ဖာလာစိုက္ၿပီး ေတာရိုင္းတိရစၦာန္မ်ား စည္းကမ္းမဲ့ ပစ္ခတ္ေနမႈမ်ားရွိ

စိုင္းလင္းလင္းဦး

ဖလာစိုက္ခင္းမ်ား လာေရာက္စိုက္ပ်ိဳးထားမႈေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ားအမီွျပဳအသံုးျပဳေနၾကသည့္ ေရထြက္မ်ား ခမ္းေျခာက္လာႏိုင္ျခင္းႏွင့္ ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားအလြန္အကၽြံ ဖမ္းဆီး စားေသာက္ေနျခင္းေၾကာင့္ ေတာရိုင္း တိရိစာၦန္မ်ားမ်ိဳးတုန္းလာေနျခင္းကို ေဒသခံမ်ားမွ စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

ေဘာလခဲၿမိဳ႕နယ္ ခ်ိကြဲ႔ေက်းရြာ၏ အေရွ႕ဘက္ ၃ မိုင္ခန္႔အကြာ ေက်းရြာမွ အဓိကအသံုးျပဳေနရေသာ ေရထြက္အရင္းအျမစ္အနီးအနားတြင္ အျခားေဒသေနသူမ်ားမွ ဖာလာခင္းမ်ား လာေရာက္ စိုက္ပ်ိဳးထားျခင္းအေပၚ စိုးရိမ္းေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ စိုက္ပ်ိဳးထားမႈမွာ ႏွစ္ႏွစ္ရိွသြားၿပီျဖစ္ရာ ရြာမွအသံုးျပဳေနရေသာ ေရအရင္းအျမစ္မ်ားမွ ေရထြက္ႏႈန္းတျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့နည္းလာေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ဆိုၾကသည္။

“အရင္တုန္းကဆို ဒီေနရာမွာ ေရတအားထြက္တယ္။ သူတို႔ဖာလာ လာစိုက္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ေရေတာင္ မထြက္ႏိုင္ေတာ့ဘူး”ဟု ခ်ိကြဲ႔ေက်းရြာေန ဦးျမင့္ႏိုင္က ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)ကို ေျပာသည္။

မတ္လ ၆ ရက္ေန႔က အဆိုပါ ဖာလာခင္းမ်ားစိုက္ပ်ိဳးထားရာေနရာသို႔ ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)မွ သြားေရာက္ခဲ့ရာ ေရထြက္ေပါက္အနီး ေနရာတြင္ သစ္ပင္ႀကီးမ်ား ခုတ္ထြင္ ရွင္းလင္းထားကာ ဖာလာပင္မ်ား ၃ ဧက ေက်ာ္ စိုက္ပ်ိဳးထားသည္ကို ေတြ႔ရိွခဲ့ရသည္။

အဆိုပါေနရာကို လာေရာက္ခုတ္ထြင္ရွင္းလင္းကာ ဖာလာပင္မ်ားစိုက္ပ်ိဳးမည့္အေၾကာင္း လာေရာက္စိုက္ပ်ိဳးေနသူမ်ားက ေဒသခံတာဝန္ရိွသူမ်ားကို အသိမေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ထုိ႔အျပင္ လက္ရိွစိုက္ပ်ိဳးေနသည့္ ဧရိယာကို ထပ္မံခ်ဲ႕ထြင္ရန္ ယမန္ႏွစ္အတြင္း ဖာလာမ်ိဳးေစ့မ်ား ပီနံအိတ္ေပါင္း ၃၀ ကို ယူေဆာင္လာခဲ့ရာမွ ရြာခံမ်ားမွ အခ်ိန္မီွေတြ႔ရိွခဲ့ၿပီး ဟန္႔တားႏိုင္ခဲ့သည္။

ထိုဖာလာခင္းသို႔ ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)မွ သြားေရာက္ခ်ိန္တြင္ ဖာလာစိုက္ပ်ိဳးထားသူႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ရာ ထိုသူမွာ ေမာ္ခ်ီးေဒသ လိုခါးလိုေက်းရြာတြင္ေနထိုင္သူ ေစာအယ္ကြီးဒို (အဘ-ေစာတာပုလု) ျဖစ္ေၾကာင္း မိိမိသည္ ခဲသတၱဳတူးေဖၚသည့္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ေသာ ခဲက်င္းပိုင္ရွင္ျဖစ္ေၾကာင္း ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)ကို ေျပာၾကားသည္။

ခဲလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ရန္ ပ်င္းရိသည့္အခ်ိန္တြင္ ယင္းေနရာသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ရန္ ဖာလာမ်ားစိုက္ပ်ိဳးထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေစာအယ္ကြီးဒိုက ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ ေဒသခံမ်ားက ဖာလာ လာေရာက္စိုက္ပ်ိဳးျခင္းႏွင့္ အတူ ယင္းေဒသတြင္ အမဲလိုက္ျခင္၊ ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားအလြန္အကၽြံ ဖမ္းဆီးစားေသာက္ေနျခင္းေၾကာင့္ ေတာရိုင္း တိရိစာၦန္မ်ား မ်ိဳးတုန္းလာေနေၾကာင္း ေျပာဆိုထားသည္။

ခ်ိကြဲ႕ေက်းရြာအေရွ႕ဘက္ ေတာအုပ္ႀကီးအတြင္း က်က္စားေသာ ရွားပါးငွက္မ်ိဳးစိတ္မ်ားႏွင့္ ေမ်ာက္ အေကာင္ေရ အမ်ားအျပားမွာ ဖာလာ လာေရာက္စိုက္ပ်ိဳးရင္း အမဲလိုက္သူမ်ားေၾကာင့္ ယခင္ထက္ အေရအတြက္ ေလ်ာ့နည္းေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

ယင္းကဲ့သုိ႔ ဖာလာခင္းမ်ား လာေရာက္စိုက္ပ်ိဳးျခင္းႏွင့္အတူ ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္မ်ား ဖမ္းဆီးေနမႈအေပၚ ေနာက္ေနာင္ လာေရာက္မလုပ္ေဆာင္ရန္ ၿမိဳ႕နယ္ အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ားထံ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကတည္းက အေၾကာင္းၾကားထားေသာ္လည္း အေရးယူေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမရိွေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ခ်ိကြဲ႔ေက်းရြာအနီးရိွ ေစာင္းေလာ့ေက်းရြာအေရွ႕ဘက္ရိွ ေတာအုပ္တြင္လည္း ကမဆည(ၾကယ္ျဖဴ)အဖြဲ႔မွ ဖာလာခင္းမ်ား အမ်ားအျပားလာေရာက္ စိုက္ပ်ိဳးေနျခင္းမ်ားရိွေနသည္။

ခ်ိကြဲ႕ရြာႏွင့္ ေစာင္းေလာ့ေက်းရြာအေရွ႕ဘက္ရိွ ေတာအုပ္သည္ သက္တမ္းရင့္ ေတာအုပ္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ရက္တာ ခရီးစဥ္အတြင္း ကႏၱာရဝတီတိုင္း(မ္)မွ ခ်ိကြဲ႔ေတာအုပ္ (ေဒသအေခၚ ေတာင္ေျပာင္) အတြင္း၌ ႐ွားပါးေတာ႐ိုင္းတိရိစာၦန္ႏွင့္ သစ္ပင္ပန္းမန္မ်ားကို စာရင္းျပဳစုခဲ့သည္။

ေတာအုပ္ႀကီးသည္ အပူပိုင္း အျမဲစိမ္းေတာအမ်ိဳးအစားျဖစ္သည္။ ခ်ိကြဲ႔ေက်းရြာမွ အသံုးျပဳေနေသာ ေရခ်ိဳသည္ ေတာအုပ္အတြင္းအရင္းျပဳကာ ထြက္ရိွလာေသာ ေရအရင္းအျမစ္ျဖစ္သည္။ ဖာလာပင္မ်ားစိုက္ပ်ိဳးထားေသာ ေနရာအပါအဝင္ျဖစ္သည္။

႐ွားပါးထူးျခားေသာ ငွက္အမ်ိဳးအမည္မွာ ႐ွားပါးငွက္မ်ိဳးမ်ားအနက္ ေဒသခံမ်ား၌ ေတြ႔ရိွရေသာ ငွက္အခ်ိဳ႕မွာ ေအာက္ခ်င္းငွက္(အေတာင္ အျဖဴ/အနက္ေရာင္စပ္ ႏုတ္သီးအဝါေရာင္)၊ ႀကိဳးၾကာ (အျဖဴေရာင္)၊ ငံုးအႀကီးမ်ိဳး၊ ေဒါင္း(အျပာ/အညိဳ)တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ အျခားေဒသတြင္ ေတြ႔ရိွရေလ့မရိွေသာ ငွက္အမ်ိဳးအစားမ်ားကို ျမင္ခဲ့ေသာ္လည္း အမ်ိဳးအမည္မသိရိွပါ။

ေအာင္ခ်င္းငွက္ႏွင့္ ႀကိဳးၾကာငွက္ကို အလြန္အကၽြံဖမ္းယူစားေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ယခုအခါ မ်ိဳးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္လုနီးျဖစ္ေနၿပီဟု ေဒသခံထံမွ သိရသည္။

ထို႔အျပင္ ေဒသခံထံမွ ေမးျမန္းသိရိွရေသာ ႐ွားပါးေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။ က်ား၊ က်ားအနက္ေရာင္၊ က်ားသစ္၊ ေတာကြၽဲ၊ ေျပာင္၊ စပါးႀကီးေႁမြ၊ စပါးအုန္းေႁမြ၊ ေတာလင္းေႁမြ၊ ဝတ္ဝံ၊ ေတာဝတ္၊ ေခ်၊ ဆတ္၊ ေတာဆိတ္၊ ေတာင္ဆိတ္၊ ေမ်ာက္ဂတံု၊ ေမ်ာက္ေလေပြ၊ ေမ်ာက္ၿမီး႐ွည္၊ ျဖဴ၊ ေခြးတူဝတ္တူ၊ ေမ်ာက္ဝံ၊ ကုန္းလိပ္(ႏွစ္မ်ိဳး)၊ ႐ႈးပ်ံ၊ ႐ွည့္ပ်ံ၊ သင္းေခြခ်ပ္ႏွင့္ စားဖါးအႀကီးမ်ိဳးတို႔ျဖစ္သည္။ အဝါစင္းပါေသာ က်ားကိုမူ ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးရရိွခဲ့ျခင္း မရိွေသာ္လည္း အမဲလိုက္ခ်ိန္တြင္ ေတြ႕ရိွျခင္း၊ ရြာမွ ေမြးျမဴထားေသာ ႏြားမ်ားကို ဖမ္းယူစားေသာက္ခဲ့ျခင္း ရိွခဲ့သည္။

႐ွားပါးသစ္ပင္ပန္းမန္မ်ားမွာ ကယားသဇင္၊ သစ္ခြ႐ွည္၊ ပန္းဂတံုး၊ ပန္းေပ်ာ့၊ ျဖဴဆူး၊ သံခြၽန္ပန္း၊ ေတာင္တလံုးဥ၊ လိပ္ျပာဥ၊တပင္တိုင္ျမနန္းဥ၊ တပင္ေရြထီး၊ စႏၵကူး၊သစ္ဂ်ပိုး၊ ခ်ိတ္၊ ေပြးညတ္၊ အင္တြဲ၊ ငုေခါက္ႏွင့္ (ေဆးဖက္ဝင္ေသာ သစ္ပင္ပန္းမန္အခ်ိဳ႕မွာ ေဒသစကားျဖစ္သာနားလည္ၿပီး ျမန္မာလိုအဓိပၸါယ္မသိ႐ိွျခင္းေၾကာင့္ ခ်န္လွပ္ခဲ့)တို႔ကို ေတြ႔ရိွရသည္။

ႀကိမ္ႏွင့္ ငွက္ႏွင့္ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္မ်ား စားေသာက္ေသာ သီးပင္/စားပင္ အပင္မ်ားႏွင့္ သက္တမ္းၾကာ႐ွည္စြာေပါက္ေရာက္ေနဟန္ရိွၿပီး ေရညိွတက္ေနသည့္ သစ္ပင္ႀကီးမ်ားကိုေတြ႕ရိွခဲ့ရေသာ္လည္း အမ်ိဳးအမည္မသိရိွရပါ။

ဖာလာလာေရာက္စိုက္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ခ်ဲ႕ထြင္လာႏိုင္ျခင္းႏွင့္ အထက္ပါ ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားႏွင့္ ေက်းငွက္မ်ားကို ဖမ္းယူစားေသာက္ေနျခင္းအေပၚ အာဏာပိုင္တာဝန္ရိွသူမ်ားမွ အေရးယူေပးရန္ လိုလာေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။

Comments

comments

Next Post

မာန္မာနေတြ၊ သေဘာထားကြဲလြဲမွဳေတြကို မေလ်ာ့ေသးသ၍ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ေဝးေနအုံးမယ္

Tue Mar 21 , 2017
<div class="at-above-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%96%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%b9%e1%81%bf%e1%80%95%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%b1%e1%80%90%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8/"></div>ထ်ိဳးျမာ မတ္လတစ္ရက္ေန႔ကစၿပီးေတာ့ ျမန္မာနုိင္ငံရဲ႕ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ဟာဆိုရင္ တုိးတက္ေျပာင္းလဲမွဳရိွလာၿပီလို႔ စၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ မတ္လပထမရက္မွာပဲ ညီညြတ္ေသာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဖယ္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) ရဲ႕ နို္င္ငံေရးဆို္င္ရာ ညိွနိွဳင္းေဆြးေႏြးေရးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ (DPN) နဲ႔ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ဗဟိုဌာနဥကၠဌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔က ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးညိွနိွဳင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာဆိုရင္ ရင္းနီွပြင့္လင္းစြာေဆြးေႏြးညိွနိွဳင္းနိုင္ခဲ့ၾကၿပီးေတာ့ UNFC ရဲ႕အဆိုျပဳခ်က္ (၉)ခ်က္အေပၚ သေဘာတူညီခ်က္ေတြရရိွဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားခိုင္မာေစတဲ့ ရလဒ္ေကာင္းေတြရရိွခဲ့ပါတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ UNFC ကေတာင္းဆိုထားတဲ့အခ်က္ ၉ ခ်က္အေပၚ အစိုးရနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ရႏိုင္မည္လားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းအေပၚ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အား ပံ့ပိုးသည့္ အစီအစဥ္ဌာနၿငိမ္းေဖာင္ေဒးရွင္းမွ မရန္ေဂ်ာ္ဂြန္းကေတာ့ ယခုလိုသုံးသပ္ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ “မူအားျဖင့္ သေဘာတူညီတယ္။ အနည္းနဲ႕အမ်ားေတာ့ တက္ေရာက္မႈ ရွိေနတယ္။”လို႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္အေၾကာင္းေတြကို လူငယ္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံစဥ္ သုံးသပ္ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ […]<!-- AddThis Advanced Settings above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings below via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons above via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons below via filter on get_the_excerpt --><div class="at-below-post addthis_tool" data-url="https://www.kantarawaddytimes.org/%e1%80%96%e1%80%ac%e1%80%9c%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%b9%e1%81%bf%e1%80%95%e1%80%ae%e1%80%b8-%e1%80%b1%e1%80%90%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%b8/"></div><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt -->
ၿငိမ္းခ်မ္းေကာ္မရွင္နွင့္ UNFC၏နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ညိွနိွဳင္းေဆြးေႏြးေရးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ (DPN)တို႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြစဥ္ ( Hla Maung Shwe Facebook)