ထျိုးမြာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းအတွက် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကာလတိုသင်တန်းကို finnish refugee council (FRC)မှ အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်းနှင့် ပူးပေါင်းပြီး ကာလတိုသင်တန်းဖွင့်လှစ်ပေးလျက်ရှိသော်လည်း ကယားပြည်နယ်အတွင်း ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ အများအပြားမရှိသေးသောကြောင့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ ကွင်းဆင်းလေ့ကျင့်ပေးရန်အတွက် အခက်အခဲဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ စက်တင်ဘာ ၂ ရက်နေ့ Famous Hotel တွင် FRC မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းချိတ်ဆက်ပွဲအခမ်းအနားတွင် ကွင်းဆင်းနေသော ကျောင်းသားတစ်ဦးမှ ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းခွင်နှင့် ပတ်သက်၍ အခက်အခဲများကို တင်ပြခဲ့ရာ FRC မှ ဆရာများက ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ “ကျနော်တို့ဆင်းတဲ့နေရာကျတော့ ကျနော်တို့သဲတွေဘာတွေပဲ မ ရတယ်။ ပြီးတော့ တကယ့်အလုပ်ကြမ်းတွေပဲ လုပ်ရတယ်ပေါ့နော။ ဒါပေမဲ့ ဒါတွေကတော့ ကောင်းပါတယ်။ […]

ထျိုးမြာ တောင်သူလယ်သမားများသည် ဓာတုဓာတ်မြေဩဇာအပြင် ပိုးသတ်ဆေးများကို အကာအကွယ်မပါပဲ သုံးစွဲမှုများလျော့နည်းလာစေရန်နှင့် သဘာဝမြေဩဇာအသုံးပြုတတ်လာစေရန် လိုအပ်လာသည်ဟု မိုးဗြဲတောင်သူလယ်သမားကွန်ယက် အဖွဲ့က ပြောဆိုလိုက်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ မိုးဗြဲဒေသတွင်ရှိသည့် တောင်သူများအသုံးပြုလျက်ရှိသည့် မြေဩဇာနှင့် ပိုးသတ်ဆေးများသည် မိုးဗြဲဆည်တွင်းတွင် စီးဝင်လျက်ရှိသည့်အတွက် ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ ထို့ကြောင့် ယခု မိုးဗြဲတောင်သူလယ်သမားကွန်ယက်အဖွဲ့က သဘာဝမြေဩဇာ ထုတ်လုပ်နည်း အသုံးပြုနည်းများကို စာတွေ့လက်တွေ့ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။ “ ပိုးသတ်ဆေးတွေ ဖြန်းတဲ့အချိန်မှာလည်း သူတို့မှာ အကာကွယ်အပြည့်အစုံမရှိဘူး။ ဗဟုသုတ အရမ်းနည်းတယ် အဲ့ဒါက တစ်ဘက်ပေ့ါနော။ ပြီးတော့ ကျနော်တို့မြေတွေက မြေဆီလွှာတွေ အရမ်းနည်းနေပြီး။ ခန့်မှန်းခြေပေါ့နော နောက်ထပ်နှစ်နှစ်ဆယ်လောက်နေရင် လယ်အကြောင်းတော့ကျနော်တို့အတိမကျမပြောနိုင်ဘူး။ ကျနော်တို့မြေတွေကတော့ နောက်ထပ်နှစ်နှစ်ဆယ်သုံးဆယ်ဆိုရင် မြေဆီလွှာလုံးဝကုန်ခမ်းသွားနိုင်တဲ့အခြေအနေရှိတဲ့အတွက် ကျနော်တို့လည်း ဒီစီမံကိန်းကိုလုပ်ရခြင်းဖြစ်တယ်ပေါ့နော ” ဟု […]

မူအက်စတာ ခေါင်းကို ကယန်းရိုးရာပုဝါစ နဲ့ ပေါင်းထားပြီး ကျောနဲ့ အရှေ့မှာ ကယန်းစောင် နဲ့ နို့စို့အရွယ် ကလေး၂ယောက်ကို ရှေ့မှာတစ်ယောက် ကျောမှာတစ်ယောက်ပိုးရင်း လက်တစ်ဖက်မှာတော့ အဖြူရောင်အကျီင်္နဲ့ အပြာရောင်စကတ် ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ ပါးမှာသနပ်ခါးအဖွေးသားနဲ့ မူကြိုအရွယ် ကလေးကို လက်တွဲထားတဲ့သူကတော့ ဒေါငံရောက်(ဒီမောဆိုမြို့နယ်) ရွာက အသက်၇ဝ အရွယ် ကယန်းအဖွားအို တစ်ယောက်ပါ။ သူက မြေး၂ယောက်ကို ရှေ့နဲ့နောက်မှာ ကျောပိုး ရင်း မူကြိုကျောင်းသူ မြေးကို လက်တစ်ဖက်ကဆွဲ ကျန်တဲ့လက်တစ်ဖက်မှာ ထမင်းချိုင့်ကိုင်ပြီး နေ့စဉ် သူ့နေအိမ်ကနေ ရွာကမူကြိုကျောင်းအထိ ကို ၁၅ မိနစ်လောက် လမ်းလျှောက်ပြီး ကျောင်းပို့နေကြပါ။ သူလက်တွဲထားတဲ့ မူကြိုကလေးက သူ့မြေးမလေး ဖြစ်ပြီး ကလေးအမေက […]

လင်းသန့် ယခုနှစ်အတွင်း ထွက်ရှိသော ပြောင်းသီးနှံဈေးနှုန်းများသည် ယမန်နှစ်ကထက် အဖွင့်ဈေးကောင်းမွန်နေကြောင်း သိရသည်။ ယမန်နှစ်က နှံစားပြောင်း(အခြောက်)ဈေးနှုန်းသည် တစ်ပိဿလျှင် ကျပ် ၃၀ဝ ခန့်သာ ဈေးစတင်ဖွင့်ခဲ့သော်လည်း ၃၀ဝ ကျပ် အောက်သို့ ပြန်လည်ထိုးကျသွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုနှစ်ဈေးအဖွင့်မှာမူ ကျပ် ၅၀ဝ အထိ ဈေးပေးဝယ်ယူနေပြီဖြစ်ကြောင်း ကယားပြည်နယ်ပြောင်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများအသင်း၏ ဥက္ကဌ ဦးမြင့်မောင်က အတည်ပြုသည်။ “အရင်နှစ်ထက် ဈေးအဖွင့် နှစ်ဆနီးပါးလောက် ရလာတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်။ တရုတ်လိုင်း၊ အိနိ္ဒယနဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေက ယူဖို့ အခြေအနေရှိနေတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝယ်လိုအားနဲ့ ရောင်းလိုအားအပေါ်မှာ ချင့်ချိန်ရမယ်။ သီးနှံထွက်တာနဲ့ ပုံပြီးရောင်းကြမှာကိုပဲ စိုးရိမ်ရတယ်။”ဟု ဦးမြင့်မောင်က ပြောသည်။ ယမန်နှစ်က ပြောင်းဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းခဲ့ခြင်းကြောင်း […]

မူအက်စတာ  မိုးရာသီရဲ့မနက်ခင်းလေးတစ်ခုမှာ ကယားပြည်နယ်ရဲ့အနောက်ဘက်ခြမ်း ဒီးမော့ဆို – တောင်ငူလမ်းခွဲလေးကို ကားလမ်းမကြီးအတိုင်းဆင်းပြီး ပန်ပက်လမ်းခွဲကိုခရီးဆက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလမ်းကတော့ ကယားပြည်နယ်နဲ့ ရှမ်းနယ်စပ်ဘက် အနောက်ကယန်းဒေသဘက်သွားတဲ့ လမ်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ အနောက်ကယန်းဒေသဆို နာမည်ကြီး တဲ့ ဘိန်းစိုက်ပျိုးရေးနဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကြတဲ့ ဒေသပါပဲ။  အဲဒီကိုသွားဖို့ဆို ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ် ပန်ပက်လမ်းခွဲမှာ မခွဲရသေးပဲ ရှေ့အနည်းငယ်ဆက်သွားရင် ရှေ့မှာ ပီကင်း-လိုပူလမ်းခွဲဆိုပြီး ဆိုင်းဘုတ်တပ်ထားတာ ရှိပါတယ်။ အဲ့နေရာမှာပဲ ခွဲဆင်းလိုက်ရပါမယ်။  ပီကင်း-လိုပူလမ်းခွဲ ကားလမ်းလေးအတိုင်း တောင်ယာတွေပဲတွေ့ရပါ  အချို့နေရာတွေမှာ ကျေးရွာလေးတွေကို ဖြတ်သွားရပါတယ်။ ကားလေးနဲ့အတော်လေး  သွားပြီးတဲ့နောက်မှာ “ဒီးမော့ဆိုမြို့မှ နှုတ်ခွန်းဆက်သပါ၏ ” “ဖယ်ခုံမြို့နယ်အစ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်မှ  ကြိုဆိုပါ၏” ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်လေးက လမ်းဘေး ဝဲ ယာတွေမှာ ကြိုဆိုနေပါတယ်။  […]

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်) ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ် ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ထဲက အမဲနယ်မြေလို့ သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့ ဒေါတမကြီး ကျေးရွာအုပ်စုဟာ နယ်မြေမအေးချမ်းခဲ့လို့ အဲဒီဘက်က လူငယ်တွေအများစုဟာ ဇာတိမြေတွေကို စွန့်ခွာပြီး ပြည်ပဘက်ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြတဲ့ သူတွေ များခဲ့ကြပါတယ်။  ဒေါမကြီးကျေးရွာအုပ်စုက ဒေသခံတွေဟာ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေခဲ့ကြရလို့ လူငယ်တွေက ပညာသင်ကြားခွင့်တွေလည်း ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရပါတယ်။  နယ်မြေမအေးချမ်းခဲ့လို့ လူငယ်တွေဟာ အိမ်တွေမှာ မနေရဲကြတော့ဘဲ ပြည်ပဒုက္ခသည်စခန်းတွေဘက် ထွက်ပြေးတဲ့သူကပြေးထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှာ အလုပ်သွားလုပ်သူကလုပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။  ဒေသထွက် သီးနှံတွေကလည်း ဈေးကွက်နှင့်အညီ ထွက်ကုန်တွေကလည်း မကိုက်ညီတဲ့အတွက် လူငယ်တွေ အများစုဟာ အလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှုတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။  ဒေါမကြီးကျေးရွာက လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကူးရယ်က ပြည်ပရောက်သွားကြတဲ့ သူတွေအကြောင်း အခုလို ပြောပြပါတယ်။  “ခြံတွေသွားလုပ်တယ်။ စတော်ဘယ်ရီသွားခူးတယ်။ အိမ်မှာမနေရဘူး။ရွာမှာမနေရဘူး တောတွေမှာ […]

မူအက်စတာ ကယန်းရိုးရာဂျပ်ခုတ်ထည်တွေ၊ လက်မှုလုပ်ငန်းလေးတွေရှိတဲ့ ပန်ပက်ကျေးရွာသို့ တစ်နေ့တာ ခရီးဆန့်ခဲ့ပါတယ်။ ရိုးရာဂျပ်ခုတ်ထည်တွေ၊ လက်မှုပစ္စည်းလေးတွေ၊ ကယန်းအထည်၊ ကယန်းအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေ၊ အရုပ်ကလေးတွေ သီးသန့်ရောင်းချတဲ့ ဆိုင်တန်းလေးကို ဦးစွာရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ မိုးတွင်းဖြစ်တဲ့ ဒီလိုအချိန်က ဆိုင်တန်းလေးဆီကို လာရောက်လည်ပတ်တဲ့ ရပ်ဝေးရပ်နီးဧည့်သည်တွေ နည်းပါးနေစေပါတယ်။ ဧည့်သည်တွေ မရောက်သေးတဲ့အချိန်မို့ ခရီးသွားရာသီချိန်မှာ လာရောက်လည်ပတ်သူတွေနဲ့ စည်စည်ကားကား ရှိနေတက်တဲ့ ဆိုင်တန်းလေးက တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေပါတယ်။ ဆိုင်ခန်းအချို့ကတော့ ဖွင့်လှစ်ထားခြင်းမရှိတာကို တွေ့နေရပါတယ်။ ပိတ်ထားတဲ့ ဆိုင်ခန်းရဲ့ ပိုင်ရှင်တွေကတော့ မိုးတွင်းမှာ မိုးကျနေတုန်း ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးဖို့ လယ်တောထဲဆင်းနေကြတာပါ။ ပိုင်ရှင်တွေ လယ်ယာလုပ်ငန်းဆင်းရာသီတွင်းမှာဆိုရင် အဝေးကနေကြည့်လိုက်ရင် ဆိုင်လေးဖွင့်ထားတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် ဆိုင်ခန်းတွေက ပိတ်လျှက်သား ဖြစ်နေပါတယ်။ ဆိုင်ခန်းတွေကို ပိတ်ထားတယ်ဆိုပေမယ့် ဧည့်သည်ကို ရောင်းချနေတဲ့ […]