တိုင္းရင္းသားတို႕၏ ဖက္ဒရယ္ခရီးရဲ႕ အျခားတစ္ဖက္မွာ

ဘိုထီး (ေငြေတာင္ျပည္)

ဖက္ဒရယ္စနစ္ရဲ႕ အနက္ အဓိပါၸယ္ကို လိုရင္းတိုရွင္းေျပာမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုဟာ အဲ့ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ပိုင္ရွင္ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ဆိုလိုျခင္းဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု ၁၃၅ မ်ိဳး ေနထိုင္ၾကေပမဲ့ အင္အားၾကီးတဲ့ လူမ်ိဳးစုတစ္စုကသာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ပိုင္ရွင္ျဖစ္ျပီး က်န္လူမ်ိဳးစု ၁၃၄ မ်ိဳးက ခုခ်ိန္ထိႏိုင္ငံရဲ႕ ပိုင္ရွင္မျဖစ္ေသးပါဘူး။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဆိုတာ အေမရိကန္မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအားလံုးကို အဓိက ဆိုလိုတာဘဲျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ ပိုင္ရွင္မဟုတ္သလို သမၼတ အိုဘားမားလည္း အေမရိကန္ကို ပိုင္ဆိုင္ခြင့္မရွိပါဘူး။ ထိုနည္းတူ သမၼတ ကလင္တန္လည္း အေမရိကန္ကို တစ္ၾကိမ္မွ် ပိုင္ဆိုင္တာ မရွိခဲ့ဖူးပါဘူး။ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံကို အေမရိကန္မွာေနထိုင္တဲ့ လူမ်ိဳးစုအားလံုးကသာ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု ၁၃၅ မ်ိဳး ရွိပါလွ်က္နဲ႕ ဘာေၾကာင့္ လူနည္းစု ၁၃၄ မ်ိဳးက ႏိုင္ငံရဲ႕ ပိုင္ရွင္မျဖစ္ခဲ့တာလဲ ။ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ သံယံဇာတေပါမ်ားတဲ့ တိုင္းရင္းသားေဒသကို အင္အားၾကီး အုပ္စုက ေမာင္ပိုင္စီးခ်င္လို႕ဘဲျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၄၈ ဇန္နဝါရီလ (၄) ရက္ေန႕က ရရွိတဲ့ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးရဲ႕ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ အင္အားၾကီး အုပ္စုကသာ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ ပိုင္ရွင္ျဖစ္ဖို႕ ရည္ရြယ္တာဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ အဂၤလိပ္အစိုးရလက္ထဲမွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ပိုင္ရွင္ျဖစ္ဖို႕ အခြင့္မသာခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးရေပမဲ့ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး မရခဲ့ဘူးဆုိတာ အစကတည္းက တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕ ၾကိဳသိျပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ လူေတြက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္းဆန္းမရွိေတာ့လို႔ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး ဆံုးရွံဳးသြားတယ္လို႕ ေျပာၾကတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းဆက္ရွိေနရင္လဲ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး မရနိုင္ပါဘူး။

ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ အင္အားၾကီး အုပ္စုထဲမွာ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးရဖို႕ လုပ္ေဆာင္တာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း တစ္ဦးထဲ ျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး မရမွာကို စိုးရိမ္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြက အဂၤလိပ္လက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ျပီး အင္အားၾကီး အုပ္စုရဲ႕ လက္ေအာက္ျပန္မရလိုေၾကာင္း ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အေနနဲ႕ အင္အားၾကီးအုပ္စုေတြကို တာဝန္ယူနိုင္မလား စသည့္ ေမးခြန္းေတြရဲ႕ ထိုးနက္မႈေတြ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခမ်ာ ခံခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရရွိလာမည့္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအေပၚ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား သံသယ ဝင္ေနခ်ိန္မွာဘဲ ေလတိုက္ရာ မိုးလိုက္ရြာ ဆိုတဲ့ စကားအတိုင္း ၁၉၄၇ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဟာ အမ်ားရဲ႕ အႏိုင္ယူျခင္းကို ခံလိုက္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ့လြတ္လပ္ ေရးရျပီး ဦးေနဝင္း အာဏာမသိမ္းခင္ထိ အခ်ိန္ကာလဟာ ဖက္ဒရယ္ႏိုင္ငံတည္ေထာင္ဖို႕ လုပ္ေဆာင္ေနရတဲ့ အခ်ိန္ကာလျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္တုန္းက ခ်င္းေတာင္တန္း ၊ ဗမာျပည္မ ၊ ကခ်င္ေတာင္တန္းေဒသ ၊ ရွမ္းျပည္ေထာင္စု ၊ သီးျခားလြတ္လပ္ေသာ ကရင္နီနယ္ဆိုျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို နယ္ေျမ ၅ခုႏွင့္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အလံက ၾကယ္ၾကီးတစ္လံုးကို ၾကယ္ငယ္ ၅ လံုးဝန္းရံတဲ့ အလံျဖစ္ပါတယ္။ ၾကယ္ၾကီး တစ္လံုးကို ၾကယ္ငယ္ ၅ လံုးက ဝန္းရံတဲ့ အဓိပၸယ္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းမွာ တန္းတူညီမွ်စြာ အတူတကြ ေနထိုင္ၾကဖို႕ကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တန္းတူညီမ်ွစြာ အတူတကြ ေနထိုင္ၾကဖို႕ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ဦးေနဝင္းက မလိုလားပါဘူး။ အဲ့ဒီအခ်က္ကို မၾကိဳက္လို႕ ၁၉၆၂ ခုမွာ အာဏာ သိမ္းခဲ့တာပါ။ တန္းတူညီမွ်ေရး ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ဦးေနဝင္းက ဘာေၾကာင့္မၾကိဳက္လဲဆို တိုင္းရင္းသားေတြကို အခြင့္အေရး မရေစခ်င္တာေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၄၇ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒဟာ တိုင္းရင္းသားေတြကို အခြင့္အေရးရေစခ်င္တဲ့ ဥပေဒျဖစ္ေပမဲ့ ဦးေနဝင္း အစိုးရလက္ထက္ ၁၉၇၄ အေျခခံ ဥပေဒဟာ တိုင္းရင္းသားေတြကို အခြင့္အေရး ရေစခ်င္တဲ့ ဥပေဒ မဟုတ္ပါဘူး။

ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စကားလံုးနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ၁၉၄၇ အေျခခံ ဥပေဒ အခန္း (၂) မွာ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္ေထာင္စု အဖဲြ႔ဝင္၏ အုပ္ခ်ုပ္မႈ အခြင့္အာဏာကိုေသာ္လည္းေကာင္း ဆိုလိုသည္လို႕ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲ့ဒီေဖာ္ျပခ်က္ကို ၾကည့္လိုက္ရင္ ျပည္နယ္ေဒသအားလံုးကို နိုင္ငံေတာ္ အာဏာခဲြေဝေပးထားတာကို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ၁၉၇၄ အေျခခံ ဥပေဒ အခန္း(၁) မွာ နိုင္ငံေတာ္၏ အခ်ဳပ္အာျခာ အာဏာသည္ နိုင္ငံတစ္ဝန္းလံုး၌ တည္ေစရမည္ လို႕ ေဖာ္ျပရွိပါတယ္။ အဲ့့ဒီေဖာ္ျပခ်က္ကို ၾကည့္လိုက္ရင္ ျပည္နယ္ေဒသေတြကို အာဏာခဲြေဝတာ မေတြ႕ရပါဘူး။

ႏိုင္ငံေတာ္ အာဏာတစ္ခုလံုးကို လူတစ္စုကသာ ခ်ဳပ္ကိုင္တယ္ဆိုတာ သိသာထင္ရွားပါတယ္။ ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ပံုဟာ အင္အားၾကီး အုပ္စုေတြ ဦးေနဝင္းဆီက အာဏာ ရယူဖို႕ ေတာင္းဆိုတဲ့ အေရးေတာ္ပံုဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုတာ ဘာတစ္ခုမွွ မေတြ႔ရပါဘူး။ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ တိုင္းရင္းသားေဒသကို ခ်ဳပ္ကိုင္ဖို႕ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒဟာ အင္အားၾကီး အုပ္စု အခ်င္းခ်င္း အာဏာမလဲြခ်င္ၾကလို႕ ေရးဆဲြထားတဲ့ ဥပေဒဘဲျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးအတြက္ ျပဌာန္းတာ ဘာပုဒ္မမွ မေတြ႕ပါဘူး။

၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး အစီအစဥ္ဟာ ဘယ္လက္မွာရွိတဲ့ အာဏာကို ညာလက္က ျပန္ေတာင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားအတြက္ ဘာမွ ထူးျခားလာတာမဟုတ္ပါဘူး။ ၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒ အကုန္လံုုးကို ျပင္နိုင္ရင္ေတာင္မွ နိုင္ငံေတာ္အာဏာဟာ အင္အာၾကီး အုပ္စုလက္ထဲမွာဘဲ သံသရာ လည္ေနအံုးမွာဘဲ ျဖစ္္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံကို အင္အားၾကီး အုပ္စုကသာ ဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ေနသေရြ႕ တိုင္းရင္းသားတို႕ရဲ႕ ဘဝဟာ ဖက္ေပၚဆူးက်လဲ ဖက္ေပါက္ ၊ ဆူးေပၚဖက္က်လဲ ဖက္ေပါက္ ျဖစ္ေနအံုးမွာ မလဲြပါဘူး။

အင္အားၾကီး အုပ္စုမ်ားရဲ႕ နန္းေတာ္အိမ္ျဖစ္တဲ့ ျမိဳ႕ၾကီး ျပၾကီးေတြမွာ ထိန္လင္းေနတဲ့ လ်ပ္စစ္မီးဟာ တိုင္းရင္းသားေဒသျဖစ္တဲ့ ေလာပိတေရတံခြန္ကေန ထုတ္ယူသံုးစဲြတဲ့ လ်ပ္စစ္မီးျဖစ္ပါတယ္။ လ်ပ္စစ္မီး ထုတ္ယူတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေဒသခံရဲ႕ ဆႏၵရယူျခင္း မရွိရံုမကပါဘူး ၊ စက္ရံုတည္ေဆာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း ေဒသခံ ေက်းရြာတြင္ ေျပာင္းေရြ႕ခဲ့ရတယ္လို႕ သမိုင္းအရ သိရွိခဲ့ရပါတယ္။ ေဒသရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ေဒသခံ မခံစားရဘဲ ေဒသခံ မဟုတ္တ့ဲ လူတစ္စုကသာ အခြင့္အေရးရသြားတာကို သမိုင္းသက္ေသဘဲျဖစ္ပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ၃.၈၂၀၁၉ ရက္ေန႕တုန္းက တိုင္းေဒသၾကီး တာဝန္ရွိသူ အခ်ိဴ႕ဟာ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္တဲ့ လူေတြအတြက္ တဲေပၚေနထိုင္တာကေန တိုက္ေပၚေနထိုင္နိုင္ေအာင္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္လို႕ ထုတ္ေျပာဆိုတာကို ၾကားလိုက္ရပါတယ္။ တိုင္းေဒသၾကီးမွာ ေနထိုင္တဲ့ သူအက်ိဴးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အခ်ိန္ဟာ ျပည္နယ္ေဒသမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသား ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား တရားစြဲဆို ခံရတဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္နိုင္ငံထဲမွာ မတူညီကဲြျပားတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း မစည္းလံုးရင္ မျဖစ္ေတာ့ဘူးဆိုတာကို ျပသလိုက္တာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၂၀ သည္မွ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးဆီသို႔ အတူတကြ ေလ်ွက္လွမ္းနိုင္ၾကပါေစ။

Comments

comments

Next Post

“ဖက္ဒရယ္စနစ္ကိုမထူေထာင္ႏိုင္ခဲ့ပဲ တစ္ျပည္ေထာင္စနစ္ေၾကာင္႔ ျပည္တြင္းစစ္ေတြျဖစ္ျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ခေလးေတြက ဓားစာခံအျဖစ္ ရွိလာခဲ႔ရတယ္။”

Fri Sep 13 , 2019
<div class="at-above-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%82%95%e1%81%8f-%e1%80%96%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%92/"></div>ေမာ္ဦးျမာ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကေတာ႔ တစ္စို႔ေနတဲ႔ ေနအထားမွာရွိေနၿပီး အားေကာင္းမႈမရွိတဲ႔ အျပင္ အားလုံးပါဝင္ႏုိင္ျခင္းမရွိေသးတဲ့အတြက္ ခုိုင္မာမႈလည္း မရွိေနေသးတာကတစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္လည္း လုံျခံဳမႈ မေပးႏိုင္တာကတစ္ေၾကာင္း၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈမရွိတဲ႔ အတြက္ ျပည္သူလူထုေတြအတြက္လည္း လုံျခံဳမႈ မရွိေနပါဘူးလို႔ ကရင္နီအမ်ိဳးသမီးအစည္းအရံုး (KNWO ) မွ မမီးမီးက ေျပာပါတယ္။ မၾကာမီရက္ပိုင္းအတြင္းက ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းရာမွာ စစ္ေဘးရဲ႕ အက်ိဳးဆက္က ဘယ္သူ႕အေပၚမွာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ မ်ားသလဲ၊ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္ထိ လံုၿခံဳမႈ ေပးႏိုင္ၿပီလဲ ၊ ႏွစ္ရွည္ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ကရင္နီအမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေၾကာင္းဆုံေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ေမး ။ ။ ဆရာမတို႔အေနနဲ႔ စစ္ေရွာင္ […]<!-- AddThis Advanced Settings above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings below via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons below via filter on get_the_excerpt --><div class="at-below-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%82%95%e1%81%8f-%e1%80%96%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%92/"></div><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt -->