ပဋိပက္ခဇုန်က အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တွေ ဂျန်ဒါအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှု ကြုံတွေ့နေရ

ကန္တာရဝတီတိုင်း (မ်)

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ သတင်းရယူနေတဲ့ အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တွေ အထူးသဖြင့် ပဋိပက္ခဇုန်က အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တွေဟာ ဂျန်ဒါအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်ကြုံနေရတယ်လို့ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ဝေတဲ့ Myanmar Women in Media (MWiM) ရဲ့ “Frontline HerStories – ရှေ့တန်းမျက်နှာစာမှ အမျိုးသမီးတို့၏ အသံများ” အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

အဲဒီ စိန်ခေါ်မှုတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တွေက ရှေ့တန်းနဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ် တို့မှာ ဂျန်ဒါအခြေပြုအကြမ်းဖက်မှု GBV နဲ့ ရင်ဆိုင်နေကြရတယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာပြောပါတယ်။ GBVလို့ ပြောရာမှာ စစ်ဇုန်အတွင်း အမျိုးသားတွေအတွက် စီမံ ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာအကာအကွယ်ပစ္စည်းတွေရှိပေမယ့် အမျိုးသမီးတွေအသုံးပြုနိုင်တဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကာအကွယ်မရှိတာလည်း ပါဝင်တယ်လို့ပြောပါတယ်။

အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တွေကို သတင်းရေးသားလို့ဖြစ်စေ ၊ သတင်းအရင်းအမြစ်နဲ့ရင်းနှီးအောင် နေထိုင်ရတာတွေကြောင့်ဖြစ်စေ ‘ဒလန်’ လို့လည်း စွပ်စွဲခံကြရတယ်လို့ လည်း အစီရင်ခံစာက ပြောပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပဋိပက္ခနဲ့ဆက်နွယ်နေတဲ့ လိင်အကြမ်းဖက်မှုတွေကိုပါ အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တွေက ရင်ဆိုင်နေကြရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီအပေါ်မှာ ကရင်နီပြည်တွင်းက အမည်မဖော်လိုတဲ့ အမျိုးသမီးသတင်းထောက်တဦး က “ ကျား၊မ အခြေပြုအကြမ်းဖက်တာဆိုရင် ကြုံရတာပေါ့ အမြဲလိုလို။ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းအထိသွားတာမျိုးတွေက သိပ်တော့ မသိသာပေမယ့် တခြား ဏဏ္ဏတွေမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ၊ ယောကျာ်းလေး အပေါင်းသင်းတွေကြားမှာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့နော။ နင်ကမိန်းကလေးမို့လို့ ဆိုပြိး စတာ ၊ စသလိုနောက်သလိုနဲ့ ပြုံးစိစိနဲ့ ခေါ်တာတွေလည်းကြုံရတယ်။ ဒါက အပြင်ပန်းကကြည့်ရင်ဘာမှမဟုတ်ပေမယ့် စိတ်ထဲမှာတော့ မလုံခြုံဘူးလို့ခံစားရတာပေါ့နော်” လို့ ပြောပါတယ်။

အစီရင်ခံစာအတွက် သုတေသန လုပ်ရခြင်းရည်ရွယ်ချက်က မီဒီယာလုပ်ငန်းမှာ လိင်အခြေုပြု ကွာခြားတာမှုကို သိလိုတာကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအစီရင်ခံစာက ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကရင်နီ၊ ရခိုင်၊ စစ်ကိုင်း၊ ကချင်၊ ကရင်၊ ရှမ်း၊ ချင်း ဒေသတွေ အပါအဝင် ထိုင်းမြန်မာနယ်စပ်မှာရှိတဲ့ အမျိုးသမီးသတင်းထောက် ၃၀ ဦး နဲ့ အမျိုးသမီးသတင်း အယ်ဒီတာ ၊ မီဒီယာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့အစည်း၊ အမျိုးသမီးအခွင့်အ‌ရေးလုပ်ရှားသူအပါအဝင် ၇ ဦး တို့ကို မေးမြန်းထားခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။