ခွန်းကလိုင်းဖရီး ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်၊ ဘော်လခဲခရိုင်၊ ရွာသစ်မြို့မှာ နေထိုင်တဲ့ အသက် ၆၀ အရွယ် ဦးတိုးအောင် တစ်ယောက် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ကာလအတွင်း မြန်မာ့တပ် မတော်က ဆွဲခေါ်လို့ ၁၂ နှစ်လုံးလုံး တစ်လကို သုံး၊ လေးခါ ပေါ်တာထမ်းခဲ့ရသူပါ။ အခုဆိုရင် တိုက်ပွဲသံတွေ သေနတ်သံတွေမကြားရတော့လို့ သူနားနေရတာဆိုရင် ၁၅ နှစ်လောက်ရှိနေပြီလို့ဆိုပါတယ်။ “ပြန်ကောင်းကောင်းမွန်မွန် နားနေရတာဆိုရင်တော့ ၁၅ နှစ်လောက်ပဲ ရှိသေးတယ်။ အသက် ၆၀ ထဲမှာ။ ငယ်ငယ်ကတည်းက၊ မွေးလာကတည်းကပဲ ဒုက္ခခံ ထွက်ပြေးလိုက် တောထဲ၊ ချုံထဲ၊ ဂူထဲ အဲ့လိုမျိုးပေါ့” အရင်ကလို ပြေးလွှားပုန်းနေရတဲ့ဘဝမရှိတော့တဲ့အတွက် အခုချိန်က သူ့အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးရနေပြီလို့ ခံစားနေရသူပါ။ အရင်လို […]

ခွန်းကလိုင်းဖရီး၊ စိုးထိုက်အောင် ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်အနောက်ဖက်ခြမ်းရှိ ဟိုယာဒေသမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ပြည်သူတွေက ငြိမ်းချမ်းရေးကို မခံစားကြသေးသလို ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျတာနဲ့ စားဝတ်နေရေးအခက်အခဲကြုံနေရတယ်လို့ ပြောဆိုနေကြပါတယ်။ သူတို့တွေကတော့ လာမယ့် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအလွန်မှာ ဒေသတွင်း ပြောင်းအလဲတွေဖြစ်ပေါ် လာမယ်လို့ မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ ခါးဘယ်ကျေးရွာမှာ နေထိုင်တဲ့ ဦးဒွန်းအီက “ဒီဒေသမှာ မဖွံ့ဖြိုးသေးတာ လမ်း၊ မီး၊ ရေ စသဖြင့် အဓိက ဒီအချက်အလက်တွေကို မဖွံ့ဖြိုးသေးဘူး။ အားနည်းချက်အများကြီးရှိတယ်။ နောက်မီးဆို ပုံမှန်လည်း မလာဘူး။ လမ်းဆိုလည်း ကောင်းကောင်းမွန်မွန် မရှိခဲ့ဘူး။ ရေဆိုလည်း ကောင်းကောင်းမွန်မွန်မရရှိဘူး။ ပြည့်ဝစွာမခံစားရဘူး။ နိုင်ငံတော်ချပေးသမျှဟူသမျှကလည်း အားလုံးက မပြည့်စုံသေးဘူးလို့ ကျနော်တို့က ခံယူပါတယ်။” လို့ ပြောပါတယ်။ […]

စိုးထိုက်အောင်၊ အန်ထောနီ ရှားတောမြို့နယ် တောင်ပိုင်းမှာတည်ရှိနေတဲ့ ဒေါဝယ်ရော ကျေးရွာလေးကို သွားရောက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံးမြင်တွေ့ရမှာကတော့ ဝါးတွေနဲ့တည်ဆောက်ထားတဲ့ ဝါးထရံအိမ်လေးတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးရွာအတွင်းမှာ ကယားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတွေသာနေထိုင်ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါဝယ်ရောကျေးရွာမှာနေထိုင်ကြတဲ့ ကယားလူမျိုးတွေက တောင်ယာစပါး၊ ပြောင်း တွေကိုအဓိက စိုက်ပျိုးစားသောက်ကြတာဖြစ်ပြီး ကျွဲ၊ နွား၊ ဝက်တွေကိုလည်း ကျေးရွာရဲ့အိမ်တိုင်းနီးပါး မွေးမြူကြပါတယ်။ ၁၉၉၅-၉၆ခုနှစ်တွေမှာ မြန်မာစစ်တပ်တွေနဲ့ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) အဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ရှားတောမြို့နယ်က ရွာတော်တော်များများက စစ်ပွဲရဲ့ ကောက်ရိုးမျှင်တစ်စဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။ ရွာကိုမီးရှို့ခံရပြီး ပျက်ဆီးခံခဲ့ရဖူးတဲ့ရွာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရချိန်မှာ ကျေးရွာမှာရှိတဲ့ အိမ်တွေအားလုံးမရှိတော့ပေမယ့် ဘုရားကျောင်းတစ်ကျောင်းနဲ့ ကိုယ်တော်တွေနေထိုင်တဲ့အိမ်တစ်လုံးကတော့ မီးရှို့မခံရပဲ ရှိနေခဲ့တယ်လို့ လက်ရှိ ဒေါဝယ်ရောကျေးရွာမှာ သာသနာပြုနေတဲ့ ကိုယ်တော် ဖာသာ ဒေးဗစ်အိုင်ဒေး ကပြောပါတယ်။ “ […]

စိုးထိုက်အောင် အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ်သာ ရှိသေးတဲ့ မော်မိုးမြာက ပြည်နယ်အေးချမ်းဖို့နဲ့ လူထုတွေ ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့အတွက်က သူမရဲ့ ဟစ်ကြွေးသံပါ။ “ ငြိမ်းချမ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်ရာမှာ ပါဝင်နိုင်ဖို့ ကျမအနေနဲ့ အရမ်းကို အာသီသ ပြင်းလှပါတယ်။ ကျမကို ကြိုးစားခွင့်ပေးပါ” လို့လည်း လူထုတွေကို တောင်းဆိုထားပါတယ်။ “အမရဲ့ရည်ရွယ်ချက်က ဒီလူငယ်၊ အမျိုးသမီးတွေ၊ တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးတွေ ပြန်လည်ရရှိဖို့အတွက်ပေါ့နော်။ ပြီးတော့ ကဏ္ဍပေါင်းစုံပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ရောက်အရွေးချယ်ခံရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။” လို့မော်မိုးမြာက ရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရတဲ့အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောပြပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီရွေးကောက်ပွဲမှာ ရှားတောမြို့နယ်ကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လာရောက်မဲဆွယ်ခဲ့စဉ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့လုံခြုံရေးနဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးအတွက် အနီးကပ် ကူညီပေးခဲ့ပြီး ယခု […]

စိုးထိုက်အောင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မည့် ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီ (UBP)ပါတီဟာ ကယားပြည်နယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ မယ်ဆန္ဒနယ်အားလုံးမှာလည်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သွားဖို့ရှိနေပါတယ်။ ၎င်းပါတီက ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း သူရဦးရွှေမန်းက ဥက္ကဌ ဖြစ်ပြီးတော့ ၂၀၁၉ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့မှာစတင်တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ပါတီဖြစ်ပါတယ်။ ကယားပြည်နယ်မှာတော့ ၂၀၂၀၊ ဇွန်လ ၁ရက်နေ့မှာ ပါတီဝင် ၁၇ဦးနဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ကယားပြည်နယ်ရဲ့ မယ်ဆန္ဒနယ် (၃၄)နေရာလုံးကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကယားပြည်နယ်မှာ ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီကို စတင်တည်ထောင်ရတဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပါတီရဲ့ ကတိကဝတ်တွေကို ကယားပြည်နယ် ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးထွန်းအေးဟန်နဲ့ တွေ့စုံမေးမြန်းထားပါတယ်။ မေး။ ။ဆရာတို့ရဲ့ ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီကို ကယားပြည်နယ်မှာစပြီး တည်ထောင်ရတဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောပြပေးပါ။ ဖြေ။ ။ကျနော်တို့ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီကို ကယားပြည်နယ်မှာ ဘာဖြစ်လို့ကျနော်တို့ဖွဲ့စည်းပြီးတော့ ကျနော်တို့တာဝန်ယူရတာလည်း […]

“ ဒီလက်ရှိလက်ကျန်ကာလမှာရော၊ နောက်တတိယအကြိမ်တက်မယ့်၊ တာဝန်ယူရမယ့် အစိုးရသစ်မှာရောပါ တကယ်တမ်းပြောရရင်တော့ ဒီအတွက်ကို ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာအရ လေ့လာသိရှိထားတဲ့သူမျိုးတွေ ပါဝင်မယ်ဆိုရင် ပိုပြီးတော့မှကို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် KNPP နဲ့ပိုမိုအားကောင်းလာလိမ့်မယ်ပေါ့။ တကယ်တမ်းက ပါးစပ်ကပဲ ပြည်သူ့အစိုးရတို့၊ လူထုရွေးချယ်ထားတဲ့အစိုးရလို့ ပြောနေပြီးတော့ တကယ့်အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေမှာကျတော့ တပ်မတော်တို့၊ တပ်မတော်အငြိမ်းစားတို့ကိုပဲ တာဝန်ပေးနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါသည် ဘယ်လိုမှကို ပြည်နယ်အတွက် ပိုမိုအားကောင်းတဲ့အရွေ့တစ်ခုကို ဖော်ဆောင်နိုင်မှာမ ဟုတ်ပါဘူး ခင်ဗျာ့။ ” လို့ ပြောတဲ့ ကယား( ကရင်နီ ) ပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်းရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ကျော်ထင်အောင်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း။ စိုးထိုက်အောင် မေး ။ ။ နှစ်ဖက် သဘောတူညီချက်တွေကို ချိုးဖောက်တာတွေ၊ NLD […]

အန်ထော်နီ မကြာမီကျင်းပပြုလုပ်တော့မယ့် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေအနေနဲ့ မိမိတို့ရောက်ရှိရာဒေသမှာ မဲပေးနိုင်ရေးအတွက် ပုံစံ ၃ (က) ဖြင့်လျှောက်ထားနိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ “ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေက သူတို့က သူတို့နေထိုင်ခဲ့တဲ့ရွာတွေမှာ သူတို့နာမည်မဲစရင်းမှာမပါခဲ့ရင် ဒီမှာမဲထည့်ပြီးတော့ပေးလို့ ရတယ်ပေါ့နော်။ ပေးလို့ရတယ်ဆိုတာက ဒီမှာရက်ပေါင်း ၉၀ ကျော်နေထိုင်ခဲ့ပြီးပြီဆိုရင် နိုင်ငံသားစစ်ဆေးရေးကပ်ပြားပါခဲ့ရင်တော့ သူတို့အခုလက်ရှိလုပ်ကိုင်တဲ့နေရာမှာ အုပ်စုမှာ မဲစရင်းထည့်သွင်းပြီးတော့မှ မဲပေးလို့ရပါတယ်။” လို့ ငွေတောင်ကျေးရွာအုပ်စု ကော်မရှင်ဥက္ကဌ ဦးလှဝင်း ကပြောပါတယ်။ တစ်ချို့သောရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေက မိမိတို့ရဲ့အလုပ်ရှင်တွေကတဆင့် သက်ဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေဆီမှာ နာမည်စာရင်းသွင်းပြီး လို့သိရပါတယ်။ လက်ရှိမယ်စဲ့မြို့နယ်တွင် လမ်းခင်းကျောက်လုပ်ကိုင်နေသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ကိုဇင်မျိုးထိုက် က “ဘာတွေပြင်ဆင်နေပြီလဲဆိုတော့ အစတုန်းကတော့ ရုံးတော့သွားပြီးပြီပေါ့။ ရုံးသွားပြီးတော့ နောက်တစ်သုတ်ကျရင် မှတ်ပုံတင်ရှိတဲ့လူကို လှမ်းခေါ်မယ်လို့ ရုံးကအဲ့လိုပြောထားတယ်လေး” […]

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်) ပြည်တွင်းပြည်ပကနေ ပြည်နယ်အတွင်းပြန်လာကြတဲ့သူတွေ သီးသန့်စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှု့တဲ့နေရမှာ (Community Based Facility Quarantine) ၁၄ ရက်နေထိုင်ပြီး ဓတ်ခွဲနမူနာတစ်ကြိမ် ရယူစစ်ဆေးသွားမှာဖြစ်ပြီး Home Quarantine (၇) ရက်ထားရှိ ဆောင်ရွက်သွားဖို့ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းမှ ရောက်ရှိလာသူအားလုံး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ ကဝမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ် မော်လမြိုင်မြို့နယ်၊ နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေအတွင်းရှိ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်နဲ့ ဇမ္မူသီရိမြို့နယ်များမှ ရောက်ရှိလာသူတွေက သီးသန့်စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှု့တဲ့နေရမှာနေရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါပိုးမတွေ့သေးတဲ့ ဒေသကနေ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာတဲ့သူတွေကတော့ Community Based Facility Quarantine နဲ့ Home Quarantine ဝင်စရာမလိုပါဘူး။ ပြည်နယ်အတွင်း ဝင်ရောက်လာမယ့်သူတွေအနေနဲ့ တစ်ပတ်အတွင်း ထုတ်ပေးထားတဲ့ သက်ဆိုင်ရာ […]

ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်) ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်(စ်) ထိန်းချုပ်ကာကွယ်ဖို့ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အထင်ကရလည်ပတ်တဲ့နေရာတွေကို ယာယီပိတ်သိမ်းလိုက်ပြီး စည်ပင်သာယာဈေးတွေကိုလည်း တစ်ပတ်သုံးရက်သာ ဖွင့်လှစ်ဖို့ ကယားပြည်နယ် အစိုးရကနေ ထုတ်ပြန်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံးရဲ့ လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာမှာ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့ကစပြီး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားဖို့ ညွှန်ကြားချက်ကို ယမန်နေ့ စက်တင်ဘာလ ၈ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လူစုလူဝေးမဖြစ်ပွားအောင် လည်ပတ်စရာ အထင်ကရနေရာတွေဖြစ်တဲ့ လွိုင်ကော်ထီးစဲခါးရေတံခွန်၊ ကြတ်ဂူ၊ ဒီမော့ဆို ငွေတောင်ဆည်၊ ထီးပွင့်ကန်၊ ကန်ခုနှစ်ဆင့်၊ ပန်ပက်ကျေးရွာ၊ တနီးလာလဲ၊ ကွိုင်ငံ၊ ရေပြာအိုင်(နန်းမယ်ခုံ)၊ ဖရူဆို ထီးပရူနူဂူ၊ ဆင်ဖြူတောင် စတဲ့နေရာတွေကို စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့စမှစ ၃၀ရက်နေ့အထိ ယာယီပိတ်သိမ်းလိုက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နေ့စဉ် ဖွင့်လှစ်ရောင်းချလျက်ရှိတဲ့ စည်ပင်သာယာဈေးတွေကိုလည်း အပတ်စဉ် […]

ဘိုထီး (ငွေတော်ပြည်) မြန်မာနိုင်ငံမှာ နှစ်ပေါင်း (၇၀) နီးပါးကြုံတွေ့တဲ့အခက်အခဲရဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းဟာ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ရဲ့ အားနည်းချက်ကြောင့်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ရဲ့ အားနည်းချက်အများဆုံးရှိတဲ့ နိုင်ငံဟာ အခက်အခဲအများဆုံးကို ကြုံတွေ့ရပြီး အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ရဲ့ အားနည်းချက် အနည်းဆုံးရှိတဲ့နိုင်ငံဟာ အခက်အခဲအနည်းဆုံးကိုကြုံတွေ့ရတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၆၂ခုနှစ်ကစပြီး ယနေ့ထိမြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဟာ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာရရှိဖို့အဓိက ရည်ရွယ်ပြီး ပြုလုပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့စနစ်တစ်ခုပေါ်ပေါက်လာဖို့ ရည်ရွယ်တဲ့ရွေးကောက်ပွဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုရင် ကောင်းမွန်တဲ့စနစ်တစ်ခုကို မတည်ဆောက်နိုင်သေးပဲ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြုလုပ်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၆၂ခုနှစ်တုန်းက အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာရယူထားတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုအောက် မှာ ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး တံခါးပတ်ဝါဒကျင့်သုံးခဲ့တယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှန်သမျှ ပြည်သူပိုင်သိမ်းတယ်။ စီးပွားရေးကမောက်ကမဖြစ်ကုန်တယ်။ အစစအရာရာ ရှားပါးပြီး “အုပ်ချုပ်ရေးအာ […]