“တိုင္းရင္းသားစာေပ ဖြ႔ံၿဖိဳးမွဳ အလွမ္းေဝးေနဆဲလား”

ေမာ္ဦးျမာ

ၿပီးခ့ဲတ့ဲဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႕မွာ ကယားျပည္နယ္ တိုင္းရင္းသားေရးရာ လူမ်ိဳးေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ တိုင္းရင္းသားေရးရာစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမွဳဦးစီးဌာန၊ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးရုံးမွာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားစာေပ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲကို က်င္းပျပဳလုပ္ဖို႔ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားစာေပအဖြဲ႕မ်ားက စီစဥ္ခဲ့ၾကရာ ျပည္နယ္အစိုးရက ေရႊ႕ဆိုင္းခိုင္းၿပီး အစီအစဥ္ေတြကို ျပန္လည္တင္ျပဖို႔ ေျပာဆိုခ့ဲပါတယ္။

အ့ဲဒီကိစၥရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္နယ္အတြင္း အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္း ေတြၾကားေတာ္ေတာ္ေလး ဂယက္ရိုက္ေစခ့ဲပါတယ္။ ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ စည္းကမ္းခ်က္ေတြထဲမွာ ေဆြးေႏြးပြဲတစံုတရာ၊ သင္တန္းတစံုတခု ျပဳလုပ္မယ္ဆိုရင္ အစိုးရဆီကို ၁၅ ရက္ႀကိဳတင္ စာတင္ၿပီးအသိေပးၿပီးမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွသာလွ်င္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရမယ္ဆိုတာကိုထုတ္ျပန္ခ့ဲတာတစ္ႏွစ္ေက်ာ္ခ့ဲပါၿပီ။ အ့ဲဒီစည္းကမ္းခ်က္ေၾကာင့္ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ျပည္နယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမွဳ လုပ္ငန္းေတြမွာေဆာင္ရြက္ေနတ့ဲ အဖြဲ႕အစည္းေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလးအဆင္မေျပျဖစ္သြားေစပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ပိတ္ပင္တားဆီးတယ္ဆိုတာက နားလည္လို႔ရတ့ဲအေန အထားတခုမွာ ရွိေနေပမ့ဲလႊတ္ေတာ္ကေတာင္ အတည္ျပဳထားၿပီးသားျဖစ္တ့ဲ တိုင္းရင္းသားစာေပေတြကိုပိုမိုၿပီးဖြံ႕ၿဖိဳးလာေအာင္ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ က်င္းပျပဳလုပ္တာကို အဟန္႔အတားလုပ္ေဆာင္ေနတာက တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ လက္မခံႏိုင္တ့ဲ အေနအထားတခုကို သက္ေရာက္သြားေစပါတယ္။

စာေပေဟာေျပာပြဲဆိုတာအစိုးရကေနအားေပးအေျမာက္မွုေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာ ျဖစ္ေပမ့ဲအခုလိုအဟန္႔အတားျဖစ္ေစေအာင္ လုပ္ေဆာင္္ေနတာဟာမိမိတို႔အေနနဲ႔ လက္မခံႏိုင္သလိုအစိုးရအေနနဲ႔လည္းမလုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္းကိုလိြဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္မွ ကယန္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမွုေကာ္မတီဒုဥကၠဌဦးသိန္းမိုကေျပာပါတယ္။

“စာေပေဟာေျပာပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည္နယ္အစိုးရသည္ အားေပးအားေျမာက္ ရွိရမွာေပါ့ေနာ အားေပးအားေျမာက္ရွိရမယ္ လိုအပ္တာရွိရင္လည္း ကူညီရမွာေပါ့ေနာ အႀကံျပဳတာေတြလည္း ေပးရမွာေပါ့ေနာဘာမွ လုပ္ေပးတာမရွိပဲနဲ႔ ဒီတိုင္းပဲ ပိတ္ပင္တယ္ဆိုေတာ့ က်ေတာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူးေပါ့ေနာ“ လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

အ့ဲဒီကိစၥရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ကလည္း ဇူလိုင္လတစ္ရက္ေန႔မွာတရားဝင္ ကန္႔ကြက္စာတစ္ေစာင္ကိုထုတ္ျပန္ၿပီးႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအဝင္ သက္ဆိုင္ရာအသီးသီးကိ ုေပးပို႔ခ့ဲတယ္လို႔ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ရဲ႕ အေထြအေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေရႊမ်ိဳးသန္႔က ေျပာပါတယ္။

အခုလိုလုပ္ေဆာင္ေနျခင္းဟာတိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အစိုးရကိုယ္တိုင္ ထုတ္ထားတ့ဲဥပေဒေတြ ရွိေနေပမ့ဲလည္းဒီမိုကေရစီစနစ္ကိုသြားဖို႔ ေျပာဆိုေနတ့ဲ အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီကိုနားမလည္တဲ့ သေဘာ ေဆာင္ေနတယ္လို႔လည္း ဦးေရႊမ်ိဳးသန္႔ကေဝဖန္ထားပါတယ္။

“တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားအခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးဥပေဒဆိုတာဒီအစိုးရလက္ထက္မွာထုတ္ျပန္ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ ဥပေဒ၊ ဒီဥပေဒထဲမွာပါတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာလုပ္ကိုင္ခြင့္ရိွတဲ့ ကိစၥကိုအစိုးရကတားတယ္ဆိုတာလံုးဝအဓိပၸါယ္မရွိဘူး။ သူတုိ႔ျပဌာန္းထားတဲ့ ဥပေဒသူတို႔ ကိုယ္တုိင္ ျပန္ခ်ိဳးေဖာက္ရာေရာက္တယ္ အဲ့ေၾကာင့္မို႔။ ဒါေၾကာင့္ နားမလည္ဘူးလားဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳးနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရကမသိဘူးလားဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳးနဲ႔ လက္ခံႏိုင္စရာလည္းမရွိဘူး။” လို႔ ဦးေရႊမ်ိဳးသန္႔က ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အေပၚ အခုလိုေျပာဆိုသြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္နယ္အစိုးရအေနျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ပါတ့ဲအခန္း(၈) ပုဒ္မ၃၆၅အရ ႏိုင္ငံသားတစ္ဦးခ်င္းရဲ႕လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ ၂၀၁၅မွာထုတ္ျပန္လိုက္တ့ဲတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ အခြင့္အေရးကိုကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တ့ဲဥပေဒမွာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားစာေပ၊ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ကိုခ်ိဳးေဖာက္ရာ ေရာက္တယ္လို႔လည္း သူကထပ္မံ ေဝဖန္ထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ စာေပႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲကိုအဟန္႔အတားျဖစ္ေစတ့ဲလို႔ ဆိုၿပီးအရပ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြကလူမွုကြန္ယက္ေပၚမွာ ျပည္နယ္အစိုးရကို ေဝဖန္ၾကၿပီး ဒီျဖစ္စဥ္ကို ရွံဳ႕ခ်ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆိုထားၾကပါတယ္။

ပြဲအစီအစဥ္မ်ားႀကိဳတင္အသိေပးၿပီးခြင့္ျပဳမိန္႔ႀကိဳတင္ေတာင္းခံျခင္းကမလိုအပ္တ့ဲကယားျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ေဒသႏၱာရအမိန္႔ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြဟာဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕အခြင့္အေရးကိုအဟန္႔အတားျဖစ္ေစတ့ဲအတြက္ ျပည္နယ္အတြင္းပြဲက်င္းပဖို႔ အစီအစဥ္မရွိေတာ့ဘူးလို႔ ကယားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမွုေကာ္မတီမွ အတြင္းေရးမွဴး ခူးညြန္႔ရယ္ကေျပာပါတယ္။

“တကယ္ဆိုရင္ ခံစားရတာေပါ့ဗ်ား၊ ကိုယ္ကအရွိန္အဟုန္နဲ႕ေျပးေနတဲ့အခါ ေက်ာက္တုံးနဲ႕ ခုလိုက္ေတာ့ တြန္႔သြားတာေပါ့။ တြန္႕သြားေတာ့ ဆက္ရမ့ဲခရီးကကိုယ့္အတြက္ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္သြားတာေပါ့။” လို႔ သူကအစိုးရရဲ႕ ေဒသႏၱာရအမိန္႔စာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာသြားပါတယ္။

ၾကယ္ဖိုးႀကီးစာေပကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာကယားျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကတရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳ ထားခ့ဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခ့ဲတ့ဲဇြန္လ ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ျပည္နယ္အစိုးရက စာေပႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲကို ေရႊ႕ဆိုင္းသြားဖို႔နဲ႔ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲမွာ ေဆြးေႏြးမ့ဲအေၾကာင္းအရာ စီမံခ်က္အေသးစိတ္ကို ျပန္လည္တင္ျပေပးဖို႔ ေျပာဆိုခ့ဲတာေၾကာင့္ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ကို ဒီကေန႔အထိ မက်င္းပႏိုင္ခ့ဲပါဘူး။

ျပည္နယ္အစိုးရကအခုလိုခြင့္ျပဳမိန္႔ေတြ အဆင့္ဆင့္တင္ျပခိုင္းျခင္းကသက္ဆုိင္ရာ တိုင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈ ေကာ္မတီမ်ားအတြက္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ဆံုရံႈးေနၾကရတ့ဲအတြက္ ဥပေဒအရတင္စရာဘူးလို႔ ဦးေရႊမ်ိဳးသန္႔က ဆက္လက္ေထာက္ျပေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ႕ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ရိုးရာဓေလ့ ထုံးတမ္းမ်ားအားထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ေရး တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးမ်ား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးက႑မ်ားကို အေလးထားေဆာင္ရြက္လ်က္ေနတယ္လို႔  ျပည္နယ္အစိုးရ အဖြဲ႕ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးအယ္လ္ေဖာင္းရိႈက ၿပီးခ့ဲတ့ဲဇူလိုင္လ ၂၃ ရက္ေန႕က အစိုးရအဖြဲ႕႐ုံးအစည္းအေဝးခန္းမမွာ က်င္းပျပဳလုပ္တ့ဲတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ေကာ္မတီမ်ား ေတြ႕ဆုံပြဲတြင္ ေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔ ကေယာစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမွုေကာ္တီမွ တာဝန္ခံေဒၚေအာ္ေလးဗီယာကေျပာပါတယ္။

ဒါေပမ့ဲတိုင္းရင္းသားေတြေတြ လုပ္ေဆာင္တ့ဲေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ဟန္႔တားေနဆဲပဲဆိုတာကို အားလံုးကသိျမင္ေနၾကပါတယ္။

အ့ဲဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာတိုင္းရင္းသားစာေပ သင္ၾကားေရးအခက္အခဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တင္ျပေဆြးေႏြးခ့ဲေပမ့ဲ စာေပသင္ၾကားတ့ဲဆရာ၊မေတြအတြက္ ျပည္နယ္အစိုးရအေနနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ ရန္ပုံေငြတြင္ လ်ာထားေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား ရွိပါေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားခ့ဲေၾကာင္းေဆြးေႏြးပြဲမွာ တက္ေရာက္ပါဝင္ခ့ဲတ့ဲ ေဒၚေအာ္ေလးဗီယာက ေျပာပါတယ္။

ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသဲရယ္ကတိုင္းရင္းသားစာေပႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လြတ္ေတာ္မွာေမးျမန္းခ့ဲေသာ္လည္း ျပည္နယ္အစိုးရကေနတာဝန္ယူဖို႔အတြက္ တိက်တ့ဲ မေျဖကို ျပန္လည္ေျဖၾကားထားျခင္းမရွိေသးဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

“တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တ့ဲဥပေဒရွိေပမ့ဲနည္းဥပေဒမရွိေသးတ့ဲအတြက္ လုပ္ရကိုင္ရခက္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာၾကားသြားတာေတြရွိတယ္ ဒါေပမ့ဲလည္း နည္းဥပေဒမရွိပဲနဲ႔ ေပးလို႔ ရတ့ဲအေနအထားရွိတယ္လို႔ေတာ့ က်ေတာ္ ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ။“ လို႔ ဦးသဲရယ္က လြတ္ေတာ္မွာေမးျမန္းထားျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေျပာျပသြားခ့ဲပါတယ္။

ကရင္နီမ်ိဳးႏြယ္စုေတြ သြားေရာက္ေနထိုင္ၾကတ့ဲဖင္လန္ႏိုင္ငံမွာေတာ့ လူနည္းစုသာရွိေနေပမ့ဲ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ မိခင္ဘာသာစကားကို အေလးထားတ့ဲအေနနဲ႔ အစိုးရေက်ာင္းမွာ ကရင္နီစာေပကိုသင္ၾကားႏိုင္ဖို႔ ဖင္လန္ႏိုင္ငံအစိုးရအဖြဲ႕ကေတာင္ တရားဝင္ ညြန္ၾကားခ်က္ခ်ထားသလို ဘတ္ဂ်က္လည္းစီစဥ္ထားေပးတယ္လို႔ ဖင္လန္ႏိုင္ငံအစိုးရမွ တရားဝင္မွတ္ပံုတင္ ျပဳလုပ္ထားတ့ဲ Karenni Society Finland (KnSF)အဖြဲ႕မွ ဥကၠဌျဖစ္ၿပီး ကရင္နီအမ်ိဳးသားတစ္ဦးျဖစ္တ့ဲ ခူးေစးရယ္ဒူထံကေန သိရပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ “စာေပေပ်ာက္ရင္ လူမ်ိဳးေပ်ာက္မယ္” ဆိုတ့ဲအတိုင္း တိုင္းရင္းသားေတြကမိမိတို႔ စာေပမေပ်ာက္ေအာင္ ရုန္းကန္ေဆာင္ရြက္ၿပီးပိုမိုဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနခ်ိန္မွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ ျပည္နယ္အစိုးရ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနျဖင့္လည္း ပ့ံပိုးကူညီေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ သံုးသပ္လိုက္ပါတယ္။

Comments

comments

Next Post

၂၀၁၉ ၾသဂုတ္လ ၁ရက္ေန႔ထုတ္ ကႏာၱရဝတီတိုင္း(မ္) သတင္းစာ

Mon Aug 12 , 2019
<div class="at-above-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b1%e1%80%95-%e1%80%96%e1%80%bc%e1%82%94%e1%80%b6/"></div>Comments comments<!-- AddThis Advanced Settings above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings below via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons below via filter on get_the_excerpt --><div class="at-below-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b1%e1%80%95-%e1%80%96%e1%80%bc%e1%82%94%e1%80%b6/"></div><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt -->