ဆောင်းပါး

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)"အရင်တစ်ခေါက်တုန်းက ပထမဆုံးတစ်ခေါက်တုန်းက ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတော့ မရှိဘူး။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ထပ်လာမှာပဲဆိုပြီးတော့ တောထဲမှာ တဲဆောက်ထားကြတာပေါ့။ တဲဆောက်ပြီးတော့ ရိက္ခာပါပါ ပို့ထားကြတာပေါ့။ နောက်ကျ ထပ်ဖြစ်လာရင် စားဖို့သောက်ဖို့...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)အသက်၄၀ကျော်အရွယ် ဦးတော်ရယ်ဟာ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP)  ရဲဘော်တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။အိမ်မှာပဲနေပြီး တိုက်ပွဲမသွားနိုင်တော့တာ လာမယ့်နှစ်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ပေါင်း ၃၀ရှိသွားပါပြီ။  သူဟာ ၁၉၉၂ခုနစ်မှာ မိုင်းနင်းမိပြီး ခြေထောက်တစ်ဖက် စွန့်လွှတ်လိုက်ရပါတယ်။ကရင်နီပြည်နယ်ရဲ့ တော်လှန်ရေး...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)ဝါးကပ်နဲ့ ကာရံထားပြီး မိုးကာအမိုး မိုးထားတဲ့ တဲအိမ်ကလေး တစ်လုံး အောက်တဲပြား ပေါ်မှာ တစ်နှစ်ခွဲအရွယ် သားငယ်လေးက ‌ပြေးလွှားဆော့ကစားနေပါတယ်။မိခင်ဖြစ်သူက‌ေတာ့ နေ့ရက်တိုင်း အချိန်တိုင်းသားသမီးတွေနဲ့ပဲ အချိန်ကုန်ဆုံးနေရပါတယ်။...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တစ်နိုင်ငံလုံးက အာဏာသိမ်းမှုကို လက်မခံတဲ့ ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်းတွေ CDM (Civil Disobdience Movement အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု) လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်ပြီး ပြည်သူနဲ့အတူ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)" ဒီမှာဘဲနေပြီး ဒီမှာပဲသေမယ် ရွာပြန်မနေတော့ဘူး။ ကျမလုံး၀ ပြန်မနေချင်တော့ဘူး။ အရမ်းကြောက်တယ်လေ သူ ငါတို့ကို လိမ်လည်လှည့်ဖျားပြီး နောက်တခါ ပြန်မောင်းထုတ်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ သေလည်း...

ကန္တာရဝတီတိုင်းမ်အတာသင်္ကြန်အကြတ်နေ့လိုမျိုးမှာတောင် လွိုင်ကော်မြို့ရဲ့ လမ်းမတွေပေါ်မှာ လူအသွားအလာ မရှိသလောက်နည်း ပါးနေသလို ရေပက်သူတွေမရှိပဲ မြို့တော်ဟာ တိတ်ဆိတ်ခြောက်ကပ်နေပါတယ်။ဒီလိုအချိန်ဆိုရင် နှစ်ဟောင်းက အညှစ်အကြေးတွေကို အတာသင်္ကြန်ရေတွေနဲ့ ဆေးကြောပြီး နှစ်သစ်ကို...

ကန္တာရဝတီတိုင်း (မ်)လူမျိုးစုတွေတိုင်းမှာ သူတို့ရဲ့ယုံကြည်မှုနဲ့ ပြုလုပ်လေ့ရှိတဲ့ ရိုးရာဓလေ့တွေရှိကြပါတယ်။ကယား(ကရင်နီ)လူမျိုးစုတို့ရဲ့ ရိုးရာဓလေ့တွေထဲမှာ တံခွန်တိုင်ပွဲဟာ လူသိများတဲ့ ရိုးရာဓလေ့ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။တံခွန်တိုင်ပွဲကို ကယား(ကရင်နီ)လို သျားအီးလှူး ကေထျိုးဘိုးလို့ခေါ်ပြီး နှစ်စဉ် ဧပြီလနဲ့မေလတွေမှာ...

ကန္တာရဝတီတိုင်း (မ်)ကယားပြည်နယ်က ရပ်ကွက်ကျေးရွာတွေတိုင်းမှာ ခြံစည်းရိုးတွေ အခိုင်အမာကာရံထားပါတယ်။နေ့ရောညပါ အလှည့်ကျ ကင်းစောင့်တဲ့အလုပ်ကိုလည်းလုပ်ထားကြပါတယ်။ရပ်ကွက်တွေတိုင်းမှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ်ကြေညာကြပါတယ်။တချို့ကျေးရွာတွေမှာတော့ ဘိလပ်မြေအိတ်နဲ့သဲမြေကို အသုံပြုပြီး ခံတပ်ပုံစံ ပြုလုပ်ထားတာကိုလည်းတွေ့ရပါတယ်။ပြည်သူတွေက စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အခုလို...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)ကယားပြည်နယ် ဖရူဆိုမြို့နယ်ထဲက ဒေါတကလဲကျေးရွာရဲ့ ရေသိုလှောင်ထားတဲ့ ကန်ကြီးထဲကနေ မနက်အစော ရွာသူရွာသားတွေက ရေသယ်ဖို့ ဗုံးအဝါတွေနဲ့ အလှည့်ကျ တန်းစီပြီး ရေသယ်ယူနေကြပါတယ်။တစ်ရွာလုံးက သောက်သုံးရေအတွက် ရေအလှူရှင်တွေ...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ရဲ့ ဒေသတချို့တွေမှာ နွေရာသီ ရေရှားပါးမှုပြဿနာဟာ နှစ်စဉ်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာတစ်ခုပါ။ဒီးမော့ဆိုမြို့မှာရှိတဲ့ ဒေါပဲ့(စော်ဘွား)ကျေးရွာဟာ သောက်သုံးရေအတွက် အလှူရှင်တွေကိုမှီခိုပြီး နှစ်စဉ်ရေရှားပါးမှုပြဿနာကို ဖြေရှင်းနေရပါတယ်။သောက်သုံးရေအတွက် အလှူရှင်က တစ်လနှစ်ခါလာပြီး အိမ်ထောင်စုတစ်ခုကို...

ခွန်းကလိုင်းဖရီး၊ စိုးထိုက်အောင်တစ်ရွာလုံးသုံးဖို့အတွက် ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ ရေလှောင်ကန်အထိ ရေပိုက်နဲ့ သွယ်ယူလာတဲ့ စိမ့်စမ်းရေတွေ ဒီဖေဖော်ဝါရီလထဲမှာတောင် ရေအားက အတော်လေးအားနည်းသွားပါတယ်။တောင်ယာလုပ်ငန်းကို အဓိကမှီခို လုပ်ကိုင်တဲ့ ကယားပြည်နယ်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊...

ခွန်းကလိုင်းဖရီး၊ စိုးထိုက်အောင်တနောကလောကျေးရွာဟာ ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်ရဲ့ အဓိကကျောရိုးလမ်းမကြီးလို့ ပြောနိုင်တဲ့ လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ဖရူဆို၊ ဘောလခဲ၊ ဖားဆောင်းနဲ့ မယ်စဲ့မြို့တွေကို ဆက္သြယ္ထားတဲ့ မိန်းလမ်းမကြီး ဘေးမှာ...

ခွန်းကလိုင်းဖရီး၊ စိုးရယ်ဒေါ်ဖောဝါးတစ်ယောက် မြေးလေးတွေ ပျော်ရွှင်နေတာကို မြင်ရင် ကြည်နူးရသလို သူတို့လေးတွေ ဂျီကျငိုယိုနေတဲ့အခါကျရင်လည်း ဆူရ၊ ငေါက်ရနဲ့ စိတ်ရှုပ်ရပြန်ပါတယ်။အသက် ၅၇ နှစ်အရွယ် ဒေါ်ဖောဝါးဟာ...

လှရိပ်စစ်ဘေးကြောင့်ဒေါ်ပိုးမယ်ဟာ ထိုင်းနယ်စပ်ကဒုက္ခသည်စခန်းကို သွားရောက်ခိုလုံခဲ့ပါတယ်။ အခုချိန်မှာတော့သူ့နေရပ်ဖြစ်တဲ့ရှားတောကိုပြန်ရောက်တာ၂နှစ်ရှိသွားပါပြီ။ ဒေါ်ပိုးမယ်ကတော့အစိုးရအစီအစဉ်နဲ့နေရပ်ကို ပြန်လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။သူပြန်ရောက်တော့အစိုးရဆီက ၃လစာစားစရိတ်ထောက်ပံ့မှုရရှိခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရကနေရပ်ပြန်သူတွေအတွက် တစ်မိသားစုကို၃လစာ ၃သိန်းထောက်ပံ့ပေးခဲ့ပါတယ်။ ကယားပြည်နယ်မှာစစ်ဘေးရှောင်နေရပ်ပြန်သူအခုအချိန်ထိ တစ်ရာကျော်ပြီဖြစ်ပြီးအများစုက ရှားတောဒေသကဖြစ်ပါတယ်။ရှားတောမြို့ဟာဆိုရင်တောင်တန်းကြီး အထပ်ထပ်ရဲ့ကြားမှာ...

ခွန်းကလိုင်းဖရီး၊ စိုးရယ်လာမယ့်နွေရာသီမှာ တစ်ရွာလုံးအသုံးပြုဖို့အတွက် ရေတွေမလုံလောက်မှာစိုးလို့ အခုချိန်ကတည်းက ရေကိုချွေ တာသုံးစွဲနေရတဲ့ ရွာသူ၊ ရွာသားတွေထဲမှာ ဒေါ်ပလဲမယ်တစ်ယောက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ဒေါ်ပလဲမယ်ဟာ ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ ဒေါဖုကျေးရွာအုပ်စု၊...

ခွန်းကလိုင်းဖရီးရွာအနေအထားက ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြှင့်ပေ ၄၀၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ တောင်ကုန်းပေါ်မှာမို့ ဆောင်းတွင်း ကာလမှာ လေတဖြူးဖြူးတိုက်ခတ်ရင် အအေးဓါတ်တွေ အကဲပိုပါတယ်။အဲဒီနေရာကတော့ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ် အစွန်အဖျားဒေသ ရီနွဲ့ကျေးရွာအုပ်စုရှိ...

စေးရှာဖောသက်ကယ်နဲ့မိုးထားတဲ့ တဲအိမ်လေးအောက် မီးဖိုပေါ်မှာ ပြုတ်ထားတဲ့ သကြားပြောင်းဖူးဝါလေးတွေကို အဖွားက ပြောင်းဖူးအိုးကိုကြည့်လိုက် ဝယ်သူတွေကိုရောင်းလိုက်နဲ့ အဖွားတစ်ယောက် အလုပ်ရှုပ်နေပါတယ်။ အဖွားရဲ့ ပြောင်းဖူးရောင်းတဲ့နေရာကတော့ ဒီးမောဆို-လွိုင်ကော် လမ်းမကြီးဘေးမှာရှိပြီး...

ခွန်းကလိုင်းဖရီး၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁၅) ရက်နေ့ဟာဆိုရင် ကရင်နီပြည်နယ်မှ ကယားပြည်နယ်အဖြစ် အမည်နာမပြောင်း လဲလိုက်တာ ၆၉ နှစ်ရှိသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။အခုလိုပြည်နယ်တစ်ခုရဲ့ အမည်ပြောင်းလဲလိုက်တာဟာ ဆယ်စုနှစ် ၇...

အန်ထောနီအရေးပေါ်အသံနဲ့ကားတွေက သွားလာလှုပ်ရှားနေပါတယ်။ ကားထဲမှာ ဝတ်စုံဖြူနဲ့လူတွေကလည်း လိုက်ပါပြီး လူနာတွေကို ဆေးရုံသို့ ကူညီပို့ဆောင်ပေးနေတဲ့သူတွေလည်းရှိပါတယ်။သူတို့တွေကတော့ ကမ္ဘာမှာဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကိုဗစ်ရောဂါကို PPE ဝတ်စုံအဖြူနဲ့ တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ ၂၁ရာစု...

သွေး (စစ်ကိုင်း) ရေးသားသည်။သဘာဝ အရင်းအမြစ် (Natural Resources) တွေ ရေရှည်တည်တံ့အောင် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေးဟာ အထူးပဲ အရေးကြီးပါတယ်။ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်တွေ...

ခွန်းကလိုင်းဖရီးရေတစ်ပုံးရဖို့အရေး အချိန်တွေကုန်နေရပြီး အခြားအိမ်အလုပ်တွေပါပျက်ရတယ်လို့ ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆို မြို့နယ်၊ ဒေါဖုကျေးရွာသူ ဒေါ်လူမြာက ပြောပါတယ်။ဒေါဖုရွာဟာ အိမ်ခြေ ၅၀ နီးပါးရှိပြီး လူဦးရေ ၂၀၀...