ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ အခ်က္၅ခ်က္ကို ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖြဲ႔မွ အေရးတႀကီးေတာင္းဆို

မီျမာ၊ ဦးျမာ

ၾသဂုတ္လ၁၉ရက္တြင္က်ေရာက္ေသာ ကမၻာ့လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရးေန႔တြင္ ပူေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖြဲ႔မွ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ အေရးတႀကီးအခ်က္၅ခ်က္ေတာင္းဆိုလိုက္ပါသည္။

ထိုအခ်က္၅ခ်က္မွာ တစ္နိုင္ငံလံုးစစ္ပြဲရပ္စဲေပးရန္၊ စစ္ေရွာင္ျပည္သူမ်ား မိမိေနရပ္ျပန္ျပည္သူမ်ား၏ အခြင့္အေရးအားကာကြယ္ေပးရန္၊ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရး အကူအညီမ်ားရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္၊ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရး အေထာက္အပံ့မ်ား တိုးျမွင့္ေပးအပ္ရန္၊ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ ျဖစ္သည္။

ထိုအခ်က္မ်ားေတာင္းဆိုရသည္မွာ စစ္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ထိခိုက္နစ္နာလ်က္ရွိေသာ ျပည္သူမ်ားနွင့္ ဖိအားအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေနရပ္ျပန္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားျခင္းခံရေသာ သူမ်ားနွင့္ ဆပ္လ်င္း၍ အလြန္အမင္းစိုးရိမ္ ပူပန္လ်က္ရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္တြင္ပါရွိပါသည္။

ကယား(ကရင္နီ)ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ ကရင္နီဒုကၡသည္စခန္းမွ ဒုကၡသည္တခ်ိဳ႔ျပန္လာသည္မွာ သုံးႀကိမ္ေပါင္း လူဦးေရ ၁၁၀ ဦး ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။ ထပ္မံျပန္မည့္သူမ်ားလည္းရွိေနသည္ဟု ကရင္နီဒုကၡသည္စခန္းေကာ္မတီဥကၠဌ ဦးလြီးဇီ ထံမွ ၾကားသိရပါသည္။

ယခုလအတြင္း ျပန္မည့္သူမ်ားႏွင့္ UNHCR တို႔မွ ပူးေပါင္းၿပီး စီစဥ္ထားသည္ဟုဆိုပါသည္။ စခန္းေကာ္မတီႏွင့္ တိုင္ပင္ညွိႏိႈင္းျခင္းမရွိသည့္အတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္အေသးစိတ္ကိုမူ မသိရေၾကာင္းဆိုပါသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ကရင္နီဒုကၡသည္စခန္းအမွတ္(၁)ႏွင့္ (၂)တြင္ လူဦးေရ တစ္ေသာင္းတစ္ေထာင္ ေက်ာ္ရွိသည္ဟု သိရသည္။

ယခုကဲ့သို႔ ျပည္တြင္းသို႔ ျပန္သြားသည့္ဒုကၡသည္အမ်ားစုသည္ စစ္ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ျပန္သြားသည့္သူမ်ားမဟုတ္ဘဲ ၂၀၁၀ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေရာက္ရွိလာၾကသည့္သူမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ေနာက္ပိုင္းတြင္က်န္ရွိသည့္ ေျမယာမ်ား၊ အိုးအိမ္မ်ားဆုံးရႈံးမည္ကိုေၾကာက္ေနၾကသည့္သူမ်ားတခ်ိဳပါရွိသည္ဟု ဦးလြီးဇီက ေျပာပါသည္။

၂၀၀၅ ေရွ႕ပိုင္းတြင္ စစ္ေဘးဒဏ္ႀကံဳခဲ့ရသည့္သူမ်ားသည္ျပန္ခ်င္ေသာ္လည္း ျပန္ရန္အတြက္ ေနရာ အခက္အခဲျဖစ္ႏိုင္သျဖင့္ ျပန္သည့္သူမ်ားမရွိေသးေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၀၅ – ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဒုကၡသည္စခန္းေရာက္ရွိလာသည့္သူအမ်ားစုသည္ ပညာသင္ရန္အခက္အခဲရွိသည့္သူမ်ားႏွင့္ က်န္းမာေရးေဆးကုသရန္ေရာက္ရွိလာၾကသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္ဟု သိရသည္။

“မ်ားေသာအားျဖင့္ စခန္းထဲမွာေနတဲ့လူေတြကေတာ့ ျပန္ဖို႔ကေတာ့ ဆႏၵရွိပါတယ္။ သူတို႔ျပန္ခ်င္ ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခုကျပန္လို႔ရွိရင္ ဘယ္မွာျပန္ေနၾကမလဲေပါ့။ သူတို႔က ဒီ၂၀၀၅မတိုင္ခင္ တုန္းကဆိုလို႔ရွိရင္ ရြာေတြက ရြာလံုးကၽြတ္ေျပာင္းတယ္ ၿပီးေတာ့အစိုးရတပ္ကေန ၿပီးေတာ့မွ ရြာေတြမီးရႈိ႕တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ ပြန္ေခ်ာင္းနဲ႔ ဒီသံလြင္္ၾကားကရြာေတြ ေနာက္သံလြင္အေရွ႕ဘက္ျခမ္းကရြာေတြ ဆိုလို႔ရွိရင္ အခုထိက ရြာျပန္တည္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳး မရွိေသးဘူးေပ့ါေနာ။ သူတို႔ျပန္ခ်င္ေပမဲ့လည္း ျပန္လို႔မရဘူးေပါ့ေနာ။”လို႔ ဦးလြီးဇီကေျပာပါသည္။

ကရင္နီဒုကၡသည္စခန္းမွျပည္တြင္းျပန္လာသည့္သူမ်ားထဲမွ တခ်ိဳ႔ေသာမိသားစုမ်ားသည္ အစိုးရဘက္မွ အာမခံခ်က္တစုံတရာေပးထားျခင္းမရွိသည့္အတြက္ တရြာၿပီးတရြာေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ေနၾကသည့္ သူမ်ားလည္းရွိေနသည္။

ျမန္မာအစိုးရမွလက္ရွိ ခ်မွတ္အေကာင္ထည္ေဖာ္မည့္ ေရြ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္(IDP) စခန္းမ်ားပိတ္သိမ္းရန္ မဟာဗ်ဴဟာ စီမံခ်က္ခ်ထားပါသည္။

ဒုကၡသည္စခန္း ပိတ္ရန္အတြက္ ယခုအခ်ိန္သည္ေစာလြန္းေသးသည္ဟု ဒုကၡသည္အေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အရပ္ဖက္အဖြဲ႔စည္းမ်ားက သုံးသပ္ထားၾကသည္။

အေၾကာင္းရင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနသည္ ျပည္သူလူထုဘဝလုံၿခံဳေရးကိုပင္ မေပးႏိုင္ေသးသည့္ အေနအထားတစ္ရပ္ရိွသည္။

ေနရပ္စြန့္ခြာစစ္ေဘးတိမ္းေရာင္သူမ်ားနွင့္ ေနရပ္ျပန္သူမ်ား၏ နိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို အစိုးရနွင့္တပ္မေတာ္မ်ားအေနျဖင့္ အျပည့္အဝတာဝန္ခံေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။

IDP မ်ားနွင့္ ပဋိပကၡဒဏ္ ခံရသူအားလံုး၏ အခြင့္အေရးကို အသိအမွတ္ျပဳသည့္၊ နိုင္ငံတကာလူသားခ်င္စာနာေထာက္ထားမႈ ဥပေဒ၊ လူ႔အခြင့္အေရးဥပေဒ စံခ်ိန္စံညြွန္းမ်ားနွင့္ ကိုက္ညီေသာေနရပ္ျပန္ေရး ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး မဟာဗ်ဴဟာစီမံခ်က္မ်ိဳးကို သာအေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္ပါသည္ဟုလည္း ပူးေပါင္းလုပ္ငန္စဥ္အဖြဲ႔၏ ကမၻာ့လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားေရးေန႔ရက္ဆိုင္ရာ သေဘာထား ထုတ္ျပန္ထားခ်က္မွာ ပါရွိပါသည္။

ဒုကၡသည္မ်ားသည္ စစ္ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္တိမ္းေရွာင္ၾကရသည့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ အစိုးရမွ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးသည္ အနည္းဆုံး ၃ ႏွစ္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးသင့္သည္ဟု ကရင္နီဒုကၡသည္စခန္း ဥကၠဌ ဦးလြီးဇီက ေတာင္းဆိုလိုပါသည္။

“အစီအစဥ္တက်နဲ႔အစီအစဥ္ေတြေရးဆြဲၿပီးေတာ့မွ သူတို့ကို ဒါဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္လို့သူတို့နိုင္ငံ တျခားနိုင္ငံေရာက္သြားတယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳးမထားဘဲနဲ့ ဒါကနိုင္ငံသားဘဲဆိုၿပီးျပန္လည္လက္ခံဖို႔လုိတယ္။” ဟု ဦးလြီးဇီက ဆက္ေျပာသြားပါသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္လူ၉သိန္းေက်ာ္သည္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အေထာက္အပံ့ မ်ားကို လိုအပ္ေနပါသည္။

ကမၻာအႏွံ႔အျပားရွိလူသန္းေပါင္း၁၃၀ခန္႔သည္ စစ္ေဘးနွင့္ သဘာဝေဘးဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အခက္အခဲမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနရပါသည္ဟု ပူးေပါင္းလုပ္ငန္စဥ္အဖြဲ႔၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရသိရသည္။

Comments

comments

Next Post

လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္ ေျမနီကုန္းေက်းရြာမွ ေတာင္သူတစ္ဦးကို ယေန႔နံနက္ပိုင္းတြင္ ရဲစခန္းမွ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြား

Wed Aug 28 , 2019
<div class="at-above-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%92%e1%80%af%e1%80%80%e1%81%a1%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%b9%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%90%e1%80%bc%e1%80%80%e1%80%b9-%e1%80%a1%e1%80%81%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b9%e1%81%85/"></div>ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္) လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္ ေျမနီကုန္းေက်းရြာေန ေတာင္သူ ဦးဦးရယ္အား ယေန႔ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႔မရဲစခန္းမွ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္းခံလိုက္ရသည္ဟု ကရင္နီျပည္ေတာင္သူလယ္သမားသမဂၢ ဥကၠဌ ကိုတူရယ္ကေျပာပါသည္။ ” ဒီေန႔ပဲ သူ႔ကေလးေက်ာင္းသြားပို႔တဲ့အခ်ိန္က သူ႔ကိုတခါတည္း ဖမ္းေခၚသြားတာပါ။” ဟု ကိုတူရယ္က ေျပာပါသည္။ ဦးဦးရယ္သည္ ေျမနီကုန္းေက်းရြာေန ေတာင္သူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ၎၏ ဘိုးဘြာစဥ္ဆက္လုပ္ကိုင္စားလာသည့္ ေတာင္ယာေျမဧက ၂၀ခန္႔ကို သိမ္းဆည္းထားျခင္းခံရသည့္ ေတာင္သူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လအတြင္းတြင္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိေတာင္သူမ်ား၏ စိုက္ပ်ိဳးေျမမ်ားေပၚတြင္ ေျချမန္တပ္ရင္း (ခ.မ.ရ.၂၅၀) ႏွင့္ အေျမာက္တပ္ (၃၅၆) တို႔မွ အုတ္တိုင္မ်ားစိုက္ၿပီး ျခံစည္႐ိုးခတ္ခဲ့ၾကၿပီး ေတာင္သူမ်ားက ၎ၿခံစည္းရိုးမ်ားကို ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကသည့္ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဦးဦးရယ္ကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္းျဖစ္သည္။ “ေတာင္ယာေျမကို စစ္တပ္က ျခံစည္းရုံးလာခတ္ေတာ့ သူတို႔က ဆုံးရႈံးမွာေၾကာက္လို႔ သြားျဖဳတ္တာေပါ့။ […]<!-- AddThis Advanced Settings above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings below via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons below via filter on get_the_excerpt --><div class="at-below-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%92%e1%80%af%e1%80%80%e1%81%a1%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%b9%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%90%e1%80%bc%e1%80%80%e1%80%b9-%e1%80%a1%e1%80%81%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b9%e1%81%85/"></div><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt -->