ဆောင်းပါး

ကရင်နီသူမော်ချီးပပွာကလူ ကရင်လူမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အမျိုးသမီးအဖွဲ့ ဥက္ကဌတစ်ယောက်နဲ့ ကျွန်မတို့သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက်နဲ့ မော်ချီးကိုသွားပြီး မြေပြိုတဲ့နေရာတွေကို လိုက်ကြည့်ဖို့အတွက် ညကတည်းက စိတ်တက်ကြွနေကြပါတယ်။ဩဂုတ်လ ၂ရရက်နေ့ မနက်၉နာရီလောက်မှာ လွိုင်ကော်ကနေ...

မော်ဦးမြာ ရေးသားသည်။နေပူပူ တောင်ယာခင်းထဲ တနေကုန် အလုပ်လုပ်ရင်း ညနေစောင်းမှ အိမ်ကို ပြန်လာတာတောင် ပါးပြင်ပေါ်က သနပ်ခါး ပါးကွက်ကြားလေး မပျက်မကွက်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပြီး မြင်သူတိုင်းကို ဖော်ရွေစွာ ပြုံးပြနေတဲ့ မော်စူးမယ်(နာမည်လွဲ)...

ဖူးမော် ရေးသားသည်။မြန်မာနိုင်ငံနေရာတော်တော်များများတွင် မြေယာပြဿနာဖြစ်နေသည်။ ယခင်ကတည်းက ကယားပြည်နယ် အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် မြေယာနှင့်ပါတ်သက်သည့် ပြဿနာရှုပ်ထွေးမှုရှိနေသည်မှာ ယခုချိန်ထိပါ။ကိုယ့်မြေပေါ် စိုက်စားနေသည့် တောင်သူများတရားစွဲခံရတဲ့ဘဝလက်ရှိကယားပြည်နယ်၏ မြေယာသိမ်းဆည်းမှုသည် ပြည်နယ်အတွင်းအကြီးဆုံးပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သလို ယခုလိုမိုးတွင်းအချိန်သည် ကယားပြည်နယ်လိုစိုက်ပျိုးရေးကိုအခြေခံပြီး အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း...

မော်ဦးမြာပြီးခဲ့တဲ့ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ကယားပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားရေးရာ လူမျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၊ တိုင်းရင်းသားရေးရာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာန၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးမှာ ဌာနေတိုင်းရင်းသားစာပေ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကို ကျင်းပပြုလုပ်ဖို့ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားစာပေအဖွဲ့များက စီစဉ်ခဲ့ကြရာ ပြည်နယ်အစိုးရက...

ကရင်နီသူရေးသားသည်။လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ နိုးကိုးစံပြကျေးရွာက အဖေဦးညေးရယ်နဲ့ အမေဒေါ်နန်းစေးတို့ကနေ မွေးဖွားလာတဲ့ မောင်နှမငါးယောက်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သူ ခူးဆော်ရယ်ဟာ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့ ၂၀၁၉ခုနှစ်ကနေစပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့မှာရှိတဲ့ နိုင်ငံခြားတက္ကသိုလ်တစ်ခုမှာ Child Dream က ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ စကောလားရှစ်ကို ယူပြီး လေးနှစ်တိုင် တက်ရောက်ကာ ပညာသင်ယူခွင့်ရပြီဖြစ်ပါတယ်။ ခူးဆော်ရယ်ဟာ သာမန်တောင်သူမိသားစုကနေ မွေးဖွားလာပြီး ငယ်စဉ်ကတည်းက မွေးမိခင်ရဲ့စောင့်ရှောက်မှုကို မခံခဲ့ရဘဲ အဖိုးအဖွား၊ အစ်ကို အစ်မတွေရဲ့ ဖေးမစောင့်ရှောက်မှုတွေနဲ့ ပညာသင်ကြီးပြင်းလာခဲ့ရသူ ဖြစ်ပါတယ်။ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းကျောင်းတွေကို ကိုယ့်မွေးရပ်မြေမှာပဲ တက်ရောက်ပညာသင်ခဲ့ပြီး၊ အထက်တန်းပညာကို ဆက်လက်မသင်ယူတော့ဘဲ ဒီးမော့ဆိုမြို့မှာဖွင့်လှစ်တဲ့ ဆယ်သဲသင်ယူလေ့လာရေးဆုံရပ်ကိုပဲ ဆက်လက်တက်ရောက် ခဲ့ပါတယ်။ ဆယ်သဲသင်ယူလေ့လာရေး ဆုံရပ်ဆိုတာ လူငယ်တွေအတွက် ပညာရပ်ဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့၊ လူထုအဖွဲ့အစည်းတွေမှာ ဝင်ဆံ့နိုင်အောင် သင်ကြားပေးတဲ့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၃ခုနှစ်က စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့တာ အခုဆိုရင် ရ နှစ်အတွင်း ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျောင်းသူကျောင်းသားပေါင်း ၃၀ဝနီးပါးခန့်ကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုပဲ ခူးဆော်ရယ်ဟာလည်း ဆယ်သဲသင်ယူလေ့လာရေးဆုံရပ်ကျောင်းမှာ ၂၀၁၄မှာပြီးသွားတဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ သင်ကြားပေးမယ့် ဘာသာရပ်တွေကြောင့်လည်းပါသလို၊ ကိုယ်ကိုယ်၌ကလည်း နောင်တစ်ချိန် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ချင်တာတွေကြောင့် ဆယ်သဲသင်ယူလေ့လာရေး ဆုံရပ်ကို ရွေးချယ်လိုက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သူဟာဆိုရင် ၂၀၀၉-၁၀ ပညာသင်နှစ်မှာ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲမအောင်လို့ စိတ်ဓာတ်တွေကျကာ ကျောင်းထွက်ပြီးတော့ အပြင်မှာ သုံးနှစ်လောက်အလုပ်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ̏ ကျွန်တော် ဆယ်တန်းဖြေပြီး ဆယ်တန်းကျတဲ့အချိန် အိမ်ကလူတွေက၊ ကျွန်တော့်ရဲ့မိသားစုတွေကပေါ့ နောက်တစ်နှစ်ပြန်ကြိုးစားပါဦးပေါ့။ ဆိုတော့ ကျွန်တော်က ပညာရေးဆို လုံးဝအရှုံးပေးပြီပေါ့နော၊ ကျောင်းတက်ရမယ့် ကိစ္စလုံးဝမပြောတော့နဲ့ ဆိုတဲ့အဆင့်ထိ ကျွန်တော်ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။” လို့ ဆော်ရယ်က ပြောပါတယ်။အဲဒီနောက်မှာမှ ဆယ်သဲသင်ယူလေ့လာရေးဆုံရပ်ကျောင်းကို ကြားသိခဲ့ရပြီး ကျောင်းပြန်တက်ချင်စိတ်တွေ ရှိလာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ “ဆယ်သဲရောက်ရှိလာတဲ့ အချိန်မှာ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ကျွန်တော်...

ထူးချစ်ရေးသားသည်။ကရင်နီ(ကယား) ပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့ ကန္ဒာဟေဝန်ပန်းခြံတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြေးရုပ် စိုက်ထူရန်၊ အမျိုးသားဒီမိုုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၊ ပြည်နယ်အစုိုးရမှ ၂၀၁၈-ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းကစပြီး ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ချက်များပြုလုပ်ခဲ့သည်။အဆိုပါလုပ်ငန်း အကောင်အထည်ဖော်မည်ဟုကြားသည့် အချိန်မှစတင်ပြီး၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေးစီအဖွဲ့ချုပ်( NLD) ပါတီကို နိုင်ငံရေးအရ...

ကရင်နီသူရေးသားသည်။ကယန်းရိုးရာစောင်တစ်ထည်ကို ယက်လုပ်တော့မယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံးလုပ်ဆောင်ရမှာက ဝါပင်ကထွက်ရှိတဲ့ ဝါဂွမ်းတွေကို ချည်ဖြစ်အောင် ငင်ရပါတယ်။ ချည်ငင်တဲ့နေရာမှာ ဗိုင်းကိုအသုံးပြုပါတယ်။ ဗိုင်းငင်ပြီး ချည်ချောင်းလေးတွေ ထွက်လာပြီဆိုရင် တော့ ချည်တွေကို အဖုံလိုက်စုထားရပါတယ်။ရိုးရာစောင်တစ်ထည်မှာ...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)ကရင်နီမျိုးနွယ်စုမှာ ကေး မျိုးစုနဲ့   အီလူး မျိုးစုဆိုပြီး ၂ မျိုးရှိကြပါတယ်။ ဒီမျိုးနွယ်စုတွေကနေပြီး သူတို့ရဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်း စဉ်လာလုပ်ငန်းတွေကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသွားလေ့ရှိပါတယ်။ ကျေးရွာတွေမှာဆိုရင် ရိုးရာအနေနဲ့   “ကေး”လို့ဆိုတဲ့...

ဖဲဘီး ရေးသားသည်။ရာသီဥတုသာယာတဲ့ ညနေခင်းတစ်ခုဖြစ်သည့်အလျောက် လေကလေးက တဖြူးဖြူးနှင့် တိုက်နေတဲ့အတွက် နေလို့ထိုင်လို့ အတော်ကောင်းမွန်တဲ့ အချိန်အခါဖြစ်သော်လည်း ရွာသားတွေရဲ့ မျက်နှာပေါ်မှာတော့ သာယာပျော်ရွင်တဲ့ အရိ်ပ်အယောင် မတွေ့ရပါဘူး။ မကျေမနပ်...

မော်ဦးမြာ ရေးသားသည်။တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေတဲ့ကယား(ကရင်နီ) ပြည်နယ် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်ရဲ့ အဆောက်အဦးထဲကိုဝင်လိုက်တာနဲ့ တံခါးဝရဲ့ ညာဖက်ခြမ်းမှာကယား(ကရင်နီ) မျိုးနွယ်စုတစ်ခုချင်းစီရဲ့ ခေတ်သစ်၊ခေတ်ဟောင်းရိုးရာဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွေကိုအမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးအလိုက် ပြသထားပြီးမျိုးနွယ်စုဝင် တစ်ခုချင်းစီရဲ့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကိုစာနဲ့တကွ ရှင်းပြထားတာကိုတွေ့ရမှာပါ။ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ပြခန်းရဲ့ အလယ်ဗဟိုမှာဝင်လာသူတွေကိုဆွဲဆောင်စေမဲ့ ကြေးကွင်းပတ် ကယန်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးယက်ကန်းယက်နေတဲ့ပုံကိုခင်းကျင်းပြသထားပါတယ်။အဲ့ဒီယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်ဟာလွိုင်ကော်မြို့၊ နောင်ယား(က)...

ဘခက် (ငွေတောင်ပြည်) ရေးသားသည်။“ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ တောင်သူတွေကို စစ်တပ်ကတရားစွဲ၊ သက်ဆိုင်ရာအစိုးရဘက်ကလည်း ဘာမှဝင်ရောက်ဖြေရှင်းပေးတာတွေမရှိတော့ ပြည်သူ ့အစိုး ရလက်အောက်မှာ ဒေသခံတောင်သူတွေအနေနဲ ့ ကူသူကယ်သူမဲ့ ခိုကိုးရာမဲ့ပြီး အနိုင်ကျင့်ဖိနှိပ်ခဲ့နေရတဲ့ အခြေအနေမျိုးကို ရောက်နေပြီလို...

ကန္တာရဝတီတိုင်းမ်ကယားပြည်နယ်အစိုးရ၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် စွတ်ပိုင်ကုမ္ပဏီမှ ကယားပြည်နယ်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ထီးဆိုဒူးရေဝေရေလဲ အမြဲစိမ်းသစ်တောတွင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်ရန် အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲနေကြသည်မှာ နောက်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ခရီးသွားလုပ်ငန်းကုမ္ပဏီမှ ထီးဆိုဒူးတွင် လုပ်ဆောင်မည့် လုပ်ငန်းများမှာ...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်၏ သတ္တုတူးဖော်ရေးအကြီးဆုံးလုပ်ငန်းဖြစ်တဲ့ မော်ချီးခဲမဖြူအဖြိုက်နက် သတ္တုလုပ်ငန်းတည်ရှိရာနေရာဟာဆိုရင် တောင်ကုန်းတောင်တန်းတွေပေါတဲ့ ကယားပြည်နယ်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးဒေသမှာ တည်ရှိပါတယ်။အဲဒီလုပ်ငန်းဟာဆိုရင်နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်နေပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ခေတ်အဆက်ဆက်အစိုးရလက် ထက်တွေမှာ လုပ်ကိုင်လာခဲ့ကြပေမယ့်လို့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ယခုချိန်ထိ မရှိသေးဘူးလို့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောင့်ရေးအဖွဲ့တွေက ဝေဖန်သုံးသပ်နေကြပါတယ်။သတ္တုတူးဖော်မှုလုပ်ငန်းတွေကြောင့် ဒေသခံတွေသောက်သုံးနေကြရတဲ့...

KEANရေ​မြေ​တောတောင်​တွေဟာ ဌာ​နေတိုင်​းရင်​းသားတွေရဲ့ဘဝ၊ ​မျှော်​လင်​့ချက်​နှင်​့ အနာဂတ်​ဖြစ်​ပါတယ်။ သို့​ပေမယ်လို့ လက်​ရှိ ဗဟိုထိန်​းချုပ်​မှုလွန်​ကဲ​တဲ့ မြေယာဥပ​ဒေတွေကြောင်​့ ၄င်​းတို့ရဲ့ဖြစ်​တည်​မှုတွေအ​ပေါ် ​နေ့စဉ်​ခြိမ်​း​ခြောက်​​မှုတွေ ရှိနေပြီဖြစ်ပါတယ်။ဌာနေတိုင်းရင်းသားဒေသနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ရေးဆွဲထားခြင်းမရှိတဲ့ ၂၀၁၂ ခုနှစ် လယ်ယာမြေဥပဒေနှင့် မြေလွှတ်၊...

မော်ဦးမြာကယားပြည်နယ်အတွင်း ရေရှားပါးတဲ့ ပြသနာကို အဓိက ကြုံတွေ့နေရတဲ့ နေရာတွေမှာ ဖရူဆိုမြို့နယ်ကတော့ တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဖရူဆိုမြို့နယ်ကနေ တစ်နာရီဝန်းကျင်လောက် ခရီးဆက်ရတဲ့ ထီးသဲကူးကျေးရွာဟာ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲနေဆဲကျေးရွာလေးဖြစ်သလို နှစ်စဉ်ရေရှားပါးမှုပြဿနာကို...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)ကယန်းမျိုးနွယ်စုတွေနေထိုင်တဲ့ ကရင်ပြည်နယ် သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ထဲက မောင်ဘလော့ရွာဟာဆိုရင် မြို့နဲ့ အတော်အလှမ်းဝေးပြီး သွားလာဖို့ ခက်ခဲတဲ့ ရွာလေးဖြစ်ပါတယ်။အဲဒီရွာကိုရောက်ဖို့ သံတောင်ကြီးမြို့ကနေ မြောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ ထိမြေနီလမ်းအတိုင်း အစွန်းထိအောင်...

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်) နေပူပူ တောင်ယာပြင်ထဲမှာ လူဦးရေအယောက် ၃ဝ ကျော်ရှိတဲ့ တောင်သူလယ်သမားတွေဟာ ထွန်တုံးတိုက်ပွဲဆင်နွှဲပြီး တပ်သိမ်းမြေပြန်လည်ရရှိဖို့နဲ့ စိုက်ပျိုးရာသီအချိန်မှီ စိုက်ပျိုးနိုင်ရေးအတွက် အပူတပြင်းတောင်းဆိုမှုတွေပြုလုပ်နေကြပါတယ်။ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ် ၆မိုင်စံပြကျေးရွာအုပ်စု၊ ဒေါဆိုရှေ့ကျေးရွာက တောင်သူလယ်သမားတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။...

ဦးမြာထုိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် မဲဆောက်မြို့မှာတိုင်းရင်းသားဒေသကအမျိုးသမီးနဲ့ကလေးငယ်တွေခိုလှုံရာနေရာတစ်ခုုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့Social Action for Children and Women လိုု့ခေါ်တဲ့ SAW Foundation ဖြစ်ပါတယ်။ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်မဲဆောက်မြို့ကအမျိုးသမီးနဲ့ကလေးစောင့်ရှောက်ရေးဂေဟာ SAW Foundation...

ဖိုးမူဆီးမော်ချီးနှင့် အလှမ်းဝေးသော နေရာတစ်ခုဆီသို့ ညနေ (၃)နာရီ အချိန်တွင် သူငယ်ချင်းများနှင့် အတူ ဆို်င်ကယ်ကိုယ်စီဖြင့် ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။လိုခါးလိုရွာ အဆုံးထိ လမ်းကောင်းသော်လည်း ကျနော်တို့ သွားမည့်...

ကန္တာရဝတီတိုင်းမ်ဖရူဆိုမြို့ကနေ လမ်းမကြီးအတိုင်းဆက်သွားရင် လောဂျာကျေးရွာကို ရောက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ရွာရဲ့အပေါ်ပိုင်းမှာနေထိုင်တဲ့ ကိုလူရယ်ဆီတို့ မိသားစုထံ အလည်သွားဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ကိုလူရယ်မှာ မောင်နှမ ၉ ဦးယောက် ၊ ယောက်ျားလေးက ငါးဦး...

နော်ဒွေးအယ်ခူ၊ မူအက်စတာကျင်းဆိုတဲ့အတိုင်း မှောင်မဲနေပြီး အလင်းရောင်ရဖို့အတွက် ခေါင်းမှာစွပ်ထားတဲ့ ဓတ်မီးရဲ့ အလင်းကို ယူပြီး ဖောက်လျက်စ ကျင်းထဲမှာ အခြား ဘဝတူ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်နဲ့ တူရွှင်းကို...