့် ၊ မြေပဲပြုတ် စတာတွေပဲ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ အချို့ဆိုင်လေးတွေမှာ မုန့်ထုတ်လေးတွေပါ တင်ရောင်းထားကြပါတယ်။ ထားလဲရွာရဲ့ ကားလမ်းမကြီးနှဘေးမှာ တပိုင်တနိုင်ချက်ပြုတ်ရောင်းချတဲ့ ခေါင်ဆိုင်လေးတွေ တနှစ်တခြားတိုးလာတာတွေ့ရတယ်။ တနည်းအားဖြင့် မိသားစု […]

စူးမယ် ဝါးထံရံ၊ ဖက်မိုး မိုးထားတဲ့ အိမ်တွေဟာ တစ်လုံးနဲ့ တစ်လုံး ကပ်ပြီး ရှိနေပါတယ်။ ဝါးခြမ်းပြားတွေနဲ့ ကာရံထားတဲ့ ခြံဝင်းထဲမှာ ဖက်မိုးထားတဲ့ နှစ်ထပ်ဆောင်ကြီးတစ်ခုကို တွေ့နေရပါတယ်။ အဆောင်ထဲမှာ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်တွေကိုပဲ တွေ့နေရပါတယ်။ အဲဒီထဲက အသားညှိညှိ ဆံပင်ရှည်ရှည်နဲ့ အသက် ၄ဝ အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ယောက်က ကလေးထိန်းနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီနေရာဟာ ထိုင်းမြန်မာ နယ်စပ် ကရင်နီ ဒုက္ခသည်စခန်းက အမျိုးသမီးတွေအတွက် Safe House လို့ ခေါ်တဲ့ လုံခြုံအိမ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလုံခြုံအိမ်မှာ အကြမ်းဖက်ခံရတဲ့ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်တွေ လာရောက် ခိုလှုံကြတဲ့ နေရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ မျက်နှာပေါ်မှာ […]

စူးမယ် ရေးသားသည်။   ယခုကဲ့သို့ နွေရာသီကာလပတ်ဖြစ်ကြတဲ့ ဧပြီလ နှင့် မေလအတွင်းတွင် ကယား(ကရင်နီ) ဘာသာစကားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြတဲ့ တျားအီလူး (တံခွန်တိုင်) အယူအဆကို ကျေးရွာ အသီးသီးတွင် ပြုလုပ်ကြပါတယ်။ ကယား(ကရင်နီ)မျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ တျားအီလူးကို ကေ့ထျိုးဘိုးခေါ် တံခွန်တိုင်စိုက်ထူကာ ပတ်ပတ်လည်လည်မှာ အမျိုးသားတွေက ဗုံမောင်းဖြင့် ကခုန်ကြတာတွေ ၊ နတ်ပူဇော်ကြတာတွေ ပြုလုပ်ကြပါတယ်။ တျား ဆိုတာက အသိအမှတ်ပြုတယ်လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ အီလူး ဆိုတာက လှူဒန်းခြင်းလို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ တျားအီလူးကို ကေ့ထျိုးဘိုး လို့ခေါ်တဲ့ တံခွန်တိုင်စိုက်ထူထားတဲ့အပေါ်မှာ ထီးတော် တင်ထားကြတာဖြစ်ပါတယ်။ တချို့ရွာတွေက ကေ့ထျိုးဘိုးတိုင်တော်အသစ်စိုက်ထူတာတွေလုပ်ကြသလို တချို့ရွာတွေကတော့ ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံကြပါတယ်။ ဒေါဖုကျေးရွာအုပ်စု ထဲက ဒေါဆိုခူကျေးရွာဆိုလျှင် […]