ေဒသႏွင့္ကိုက္ညီသည့္ ဥပေဒသစ္တစ္ရပ္ေပၚထြက္လာမည္ဆိုပါက ေျမအုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈ အဆင္ေျပလိမ့္မည္ဟုဆို

ေနာ္ေဒြးအယ္ခူ

ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာင္သည့္အခ်ိန္တြင္ ေဒသႏွင့္ကိုက္ညီသည့္ ဥပေဒသစ္တစ္ရပ္ေပၚထြက္လာမည္ဆိုပါက ေျမအုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈ အဆင္ေျပလိမ့္မည္ဟု Kayah Earthrights Action Network (KEAN) မွ တာဝန္ခံ ေစာအယ္ေစးက ေျပာသည္။

၎က “ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေတာ္တို႔ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းအလိုက္ လူမ်ိဳးစုအလိုက္ လြတ္လြပ္လပ္လပ္ေျမျပဌာန္းခြင့္ရွိရမယ္။ အဲဒါမွပဲ က်ေတာ္တို႔ ကိုယ့္ေဒသ ကိုယ့္ျပည္နယ္ ကိုယ့္လူမ်ိဳးစုနဲ႔ကိုက္ညီတဲ့ ဥပေဒသစ္တစ္ရပ္ေပၚထြက္လာမွပဲ ေျမစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈက ပိုၿပီးအဆင္ေျပလိမ့္မယ္” ဟု ဆိုသည္။

“ဖယ္ဒရယ္ေျမအုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈဆီသို႔ အလွမ္းေဝးေနေသးသည့္ ႏိုင္ငံ၏ေျမယာက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ” အစီရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ (KEAN) အဖြဲ႔မွ သုေတသနျပဳလုပ္ထားပါသည္။

ကယားျပည္နယ္အတြင္းရွိ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတို႔ က်င့္သုံးေနသည့္ ထုံးတမ္းဓေလ့မ်ားႏွင့္ လက္ရွိျပဌာန္းထားသည့္ ေျမယာဥပေဒကိုက္ညီမႈမရွိသည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားသည္ဟုသိရွိရသည္။

၎အစီရင္ခံစာတြင္ ရိုးရာဓေလ့ေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈ သေဘာသဘာဝႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ား၊ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္၏ ေျမမွတ္ပံုတင္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ား၊

ျဖစ္စဥ္မ်ားအေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ျခင္း၊ ေျမလြတ္ေျမလပ္ႏွင့္ေျမရိုင္းစီမံခန္႔ခြဲမႈ ဥပေဒ၏ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲစိန္ေခၚမႈမ်ား၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ရိုးရာဓေလ့ေျမစီမံခန႔္ခြဲမႈကို အသံုးျပဳ၍ ေက်းရြာ၏ေျမ၊ အရင္းအျမစ္ႏွင့္ နယ္နမိတ္မ်ားကို စီမံခန္္႔ခြဲေနမႈပံုစံ၊ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္၏ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ေျမသိမ္းဆည္းျခင္းမ်ားႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ား၊ ေျမသိမ္းျခင္းျဖစ္ရပ္မွန္ေလ့လာျခင္း၊ ႏိုင္ငံ၏ေျမယႏၱရားမ်ားႏွင့္ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္ရွိ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမ၊ နယ္နမိတ္ႏွင့္ အရင္းအျမစ္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးအသိအမွတ္ျပဳမႈကို အမ်ိဳးသားေျမအသံုးခ်မႈဝါဒမွတဆင့္ ရွာေဖြျခင္း စသည့္ ေခါင္းစဥ္မ်ား ပါဝင္သည္။

လက္ရွိကယားျပည္နယ္အတြင္းတြင္ ေျမယာႏွင့္ပတ္သက္၍ မတာရားဖမ္းဆီးတရားစြဲဆိုေနမႈမ်ားရွိေနသည့္အတြက္ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ ဥပေဒသည္ အကာအကြယ္ မေပးသကဲ့သို႔ရွိေနေၾကာင္း၊ စစ္တပ္ႏွင့္ အာဏာရွိေနသည့္သူမ်ားတြင္သာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိေနျခင္းသည္ လက္ရွိအရပ္သားအစိုးရေခတ္မွာမျဖစ္သင့္ေၾကာင္း LAIN နည္းပညာအေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႔မွ ကိုေက်ာ္ထင္ေအာင္က သုံးသပ္ေျပာဆိုသြားပါသည္။

“က်ေနာ္တို႔လိုလားတဲ့ ဖက္ဒရယ္အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈကိုမေရာက္ရွိႏိုင္ေလာက္ပဲနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုတဝန္းအာဏာတည္သည္ဆိုၿပီးေတာ့မွ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကျပဌာန္းတာသည္က်ေနာ္တို႔ ေတာင္တန္းျပည္နယ္သည္ က်ေနာ္တို႔ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ လူေတြကိုေျမယာလက္လႊတ္ျဖစ္ေစမဲ့အေရး က်ေနာ္တို႔ေတြရဲ႔အနာဂတ္ေပ်ာက္ဆုံးသြားမဲ့ အေရးအခင္းကိုပါဒါဥပေဒျပဌာန္းလာတယ္။” ၎က ဆက္ေျပာသြားပါသည္။

ထို႔အျပင္ လက္ရွိေျမယာဥပေဒသည္ ေျမသိမ္းယာသိမ္းဥပေဒျဖစ္ၿပီး ၂၁ ရာစုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံမွထြက္လာသည့္ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူစာခ်ဳပ္ပါ ေျမယာႏွင့္ပတ္သက္၍သေဘာတူထားသည့္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ တလႊဲစီျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပသြားပါသည္။

ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ရိုးရာဓေလ့ကို တရားဝင္အကာအကြယ္မေပးျခင္းသည္ လက္ရွိဥပေဒအရ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစၿပီး စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမအရင္းအျမစ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြကို ဆန္႔က်င္ေနေၾကာင္း ၎အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ Orchid Hotel ၌ ၎အစီရင္ခံစာႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အစီရင္ခံစာမိတ္ဆက္ျခင္းႏွင့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ထိုမွတဆင့္ စစ္မွန္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ရာတြင္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ေျမႏွင့္အရင္းအျမစ္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ဦးစားေပးေျဖရွင္းေပးရန္၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ေျမႏွင့္ အရင္းအျမစ္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳေလးစားလိုက္နာရန္ႏွင့္ အကာအကြယ္ေပး အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္အတြက္ သေဘာထားထုတ္ျပန္ခ်က္ခဲ့သည္။

“အဓိကေတာင္းဆိုတာေတာ့ ေျမယာက႑ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ဆက္မလုပ္ဖို႔ အဓိကေျပာခ်င္တာေတာ့ ဥပေဒပညာေတြ အသစ္ျပဌာန္းတာေတြ ဆက္မလုပ္ဖို႔ကို အဓိကေတာင္းဆိုထားျခင္းျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဖယ္ဒရယ္နည္းဥပေဒသစ္ေပၚထြက္ဖို႔အတြက္ အစုိးရကေန လုပ္ဖို႔ ၿပီးေတာ့ လက္ရွိသိမ္းဆည္းမႈေတြ တရားစြဲဆိုမႈေတြ ရပ္သြားဖို႔ကို အဓိက လူထုအသံကို ျပန္ထင္ဟပ္ေစဖို႔ သေဘာထားထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္တယ္” ဟု ေစာအယ္ေစးက ဆိုသည္။

ကရင္နီျပည္ရွိ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၊ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမႏွင့္အရင္းအျမစ္စီမံခန္႔ခြဲျခင္းစနစ္မ်ား၊ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈစနစ္မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ ေလးစားလိုက္နာရန္၊ေျမမ်ားကိုသိမ္းဆည္းျခင္း အတင္းအဓမၼဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းမ်ား တရားစြဲဆိုျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ၎တို႔၏ဘဝလံုျခံဳမႈႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထိခိုက္ေစသည့္အတြက္ တရားစြဲဆိုဖမ္းဆီးျခင္းမ်ားအား ခ်က္ျခင္းရပ္တန္႔ေပးရန္၊ ရိုးရာဓေလ့မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးရာတြင္ ပိတ္ပင္တားဆီးျခင္းမ်ား၊ ကန္႔သတ္ထားျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ဘဲ လြတ္လပ္စြာေဆြးေႏြးပိုင္ခြင့္ရွိရမည္ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

ထို႔ျပင္ ကရင္နီျပည္သူျပည္သားမ်ားႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားတို႔၏ သေဘာထားဆႏၵမပါဘဲ ၎တို႔၏ေျမ အရင္းအျမစ္ႏွင့္နယ္နမိတ္မ်ားကို ထိခိုက္ပ်က္ဆီးေစမည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ျခင္း၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ခ်ထားေပးျခင္းႏွင့္ လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းမျပဳရန္၊ ကရင္နီျပည္တြင္ ေျမလြတ္ေျမလပ္ႏွင့္ ေျမရိုင္းလံုးဝမရွိပါ၊ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား ပိုင္ဆိုင္ေသာ နယ္နမိတ္အတြင္းရွိ ေျမႏွင့္ အရင္းအျမစ္မ်ား၊ ၎တို႔၏စီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္မ်ားကို ၎တို႔၏ သေဘာတူညီခ်က္မရွိဘဲ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ အတင္းအဓမၼသိမ္းဆည္းျခင္းမ်ား၊ ဖ်က္ဆီးျခင္းႏွင့္ ပေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ား မျပဳရန္ ႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမ၊ အရင္းအျမစ္ႏွင့္ နယ္နမိတ္မ်ားကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္မည့္ စစ္မွန္ေသာ ဖယ္ဒရယ္ေျမဥပေဒသစ္ သို႔မဟုတ္ ျပည္ေထာင္စုေျမဥပေဒသစ္တစ္ရပ္ မေပၚထြန္းမွီအထိ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမႏွင့္အရင္းအျမစ္ကို ထိခိုက္ပ်က္ဆီးေစမည့္ ဥပေဒျပဌာန္းျခင္း၊ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား သေဘာတူညီမႈ ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ ေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ခ်ထားျခင္း မျပဳရန္ စသည္တို႔ပါဝင္သည္။

Comments

comments

Next Post

“အၾကမ္းဖက္မွဳ သံသရာေအာက္က လြတ္ခ်င္သူမ်ား”

Mon Sep 2 , 2019
<div class="at-above-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%b1%e1%80%92%e1%80%9e%e1%82%8f%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%b9%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%8a%e1%80%ae%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%b7%e1%80%b9-%e1%80%a5%e1%80%95%e1%80%b1/"></div>ေမာ္ဦးျမာ ေရးသားသည္။ ေနပူပူ ေတာင္ယာခင္းထဲ တေနကုန္ အလုပ္လုပ္ရင္း ညေနေစာင္းမွ အိမ္ကို ျပန္လာတာေတာင္ ပါးျပင္ေပၚက သနပ္ခါး ပါးကြက္ၾကားေလး မပ်က္မကြက္ရွိေနဆဲ ျဖစ္ၿပီး ျမင္သူတိုင္းကို ေဖာ္ေရြစြာ ၿပံဳးျပေနတ့ဲ ေမာ္စူးမယ္(နာမည္လြဲ) တစ္ေယာက္ကုိ ျမင္သူတိုင္းက ေပ်ာ္ရႊင္မွုေတြကို ရင္ဝယ္ေထြးပိုက္ေနႏိုင္သူလို႔ပဲ ျမင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ျဖဴေဖြးေနတ့ဲ သြားေလးေတြေပၚေအာင္ ၿပံဳးေနတတ္တ့ဲ သူမကို ၾကည့္တိုင္း ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် မ်ိဳသိပ္ထားတ့ဲ ရင္တြင္းခံစားခ်က္ေလးေတြ ရွိေနတယ္လို႔ေတာင္ မထင္ရေလာက္ေအာင္ပါပဲ။ သူမက အသက္ ၁၉ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ သူမကေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ ဦးေလးေတာ္စပ္သူရဲ႕ ဆက္သြယ္ေပးမွုေၾကာင့္ အသက္ ၄၀ အရြယ္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ခ့ဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမရဲ႕ […]<!-- AddThis Advanced Settings above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings below via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons below via filter on get_the_excerpt --><div class="at-below-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%b1%e1%80%92%e1%80%9e%e1%82%8f%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%b9%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%8a%e1%80%ae%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%b7%e1%80%b9-%e1%80%a5%e1%80%95%e1%80%b1/"></div><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt -->